Theo VINPA, hiệp hội được thành lập với mục đích giúp thành viên liên kết, hỗ trợ nhau trong phát triển hoạt động nghề nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của hội viên. VINPA đại diện cho doanh nghiệp tham gia góp ý kiến khi xây dựng cơ chế chính sách đối với ngành xăng dầu, phản biện các ý kiến trên phương tiện truyền thông liên quan đến lĩnh vực kinh doanh đặc thù của ngành xăng dầu. VINPA bảo vệ quyền lợi cho hội viên thông qua tham gia đề xuất các vấn đề liên quan đến chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp đầu mối, thù lao cho đại lý, giá bán lẻ xăng dầu...

Một hiệp hội ngành nghề ra đời đương nhiên phải bảo vệ quyền lợi cho các hội viên. Nhưng ở ngành xăng dầu, khi các yếu tố liên quan đến giá, lời lỗ của doanh nghiệp chưa minh bạch thì việc bảo vệ quyết liệt quyền lợi cho doanh nghiệp có thể ảnh hưởng đến lợi ích của người tiêu dùng cả nước.

Mặc dù doanh nghiệp đầu mối xăng dầu khẳng định giá xăng dầu là minh bạch nhất, nhưng thực tế người tiêu dùng hoàn toàn mù thông tin, không rõ việc tăng, giảm giá bán lẻ đã thật sự phù hợp với biến động của giá thế giới. Những thời điểm muốn tăng giá, doanh nghiệp thường lấy giá thế giới để khẳng định mức lỗ. Đó là một trong những điểm không minh bạch. Bởi giá thế giới tăng chưa có nghĩa là doanh nghiệp lỗ. Lỗ, lãi của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào từng lô hàng nhập khẩu cụ thể.

Dư luận cũng lo ngại khi VINPA - với 134 doanh nghiệp thành viên, trong đó ban chấp hành là những “ông lớn” như Petrolimex, PV Oil, Saigon Petro... - sẽ đưa ra những đề xuất gây áp lực cho cơ quan điều hành giá xăng dầu để tăng giá bán lẻ. Việc thiết lập một thị trường xăng dầu cạnh tranh vì vậy cũng có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng “ông bé” tăng giá theo “ông lớn”, như đã xảy ra khi Bộ Tài chính cho doanh nghiệp được tự quyết giá bán. Lo lắng này có cơ sở bởi đề xuất của một tổ chức tập hợp các doanh nghiệp cùng ngành luôn có sức nặng hơn một doanh nghiệp riêng lẻ.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng những lo ngại trên là có cơ sở. “VINPA ra đời là cần thiết. Vấn đề là VINPA hoạt động như thế nào và ai sẽ giám sát?” - ông Phong nói. Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Nhà nước cần phải tăng cường giám sát ở mức cao để tránh tạo ra việc liên kết trong một tổ chức chung, tăng độc quyền, giảm cạnh tranh và dễ dàng tăng giá bán. Phải theo dõi chặt chẽ biến động giá thế giới, làm rõ lỗ, lãi thật sự của doanh nghiệp ở từng thời điểm trước khi điều chỉnh giá bán lẻ. Như vậy mới đảm bảo hài hòa quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng, giải tỏa những bức xúc trong dư luận về giá xăng dầu suốt nhiều năm qua.

Khi các doanh nghiệp xăng dầu đã đứng trong tổ chức hiệp hội của mình, cũng đặt ra cho hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng một trọng trách cao hơn là phải chủ động, quyết liệt và có tiếng nói mạnh hơn thay vì gần như im lặng thời gian qua.

Nhưng cho dù VINPA có bảo vệ quyền lợi của hội viên thì cũng phải dựa trên sự minh bạch, sòng phẳng, trong đó có cả việc tôn trọng quyền lợi của người tiêu dùng xăng dầu. Một khi góp phần làm rõ ràng lời, lỗ của doanh nghiệp xăng dầu, chính VINPA đã làm cầu nối giữa doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng. Có một thực tế giữa doanh nghiệp xăng dầu và người tiêu dùng thời gian qua còn nhiều tồn tại. VINPA mới ra đời, vì vậy việc dọn dẹp những tồn tại này cũng chính là trả lại sự minh bạch cho kinh doanh xăng dầu, qua đó bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và tôn trọng lợi ích người tiêu dùng.