Thỏa thuận ASEAN + 3 về dự trữ gạo khẩn cấp (APTERR) được ký trong cuộc họp một ngày của các bộ trưởng nông nghiệp ở Jakarta, Indonesia.

Thỏa thuận này là lần đầu tiên cả vùng Đông Á và Đông Nam Á rộng lớn có một cơ chế thường trực cho việc dự trữ gạo. Ban đầu 13 nước sẽ cung cấp dự trữ 787.000 tấn gạo để đối phó với các tình huống bất thường trong cung cấp, sản xuất gạo do thảm họa và thiên tai.

Phóng to

Lũ lụt đang nhấn chìm vùng nông nghiệp rộng lớn của Thái Lan chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sản xuất gạo của quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới trong năm nay - Ảnh: AP

Báo Nhật Bản Mainichi dẫn thông cáo báo chí nói các bộ trưởng cũng chào mừng “khả năng mở rộng APTERR không chỉ đối với gạo trong thời kỳ khẩn cấp và hỗ trợ các nước có thể bị đe dọa bởi biến động giá lương thực và gia tăng cầu về lương thực”.

Theo văn bản thỏa thuận mà Hãng tin Nhật Kyodo có được, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ cung cấp lần lượt 300.000, 250.000 và 150.000 tấn gạo, trong khi 10 nước ASEAN chuẩn bị 87.000 tấn. Trong số các thành viên ASEAN, Thái Lan đóng góp nhiều nhất: 15.000 tấn, rồi đến Việt Nam và Myanmar: 14.000 tấn, Indonesia và Philippines: 12.000 tấn.

“Nhưng khi cần thiết Indonesia sẵn sàng cung cấp gấp đôi lượng gạo theo quy định của chúng tôi”, Bộ trưởng Nông nghiệp Indonesia Suswono nói. Brunei, Lào và Campuchia mỗi nước chuẩn bị 3.000 tấn, Malaysia 6.000 tấn và Singapore 5.000 tấn.

Mỗi nước sẽ tự giữ phần gạo dự trữ theo quy định. Các bộ trưởng cũng thỏa thuận cung cấp khoản tín dụng 4 triệu USD để trang trải cho chi phí trữ gạo. Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc mỗi nước góp 1 triệu USD. Bảy nước Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Singapore và Việt Nam góp mỗi nước 107.000 USD, còn Campuchia, Lào và Myanmar góp 83.000 USD. “Sự đóng góp khác nhau tùy vào khả năng tài chính mỗi nước”, chủ tịch hội nghị Achmad Suryana nói.

Các bộ trưởng cũng nhất trí gạo sử dụng cho dự trữ khẩn cấp có thể đến từ bên ngoài khu vực Đông Á. “Nếu không, một nước không sản xuất gạo và phụ thuộc vào nhập khẩu như Singapore sẽ gặp khó khăn trong việc cung cấp lượng dự trữ yêu cầu”, ông Suryana nói.

Thỏa thuận này còn nói ngoài khoản tiền góp trước, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc mỗi nước sẽ trả 75.000 USD hằng năm cho chi phí của văn phòng APTERR trong năm năm đầu tiên. Mỗi nước ASEAN góp 8.000 USD mỗi năm cho chi phí này. Bangkok hiện là ứng cử viên hàng đầu làm văn phòng cho ban thư ký APTERR.

ASEAN đã lên kế hoạch về dự trữ lương thực từ năm 1979, nhưng các quan chức thuộc tổ chức này cho biết kế hoạch chưa bao giờ thật sự được triển khai và thường các nước phải dựa vào những trợ giúp song phương trong các cuộc khủng hoảng.

Tính chung, Đông Nam Á sản xuất lương thực luôn dư thừa, với chỉ Singapore và Brunei phụ thuộc vào nhập khẩu, nhưng tình trạng thiên tai hoành hành và giá cả lương thực biến động đã khiến nhiều nước lo lắng hơn về an ninh lương thực.