Nhóm hài Trấn Thành trong chương trình “Tài lộc chúc xuân” tối mùng 6 tết tại rạp Công Nhân - Ảnh: Nguyễn Lộc

Thật không dễ lôi kéo khán giả nếu chỉ hài ngẫu hứng, bông lơn dễ dãi như trước đây, khi yêu cầu của khán giả ngày càng khe khắt.

Các chương trình hài đang phủ sóng đều ở các kênh truyền hình, một mùa tết thắng thế của phim hài... cho thấy hài đang là xu thế chính của các phương tiện giải trí đại chúng.

Ấy thế nhưng tương lai những nghệ sĩ mang nghiệp “kép Tư Bền” chưa hẳn sáng sủa hơn trước. Nếu hỏi các nhóm hài rằng: “Tết nay chạy sô được không?” thì câu trả lời thông thường là: “Nhóm tôi nghỉ cách đây 2-3 năm rồi”. 

Nghệ sĩ cười... mếu

Nghệ sĩ hài bây giờ có khi cười tươi trên sân khấu, nhưng với mình thì phải... cười mếu. Nghệ sĩ hài Lê Quốc Nam khi được hỏi như được thể giãi bày: “Anh nghĩ coi, nghệ sĩ hài chúng tôi có người đi từ Bắc tới Nam mọi người đều biết tiếng, vậy mà cátsê mỗi lần diễn không bằng một nhóm nhạc hạng C hát lót.

Mỗi suất diễn chúng tôi được trả 400.000 đồng cho cả nhóm, mỗi đêm chạy được hai ba chỗ. Hơn 10 năm nay vẫn vậy, biên tập của các tụ điểm vẫn xem chúng tôi như một sản phẩm “của rẻ là của ôi”. Cho nên từ hai năm trước tôi kêu gọi các nhóm hài có tiếng như Hoàng Sơn, Nhật Cường, Cát Phượng... nghỉ hẳn vì chúng tôi không chấp nhận bị đối xử như thế!”.

Lê Quốc Nam cho biết cách đây hai năm anh đã nhận thấy sân khấu hài cần phải thay đổi. Các nhóm hài không thể diễn theo cách tấu hài ngẫu hứng, thiếu chuẩn bị về kịch bản, hời hợt về nội dung nữa. Cần có những tiểu phẩm có tình huống rõ ràng, có bàn tay đạo diễn, có nhạc nền... hẳn hoi như một tác phẩm thật sự để thu hút khán giả.

Việc ra đời CLB hài do nghệ sĩ Hoài Linh phụ trách mùa tết này ở Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM được Lê Quốc Nam hết sức tâm đắc. Mặc dù bước đầu không thành công nhưng Lê Quốc Nam cho rằng nếu kiên trì thì đó là hướng đi đúng của sân khấu hài.

Anh nói: “Cần có một nơi, một hình thức hiệp hội như vậy để vừa bảo vệ lợi ích cơm áo gạo tiền của anh em, vừa cùng nhau xây dựng những tác phẩm tốt. Tôi vẫn tin rằng cách làm như thế sẽ thành công. Nên tổ chức sao để khán giả muốn coi nghệ sĩ hài thì chỉ có thể đến các tụ điểm đó và luôn có những tác phẩm tốt để phục vụ khán giả!”.

Là một nghệ sĩ hài phủ sóng đều ở các chương trình hài trên truyền hình hiện nay, nhưng Trấn Thành cũng luôn thấy áp lực với những tiểu phẩm mới. “Nghệ sĩ hài luôn khác với một ca sĩ. Nếu ca sĩ nào đó có một bài hát đi vào lòng khán giả thì đến 10 năm sau khán giả vẫn nhớ đến anh ta với bài hát đó.

Thậm chí mỗi lần hát lên thì khán giả lại tìm thấy một sự thích thú khác. Khác với ca khúc, một tiểu phẩm hài bị cũ rất nhanh, mới ra lò hôm nay thì ngày mai khán giả đã thuộc tuồng rồi. Cho nên mỗi khi ra tiểu phẩm mới, nghệ sĩ bị áp lực là phải làm hay hơn, mới hơn cái cũ hoặc ít nhất là không dở hơn cái mình đã có”.

Khán giả chuộng thể loại hài nào?

Với MC - nghệ sĩ Trấn Thành, tham gia các chương trình hài trên truyền hình có vẻ... dễ dàng hơn cho nghệ sĩ hài. “Ðó là những chương trình của nước ngoài, với format và kịch bản có sẵn. Người nghệ sĩ chỉ việc làm đúng theo kịch bản, cộng với sự sáng tạo và cá tính riêng của mình là được!” - anh cho biết.

Theo Trấn Thành, hiện xu hướng được khán giả yêu thích nhất vẫn là những chặp hài chừng 15-20 phút, vì như thế khán giả tiện theo dõi.

Cũng theo Trấn Thành: “Những chương trình hài trên truyền hình hiện nay thường là hài thực tế, chỉ có tình huống rồi để diễn viên tự sáng tạo. Những nghệ sĩ thông minh, bản lĩnh thích làm thể loại này vì có thể thể hiện được mình. Nhưng những nghệ sĩ chỉn chu thì thích thể loại có kịch bản vì như vậy an toàn hơn. Khán giả xem thể loại hài thực tế thường thoải mái hơn, có gì cười vậy. Họ đã mang tâm trạng vui sẵn nên dễ cười. Còn ở tiểu phẩm hài là khán giả đợi được vui, phải làm cho họ vui. Cho nên dễ áp lực hơn!”.

Cũng nói về thể loại hài trên truyền hình, nghệ sĩ Minh Nhí tiết lộ năm nay anh nhận được bốn lời mời tham gia chương trình hài trên tivi mà anh đang cân nhắc chọn lựa. Minh Nhí cho rằng các chương trình hài trên tivi, điện ảnh, Internet bùng nổ buộc cái hài trên sân khấu cần phải đầu tư hơn nếu muốn lôi kéo khán giả, phải cạnh tranh bằng chất lượng, bằng sự “chuyên môn hóa”.

“Theo quan điểm của tôi, dĩ nhiên sân khấu phải nhìn lại chính mình. Cần phải đầu tư tốt hơn, diễn nghiêm túc hơn, cảm xúc hơn... thì mới cạnh tranh được!” - Minh Nhí nói.