Tâm lý đó khiến phần lớn các em từng bị lạm dụng, quấy rối tình dục không dám lên tiếng vì sợ phản ứng tiêu cực từ phía cha mẹ. Các em không biết nên giải thích thế nào về chuyện đáng sợ đã xảy ra và tin vào lời hăm dọa “hãy giữ kín” của những kẻ lạm dụng.

Phụ huynh luôn dạy trẻ các kĩ năng cần thiết để sang đường, nhất là khi qua những ngã tư lớn nguy hiểm. Mọi cha mẹ điều hiểu rằng kĩ năng này rất quan trọng với tính mạng của trẻ và chúng cần biết để tự xử lý khi ta không ở bên. Chuyện về giới tính cũng tương tự như vậy. Nếu bạn cố gắng giấu kín chúng chuyện giới tính, phủ nhận các thông tin thực tế về quấy rối tình dục, hành động đó giống như cố bịt mắt trẻ bằng dải băng màu hồng và để chúng tự mày mò băng qua con đường đầy rủi ro. Con của bạn có thể bị “tai nạn” bất cứ lúc nào, nguy hiểm hơn là chúng có thể sẽ không nói với bạn về chuyện đã rồi.

Để có thể nói những vấn đề nhạy cảm với trẻ, các bậc cha mẹ có thể tham khảo những lời khuyên dưới đây:

- Tạo khung cảnh dễ chịu và yêu thương

Hãy bắt đầu nói chuyện ở một địa điểm thoải mái với cả bạn và trẻ, một nơi vui vẻ, giàu tình cảm. Nó sẽ tạo cảm giác cân bằng và thấu hiểu từ cả 2 phía. Trẻ sẽ lắng nghe bạn tốt hơn. Tránh mọi nơi tù túng, khó chịu, gây tâm lý căng thẳng. Môi trường rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến tâm trạng và cảm xúc của bạn. Nếu bạn lộ ra rằng mình đang lo lắng hoặc căng thẳng, trẻ sẽ phản ứng sợ hãi, thiếu cởi mở và hợp tác. Đừng cho rằng trẻ không hiểu chuyện. Dù bạn cố giấu cảm xúc của mình, trẻ có thể cảm nhận từ những cử chỉ rất nhỏ của bạn.

- Hãy bắt đầu nói chuyện với trẻ khi trẻ lên 4 tuổi

Có thể bạn nghĩ rằng như thế là quá sớm, nhưng thống kê cho thấy đối tượng bị quấy rối nhiều nhất trong nhóm trẻ dưới 12 tuổi là… trẻ 4 tuổi! Dù chưa thể diễn đạt tốt ý nghĩ của mình, ở tuổi này trẻ đã biết cảm nhận về thế giới. Các em hiểu nhiều hơn những gì người lớn nghĩ. Ví dụ khi tắm cho trẻ, hãy chủ động nói với trẻ về “vùng riêng tư”, nơi mà ba mẹ em có thể nhìn và chạm khi giúp em tắm, nhưng bất kì ai khác cũng không được phép. Trẻ phải biết mình cần che vùng riêng tư khi đi bơi nơi công cộng, giữ gìn vùng này vệ sinh, sạch sẽ và khỏe mạnh.

- Dạy trẻ về tên các bộ phận riêng tư

Khi bạn bắt đầu dạy trẻ về các bộ phận trên cơ thể như mắt, tai, miệng, tay, chân,… tại sao bạn né tránh dạy trẻ về các bộ phận “riêng tư”? Hãy nói tên các bộ phận này cho trẻ, tên đúng của chúng chứ không phải các tên ngộ nghĩnh bạn bịa ra. Đó là tên chính xác mà trẻ cần biết nếu như có ai đó xâm phạm khu vực ấy, khi ấy trẻ tự ý thức được chuyện gì đang xảy ra. Đừng cho rằng bé trai thì không cần phải giáo dục giới tính. Những kẻ quấy rối có thể xâm hại cả bé trai lẫn bé gái.

- Dạy trẻ trân trọng cơ thể mình và làm chủ chúng

Người lớn thường tỏ ra uy quyền và kiểm soát mọi thứ trong cuộc sống của trẻ, điều này làm trẻ sợ hãi khi nói về cảm xúc và lo lắng của mình. Chính vì vậy hãy trao cho trẻ quyền tự làm chủ bản thân. Dạy trẻ hiểu về cơ thể trẻ và quyền tự chủ, lòng tự trọng, để trẻ hiểu và nói “Không” trước bất cứ hành vi xâm phạm nào của người khác. Ví dụ bạn đang ở một sự kiện cộng đồng, đừng bắt trẻ phải ôm hôn những người lạ ở đó vì tính xã giao. Bạn nên nói cho trẻ biết rằng con có thể ôm, hôn hoặc bắt tay với mọi người để thể hiện tình cảm và lòng kính trọng, sau đó quan sát những việc tiếp theo trẻ sẽ làm. Khi một người lạ cố gắng ôm hôn trẻ mà chúng không thích, bạn nên để trẻ được phép nói ‘Không’ và diễn đạt rõ hơn ý của trẻ với người kia nếu cần thiết.

- Giải thích với trẻ bí mật vẫn là bí mật khi chúng chia sẻ với người tin cậy

Rất nhiều kẻ lạm dụng nói với trẻ rằng đây là bí mật không được nói với ai, nhất là cha mẹ cháu. Do đó, cần phải dạy trẻ những nguyên tắc riêng về bí mật, hãy để trẻ hiểu rằng bí mật vẫn là bí mật nếu chia sẻ với người đáng tin cậy (cha mẹ nên trở thành người đáng tin cậy của trẻ). Trẻ cần biết thêm rằng bất kì ai muốn trẻ giữ bí mật với cha mẹ, kẻ đó không đáng tin. Hãy cẩn thận và tránh xa kẻ đó.

- Nói với trẻ bạn tin và đứng về phía trẻ nếu có ai đó làm tổn thương chúng

Những kẻ lạm dụng thường nói với trẻ rằng sẽ chẳng ai tin lời em nói và họ sẽ ghét bỏ em nếu kể ra chuyện này. Trẻ sẽ cảm thấy xấu hổ và giấu giếm mọi chuyện vì sợ cha mẹ lên án, trừng phạt thay vì hiểu và đứng về phía mình. Hãy để trẻ hiểu rằng bạn không trừng phạt chúng nếu chuyện xấu xảy ra, rằng nói ra mọi chuyện với cha mẹ là điều rất đúng và bạn sẽ tự hào về trẻ.

Điều quan trọng nhất là gì?

Hãy luôn nhớ rằng: Nói chuyện với trẻ về giới tính sớm, cởi mở, dễ chịu và thành thật!

Hãy nhớ giáo dục giới tính cho trẻ là việc thường xuyên, liên tục. Bạn không chỉ nói với trẻ duy nhất 1 lần về chuyện băng qua đường thế nào, phải không? Hãy sử dụng cả trắc nghiệm, sách báo, phim ảnh đủ để minh họa và khắc sâu lời mình.

Hãy để ý và quan tâm đến các dấu hiệu ở trẻ. Đó là cách tốt nhất để kịp thời trang bị thêm kiến thức cho trẻ và nhận biết điều gì đang xảy ra ở trẻ.

Nguồn: Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm