Phóng to

Chiếc xe buýt này được sản xuất trước năm 1975 dù đã hết niên hạn nhưng người ta vẫn cho lưu thông. Và hậu quả là... xe buýt tuột thắng cán chết ba người tại dốc cầu Tân Thuận - Ảnh: L.A.Đ.

Chưa chịu thành “ma”

Sáng 22-3, chúng tôi đi một vòng trên các đường từ quận Tân Phú, Tân Bình và quận 5, 6, 11 đã đếm được vài chục chiếc xe “ma” đang hoạt động trên đường. Đó là những chiếc xe lam ba bánh chở khách (12 chỗ ngồi) vốn bị loại ra từ cuối năm 2003. Chẳng hạn, lúc 8g chúng tôi gặp chiếc xe số 56L-0649 đang chạy trên đường Âu Cơ, không lâu sau đó lại có thêm xe 56L-0640 đang bon bon chở ván sàn (cốppha) xây nhà.

Tương tự, trên đường Hải Thượng Lãn Ông gần công viên Thăng Long (quận 5) có gần chục chiếc xe lam ba bánh quá đát đậu bên vệ đường chuyên nhận chở hàng hóa... Ngay bên hông bến xe Chợ Lớn - đường Trang Tử (quận 6) chúng tôi thấy có đến bốn xe lam ba bánh đậu chung với đoàn xe lam bốn bánh (Suzuki và Daewoo) đang chờ khách, dù những chiếc xe này không có biển ghi rõ tuyến đường.

Đó là những chiếc xe “ma” rất dễ xác định bằng mắt bởi đa phần được sản xuất trước năm 1975. Hơn nữa, nhìn bộ dạng bên ngoài là có thể nhận biết xe không hề được kiểm định vì bị mất toàn bộ bóng đèn, dàn đầu bị gỉ mục, không có kính...

Một giám đốc công ty ôtô ở quận Tân Phú đau khổ nói rằng con trai của ông đã bị chết do một chiếc xe lam ba bánh chạy đêm không đèn gây ra tai nạn. Ông còn bức xúc nói thêm: “Tôi không hiểu sao cho tới nay những chiếc xe này vẫn lưu thông trên đường, qua mặt cả cảnh sát giao thông”.

Theo cán bộ Chi cục đăng kiểm 6, sáng 28-2 qua kiểm tra biển số các xe trên xa lộ Hà Nội đã phát hiện hai xe quá đát. Còn ở khu vực An Lạc (Bình Chánh), cơ quan chức năng đã phát hiện hàng chục xe quá đát vẫn vượt qua mặt các lực lượng kiểm tra. Theo cán bộ đăng kiểm, thực tế còn nhiều chủ xe sử dụng sổ đăng kiểm giả mạo nhưng việc xử lý những xe này là trách nhiệm của cơ quan khác và xử lý ra sao thì không thể biết được.

Xe “ma” sống dậy

Phóng to

Xe lam quá đát vẫn lưu hành

Ông Bùi Việt Hùng - phụ trách Thanh tra GTCC ở khu vực bến xe miền Đông - cho biết có không ít xe “ma” hoạt động trong các bến xe dù, trong đó có cả một số xe sử dụng sổ kiểm định bị cạo sửa. Nguy hiểm nhất là gần đây xuất hiện tình trạng xe quá đát (trên 15 năm) tuy chỉ được phép chạy ở tuyến đường dưới 300km nhưng đã chạy vượt tuyến và hoạt động chủ yếu trên tuyến đường Bắc - Nam.

Điển hình ngày 14-3 cơ quan chức năng phát hiện xe số 16K-7787 đã quá đát, chạy tuyến Hải Phòng - Bình Dương. Trong sổ nhật trình của xe này có đóng dấu bến xe Cầu Rào (Hải Phòng) và bến xe Bình Dương xác nhận cho phép hoạt động (?). Phải chăng các bến xe này đã bao che cho xe quá đát?

Ông Bùi Anh Tuấn - chủ xe số 16K-7787 - giải thích rằng các bến xe chấp thuận ký vào sổ nhật trình vì không biết xe đã quá niên hạn không được chạy tuyến đường dài(!?). Ông Tuấn còn cho biết sở dĩ xe đi trót lọt trên quốc lộ vì ít bị kiểm tra(?). Lý do duy nhất mà các chủ xe thường biện hộ cho việc vi phạm là vì “cuộc sống gia đình khó khăn”.

Chưa hết, một số doanh nghiệp vận tải ở TP.HCM cho biết nhiều xe quá đát đã “chạy thuốc” ở vài trạm đăng kiểm các tỉnh phía Bắc. Theo Công ty cổ phần Vận tải ôtô số 2, đơn vị này vừa phát hiện một cổ đông có xe tải số 54N-0808 được một trạm đăng kiểm ở Lào Cai cấp sổ chứng nhận đăng kiểm an toàn kỹ thuật cho xe hoạt động đến 25-5-2005.

Ông Vũ Viết Giáp - giám đốc Công ty cổ phần Vận tải ôtô số 2 - nói: “Chẳng khác nào cho xe ma sống dậy. Vì theo thông báo của cơ quan đăng kiểm, chiếc xe này đã bị loại và phải ngưng hoạt động từ 1-2-2005 do không xác định được năm sản xuất”.

Chủ xe số 54N-0808 Trần Văn Khang tường trình rằng xe không thể kiểm định được ở TP.HCM nên đã đem ra trạm đăng kiểm Lào Cai kiểm định. Ngày 25-3 qua xác minh, chúng tôi được biết Trung tâm Đăng kiểm Lào Cai đã cấp sổ kiểm định cho xe 54N-0808 sau khi tự ý chỉnh đời xe với năm sản xuất là 1986.

Đại diện Cục Đăng kiểm đã không trả lời được vì sao Trạm Đăng kiểm Lào Cai lại được quyền chỉnh đời xe, trong khi đây là thẩm quyền của Ban kiểm định phương tiện cơ giới đường bộ - Cục Đăng kiểm.

Như vậy, từ vấn đề của xe 54N-0808, chúng ta có thể đặt câu hỏi đã có bao nhiêu xe thuộc diện xe quá niên hạn sử dụng được các trạm đăng kiểm tự quyền cho phép “sống dậy”?

Xe “ma” bị tạm giữ: giải quyết như thế nào? Đã hơn một năm nay Ban thanh tra giao thông công chính (GTCC) TP.HCM đã tạm giữ ba xe “ma” loại 16 chỗ ngồi, đến nay vẫn chưa giải quyết được “số phận” của những xe này. Bởi lẽ khi mời lên làm thủ tục xử phạt, các chủ xe đều từ chối nộp phạt vì tiền phạt cao hơn giá trị chiếc xe. Cụ thể là xe không giấy tờ kiểm định lại lưu hành, xe quá niên hạn sử dụng... thì tiền phạt là 4 triệu đồng, trong khi chủ xe trình bày giá bán phế liệu khoảng 2 triệu đồng... Do đó có quyết định xử phạt được ban hành mà không thực hiện được. “Quá nhiêu khê”- ông Trần Hồng Nam, phụ trách Ban Thanh tra GTCC TP.HCM, cho biết đã “chạy” qua nhiều cửa mà vẫn không sao tịch thu và thanh lý được ba chiếc xe ma nói trên. Phức tạp nhất là chủ xe vẫn còn giấy chứng nhận đăng ký ôtô - nghĩa là chủ xe vẫn còn quyền sở hữu chiếc xe đó. Mới đây, Tổng cục Cảnh sát nhân dân đã có chỉ đạo cụ thể về xử lý ôtô quá niên hạn sử dụng. Theo Công an TP.HCM, đối với ôtô đã hết niên hạn sử dụng mà vẫn lưu thông trên đường thì ngoài việc xử phạt hành chính còn phải tạm giữ phương tiện, thu hồi giấy tờ xe, biển số xe. Hết thời hạn tạm giữ xe, khi trả xe phải yêu cầu chủ phương tiện có biện pháp bảo đảm an toàn như dùng ôtô đặc chủng để chở, kéo về nhà hoặc rã phá làm phế liệu. Trường hợp quá thời hạn giữ xe mà chủ xe không đến nhận thì tịch thu phương tiện

.