Vé tàu tết: Đại lý cũng mặc sức “hét” giá Có tiền, vé kiểu nào cũng còn!

Phóng to

Trong khi ga Sài Gòn đã cạn vé thì tại điểm mua vé hộ Duy Long (Q.Tân Bình, TP.HCM) vẫn còn rất nhiều vé (ảnh chụp ngày 29-11) - Ảnh: Ngọc Hậu

Trong dịp tết, các doanh nghiệp (DN) dịch vụ mua vé hộ được ga Sài Gòn giao cho một số lượng vé căn cứ trên doanh thu. DN mua hộ không cần phải đi tìm hành khách mà hành khách phải tìm đến để mua bởi khó có thể mua được vé ở ga. Cũng vì vậy, nhiều DN mua hộ tha hồ nâng phí chênh lệch và thu lợi bất chính.

Khó có chứng cứ xử lý sai phạm

Ngày 2-12, trao đổi với chúng tôi về hoạt động của DN mua vé hộ, bà Nguyễn Thị Thanh Phương - trưởng ga Sài Gòn, thuộc Công ty Vận tải hành khách đường sắt (VTHKĐS) Sài Gòn - cho biết hai bên ký kết hợp đồng, mức giá vé được quy định như thế nào thì DN mua vé hộ sẽ thu theo thời điểm đó. Còn tiền dịch vụ thì quy định mức thu không quá 15.000 đồng/vé nếu DN mua vé hộ ở nội thành và 30.000 đồng/vé cho DN ở ngoại thành. Các DN phải thỏa thuận và được sự đồng ý của khách hàng mới thu phí dịch vụ, không được bắt ép hành khách.

Tại sao nhà ga không cho DN dịch vụ mua hộ hưởng hoa hồng trên giá vé để họ đưa vé ra bán đúng giá? Bà Phương cho biết trước mắt ga phải duy trì dịch vụ mua vé hộ vì nhu cầu của hành khách, chính những đơn vị này đã tìm đến nhà ga để hợp đồng mua vé hộ. Họ đã xin giấy phép địa phương và hợp đồng của nhà ga không cho thu tiền dịch vụ cao hơn quy định. Các dịch vụ này hoạt động như các điểm bán vé qua điện thoại của ngành đường sắt, ngày tết hay ngày thường cũng lấy vé phục vụ khách. Họ như những người làm công phục vụ khách hàng. Ga chưa có quyền để trích hoa hồng cho những đơn vị dịch vụ mua hộ. Bà Phương còn khẳng định các dịch vụ nâng phí cao hơn quy định là sai. DN mua vé hộ ngày thường là “chân rết” cho ga, nhất là các DN ở các tỉnh thì việc mua vé hộ rất thuận lợi cho hành khách.

Xử lý sai phạm thế nào? Bà Phương cho biết để xử lý vi phạm thu phí dịch vụ quá giá phải có chứng cứ, phải có phiếu thu thể hiện giá dịch vụ hoặc có ghi âm. Và điều này dường như không thể được vì hành khách rất cần vé, khi DN đưa mức giá dịch vụ ra mà hành khách không đồng ý hoặc đòi phiếu chi thì sẽ không được mua vé. “Tất cả điều khoản ràng buộc các DN mua vé hộ, nhà ga có đưa vào hợp đồng, nếu DN nào làm sai nhà ga sẽ xử lý cắt hợp đồng trước thời hạn” - bà Phương khẳng định.

Chưa kiểm tra thường xuyên

Ông Đinh Văn Sang - phó tổng giám đốc Công ty VTHKĐS Sài Gòn - cho biết các đại lý nối mạng được chiết khấu hoa hồng với hai mức khác nhau. Nếu đại lý nằm trong tỉnh, thành phố bán cho ga của tỉnh, thành phố đó thì chiết khấu 2%; ngoài tỉnh, thành phố thì chiết khấu 2,5%. Trong thời gian thấp điểm từ tháng 9-12, các đại lý ngoại tỉnh của Công ty VTHKĐS Sài Gòn được nâng mức chiết khấu lên 3% .

Ông Sang khẳng định: “Đại lý phải bán đúng giá, chỉ trừ những trường hợp có dịch vụ kèm theo như đại lý Phương Nam, Phú Bình có dịch vụ đưa rước khách từ các tỉnh về ga... mới được thu thêm tiền dịch vụ theo thỏa thuận”. Theo ông Sang, ngày thường hay dịp tết các đại lý nối mạng đều phải bán đúng giá. Nếu các đại lý này vi phạm, Công ty VTHKĐS Sài Gòn sẽ thanh lý hợp đồng bán vé.

Trên thực tế có nhiều điểm bán vé tàu tết không phải là đại lý chính thức của ngành đường sắt nhưng đều sử dụng “vé trắng” có sẵn của đại lý cấp 1 (như đại lý Gò Vấp…), đến khi bán mới ghi tên và số chứng minh nhân dân của hành khách vào như là một đại lý thực thụ. Đề cập vấn đề này, ông Sang cho biết trước đây các đại lý không được giao thẳng một lượng vé cố định, riêng năm nay do không sử dụng được hệ thống đặt chỗ qua mạng, các đại lý mới được giao vé theo ba bậc. Trong những ngày cao điểm, đại lý có doanh thu trên 1 tỉ đồng được giao 40 vé/ngày, doanh thu từ 400 triệu đến 1 tỉ đồng được giao 30 vé/ngày và doanh thu dưới 400 triệu đồng được giao 20 vé/ngày. Trong ngày bình thường các đại lý cũng được bán như ga Sài Gòn trong mạng công cộng để giảm tải cho ga Sài Gòn.

Điều đáng nói mặc dù nhiều đại lý nối mạng của Công ty VTHKĐS Sài Gòn được hưởng hoa hồng khá cao nhưng vẫn lấy thêm tiền của khách ngoài quy định. Theo Công ty VTHKĐS Sài Gòn, đại lý Hoàng Hiển từng vi phạm lấy hoa hồng trên giá vé cao hơn quy định nên bị ngưng hợp đồng ba tháng. Sau đó đại lý này có chấn chỉnh và đến nay có phát triển tốt, thậm chí đã phát triển trang web banvetau.com... nên được mở cửa bán lại. Cũng theo Công ty VTHKĐS Sài Gòn, đơn vị này có đưa ra các tiêu chí cơ bản để ngưng hợp đồng, cắt đường truyền không cho đại lý bán vé nếu vi phạm một trong những tiêu chí như: bán quá giá của ngành đường sắt, đầu cơ vé sai số lượng hành khách, không đảm bảo doanh thu tối thiểu…

Mặc dù các đại lý bán vé tàu như một cửa vé của nhà ga nhưng ông Sang cũng thừa nhận: “Trong những thời gian cao điểm bán vé, chúng tôi có thành lập tổ kiểm tra giá vé, doanh thu, dịch vụ... Nhìn chung, các tổ kiểm tra chỉ kiểm tra đột xuất là chính chứ không thường xuyên và khi phát hiện nghi vấn mới đi kiểm tra”.

Trả lời câu hỏi tại sao công ty chuyển vé Sài Gòn đi Hà Nội cho ga Hà Nội bán trong dịp tết tới 15% trong khi ga Sài Gòn không đủ bán, ông Sang nói: “Đây là chủ trương của ngành đường sắt, ga Hà Nội đã chuyển 35% vé khứ hồi cho ga Sài Gòn bán thì ga Sài Gòn phải chuyển lại và mức 15% là không cao so với số vé ga Hà Nội chuyển vào. Số vé này bán không hết sẽ chuyển vào ga Sài Gòn để bán tiếp và phải đến đầu tháng 1-2009 mới chuyển vào”.