Điều này phản ánh tình trạng sức khỏe hệ sinh thái biển Việt Nam đang suy giảm và sẽ tiếp tục suy giảm trong 5 năm tới.

OHI là thang đo mới về tình trạng sức khỏe đại dương, được nhóm các nhà khoa học thuộc Trung tâm Quốc gia về Phân tích và Tổng hợp Sinh thái (Mỹ) và Tổ chức Bảo tồn Quốc tế công bố năm 2012. Trong khi các thang đo truyền thống khác chủ yếu tập trung vào các tác động tiêu cực từ hoạt động của người đến môi trường thì OHI khác biệt ở chỗ, phương thức này nhận ra lợi ích của con người bắt nguồn từ đại dương và cách con người có thể quản lý bền vững để gìn giữ những lợi ích của đại dương cho thế hệ mai sau.

OHI được xây dựng dựa trên 10 tiêu chí về sinh thái, xã hội và chính trị, bao gồm: Khả năng cung cấp thực phẩm, cơ hội đánh bắt cá cho ngư dân địa phương, khả năng cung cấp các sản phẩm tự nhiên, khả năng lưu trữ carbon, khả năng phòng hộ ven biển, khả năng cải thiện đời sống và kinh tế ngư dân ven biển, giá trị dịch vụ du lịch và giải trí, cảnh quan, nước sạch và đa dạng sinh học. 10 tiêu chí này được đánh giá theo thang điểm 100.

Hiện tại, Chỉ số OHI của các quốc gia dao động từ 36 đến 86. Trong đó, đảo Jarvis - một hòn đảo tương đối nguyên sơ không có người sinh sống ở Nam Thái Bình Dương đạt điểm số cao nhất (86). Các quốc gia có chỉ số OHI cao như Canada đạt 70, Mỹ đạt 63 điểm, Anh đạt 62 điểm. Các nước này có xu hướng xếp hạng cao hơn vì có nhiều nguồn lực hơn để bảo tồn biển và nhập khẩu hải sản. Trong khi đó, chỉ số này ở Việt Nam là 50 điểm, đứng ở vị trí thấp so với các quốc gia khác. Đặc biệt, điểm số OHI thấp về các tiêu chí: Cung cấp thực phẩm, sản phẩm tự nhiên, du lịch và giải trí. Dự đoán trong 5 năm tới, các lĩnh vực cung cấp thực phẩm, cơ hội đánh bắt thủy sản thủ công và đặc trưng của vùng (cảnh quan) sẽ tăng lên. Tuy nhiên, khả năng cung cấp các sản phẩm tự nhiên, khả năng lưu trữ carbon, khả năng phòng hộ ven biển, khả năng cải thiện đời sống và kinh tế ngư dân ven biển, nước sạch và đa dạng sinh học sẽ giảm đi. Điều này cho thấy, sức khỏe hệ sinh thái biển Việt Nam đang và sẽ tiếp tục suy giảm nếu các cơ quan quản lý tổng hợp tài nguyên môi trường và các ngành kinh tế biển không xem xét đến sức khỏe hệ sinh thái biển một cách thống nhất, toàn diện.

Để đánh giá được mức độ phát triển bền vững biển, đồng thời giúp công tác quản lý tổng hợp và thống nhất về tài nguyên môi trường trên vùng biển, Việt Nam nên áp dụng công cụ OHI vào đánh giá cho 28 địa phương ven biển. Khi thực hiện OHI, hàng năm, Việt Nam sẽ công bố chỉ số OHI và 10 chỉ số thành phần về đa dạng sinh học, nghề cá… Chính cách làm này sẽ giúp Việt Nam kiểm soát sức khỏe hệ sinh thái biển Việt Nam một cách khoa học, từ đó đề ra biện pháp để bảo vệ hệ sinh thái biển trước nhiều nguy cơ gây suy thoái.

Nguồn: Bộ Tài nguyên và Môi trường