Khu vực nghèo nhất nước!

Trong tham luận của mình, ông Ngô Thanh Phong, tổng biên tập (TBT) báo An Giang, nêu một vài dẫn chứng khiến mọi người có mặt trong cuộc hội thảo lặng đi. Dù là vùng trọng điểm lúa của cả nước và giàu tiềm năng về thủy hải sản, du lịch... - vùng đất đã góp phần đưa VN trở thành một trong vài nước xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới, trớ trêu thay so với cả nước thì ĐBSCL hiện là khu vực chiếm nhiều cái nhất: nghèo nhất, mặt bằng dân trí thấp nhất, tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng cao nhất...

Tham luận của ông Đức Lập, phó TBT báo Ấp Bắc, cho biết: theo thống kê hiện nay, hầu hết các tờ báo Đảng vẫn được bao cấp về tài chính. Chính sự lệ thuộc nguồn ngân sách được cấp là nguyên nhân khiến nhiều tờ báo Đảng địa phương lúng túng, thậm chí bế tắc trong việc tham gia đấu tranh chống các vụ việc tham nhũng, tiêu cực.

Nói như TBT báo Tây Ninh (khách mời của hội thảo): “Các cấp lãnh đạo của báo là tía mình, là má mình, là bầu sữa nuôi sống mình nên mình không thể là đứa con bất hiếu. Phát hiện có vấn đề gì thì mình cũng chỉ phát biểu trong cuộc hội nghị hay làm kiến nghị”.

Nhiều tham luận cùng chia sẻ một thực trạng: trong thời gian qua báo Đảng khu vực ĐBSCL được đánh giá là có cải tiến về nội dung lẫn hình thức, tuy nhiên tất cả đều không đạt được yêu cầu thông tin nhiều chiều, việc tham gia chống tham những, tiêu cực còn “cò con”, mờ nhạt.

Ông Ngô Thanh Phong thẳng thắn đúc kết: trên văn bản, trên diễn đàn từ trung ương đến địa phương đều khích lệ báo chí tham gia đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực; nhưng thực tế thì “tôi sẵn sàng ủng hộ anh, nhưng anh phê phán bản thân tôi, cơ quan tôi, địa phương của tôi thì...”.

TBT báo An Giang đưa ra một dẫn chứng, khi báo An Giang đăng tải loạt bài phê phán các vấn đề về nhà đất, xây dựng và loạt bài đó có tác dụng tích cực, cả tập thể cán bộ phóng viên đang phấn chấn thì liền sau đó một vài đồng chí lãnh đạo của tỉnh đã nói thẳng với ban biên tập rằng báo đã muốn tách rời khỏi sự lãnh đạo của Đảng.

Ý kiến chỉ đạo của những anh Ba, anh Tư

Tham luận của báo Đồng Tháp nêu: phóng viên viết về những vấn đề an ninh-trật tự xã hội, lãnh đạo nhiều nơi đòi phải có ngiấy giới thiệu của phòng chính trị công an tỉnh; viết những vấn đề “nhạy cảm” về khiếu tố, khiếu nại, đất đai, nhà cửa... lại càng khó hơn.

Tham luận báo Cà Mau nói rõ: vừa qua có những vụ tiêu cực trong tỉnh dính líu đến nhiều người, có cả cán bộ lãnh đạo, gây xôn xao dư luận cả nước nhưng chẳng được thông tin định hướng từ cấp ủy.

Tham luận báo Long An nhấn mạnh: tham nhũng, tiêu cực không chỉ nằm trong các ngành kinh tế mà đã len vào các cơ quan pháp luật (để che chắn), thậm chí đã len vào một số cơ quan báo chí (để làm bình phong) và đang biến tướng với những thủ thuật, thủ đoạn tinh vi để núp kín, trèo sâu, leo cao vào bộ máy chính trị.

Tham luận của ông Trần Huy, TBT báo Cần Thơ (tờ báo ngày duy nhất của ĐBSCL), đúc kết: tuyệt đại đa số các vụ việc tham nhũng, tiêu cực nổi cộm ở địa phương đều có liên quan đến các cán bộ do tỉnh ủy, thành ủy quản lý. Thay vì chủ động lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan báo chí mạnh dạn vào cuộc nhằm thể hiện quyết tâm chống tham nhũng; hay chí ít chỉ đạo các cơ quan, đơn vị có hiện tượng tham những, tiêu cực phải kiểm tra, trả lời những vụ việc mà báo chí phát hiện, đưa ra công luận thì những cơ quan chủ quản báo chí có thái độ ngược lại. Và không hiếm trường hợp báo chí phải bỏ cuộc giữa chừng vì lý do “vụ này lãnh đạo chưa có kết luận”.

TBT báo An Giang bức xúc: sự việc tiêu cực ở một cơ quan hoặc một địa phương nào đó đã rõ ràng, đã có chứng lý, đủ tư liệu, nhưng nếu có ý kiến của anh Ba, anh Tư là không nên đưa lên mặt báo thì ban biên tập tập tờ báo cũng đành bó tay.

Vì vậy, ngoài “cái tâm, cái tầm, cái tài” của những người làm báo, để báo Đảng địa phương tham gia chống tham nhũng có hiệu quả còn rất cần được “đặt trong cơ chế phối hợp hành động” của các cơ quan bảo vệ pháp luật, mà trước nhất các cấp lãnh đạo Đảng phải thực thi đúng pháp luật.

Tham luận báo Long An cho biết: nhờ được hỗ trợ của các cấp lãnh đạo mà trong việc tham gia đấu tranh chống tham nhũng, báo Long An đã đạt được những kết quả nhất định. Qua đường dây nóng của bạn đọc, nhiều vụ việc tiêu cực được phanh phui trên trang báo, điển hình một số bài như: “Hung thần xã Vĩnh Trị, Vĩnh Bửu, có ông quan hách?”, “Khi kẻ bất nhơn làm công tác nhân đạo”, “Dệt Long An - giấy khai tử được báo trước”... đã đem lại lòng tin cho bạn đọc, có như thế báo Đảng mới có thể thực hiện được chức năng của mình.

Theo TBT báo Cần Thơ, dù luật pháp nước ta luôn phản ánh ý chí của Đảng nhưng trong thực tế, một số cấp ủy Đảng có những nhận xét rất khác nhau về luật pháp, từ đó dẫn đến những phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo khác nhau đối với cơ quan báo chí.

Về nguyên tắc, cơ quan báo chí, đặc biệt là báo Đảng, trong mọi trường hợp phải chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan chủ quản báo chí, nhưng trong những trường hợp “xử lý” cụ thể nào đó nếu lợi ích của nhân dân bị thiệt hại, uy tín cách mạng bị tổn thương thì trách nhiệm ấy lẽ nào lại thuộc về báo chí?

TBT báo An Giang cụ thể hơn: báo Đảng địa phương chỉ tham gia chống tham nhũng, tiêu cực một cách tích cực, đạt hiệu quả khi các cấp lãnh đạo, nhất là các vị lãnh đạo báo chí, thật sự hiểu và làm theo Luật báo chí. Nếu báo chí viết không đúng sự thật, viết sai thì sẽ xử lý theo pháp luật, có thể treo bút, cách chức TBT, thậm chí truy tố trước pháp luật, song trước hết phải kiên quyết bỏ thói quen mà báo Đảng lâu nay phải đối mặt là “làm theo ý kiến của anh Ba, anh Tư…”.