Phóng to

Ảnh: Thái Học Sinh

Mỗi năm cứ đến những ngày giỗ, tết là chúng tôi được học tài khéo léo của ngoại. Ngoài những món ăn mặn thông thường cần phải có để cúng, ngoại còn dạy con cháu làm nhiều loại bánh: bánh tét, bánh ít, bánh ú, bánh phục linh... Hình ảnh con cháu quây quần bên ngoại trổ tài nữ công gia chánh trong các dịp giỗ, tết không bao giờ phai nhạt trong ký ức tôi.

Về tính cầu tiến của ngoại, các con cháu càng thêm kính nể. Khi có phong trào bình dân học vụ, mỗi học sinh lớp 10, 11 đăng ký dạy xóa mù chữ cho một học viên. Tôi và nhỏ Út đang loay hoay tìm người để đăng ký thì ngoại báo ghi tên học (lúc đó ngoại đã 80 tuổi), hai chị em mừng không sao tả xiết vì khỏi phải đi xa.

Sự ham học của ngoại làm tôi và nhỏ Út thán phục: ngoại học ở mọi nơi, mọi thời điểm. Lúc ngồi may quần áo bằng tay (ngoại rất khéo, tự cắt may quần áo của mình) thì ngoại hỏi cây kim đánh vần làm sao, viết như thế nào? Lúc ăn cơm, nhìn các món ăn trên bàn: canh mướp, cá kho tiêu, rau muống luộc... ngoại bảo dạy ngoại cách đánh vần, cách viết. Buổi tối, lúc hai chị em bóp tay chân cho ngoại, ngoại cũng học. Nhờ đó, chỉ sau một năm ngoại đã được cấp giấy chứng nhận "Học viên lớn tuổi nhất được xóa mù chữ". Thành tích này của ngoại được bà con trong tổ tuyên dương học hỏi.

Ngoại không nói nhiều trong cách giáo dục mà con cháu đều tự học hỏi qua hành động ngoại làm: sống điều độ (sáng nào ngoại cũng dậy lúc 6g tập thể dục), ăn mặc giản dị, tự làm những công việc mình làm được dù tuổi già (ngoại luôn tự giặt quần áo), có lòng nhân hậu đối với con cháu và mọi người xung quanh. Ngoại luôn giúp đỡ bà con chòm xóm trong khả năng của mình và không bao giờ đòi đền đáp. Ngoại luôn dặn dò chúng tôi: "Người ta có khó khăn mới hỏi mượn mình, khi nào có người ta sẽ trả, đừng bao giờ đi đòi sẽ sinh lòng hận thù”.

Ngoại mất thật đột ngột (té trong nhà tắm), thọ 90 tuổi, để lại biết bao nhiêu niềm thương tiếc cho tất cả con cháu. Lúc đem gối nằm của ngoại liệm vào áo quan mới hay ngoại còn cất trong gối 4 chỉ vàng với hàng chữ viết tay của ngoại trên giấy: "Vàng này dùng làm đám tang cho má”. Đến cuối đời, ngoại vẫn không muốn con cháu phải tốn kém cho mình!

Ngoại kính thương của chúng con ơi! Tấm gương sáng của ngoại đã dạy tất cả con cháu chúng con nên người.

Phóng to Áo Trắng số 5 (ra ngày 15-3-2009) hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.