Phóng to

Đàn ông Iran mặc trang phục truyền thống trong ngày bầu cử tổng thống vào tháng bảy năm ngoái - Ảnh: AP

TT - Hưởng ứng lời kêu gọi có “trang phục chuẩn cho nam và nữ giới” của Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad đưa ra vào tuần qua, ngày 14-5 Quốc hội nước CH Hồi giáo Iran đã chấp thuận đề cương dự thảo luật về “Quốc phục cho nam và nữ giới” thay thế cho trang phục kiểu Âu.

Sau khi dự thảo này hoàn tất và được sự chấp thuận của Hội đồng bảo vệ - cơ quan quyền lực cao nhất của Iran, chính phủ sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhà tạo mẫu và các nhà may trong nước nghiên cứu và thực hiện những bộ trang phục “thể hiện bản sắc dân tộc và văn hóa Hồi giáo”.

Một ủy ban liên ngành gồm đại diện các bộ Văn hóa, Thương mại, Ủy ban Văn hóa của quốc hội và Đài truyền hình trung ương sẽ có nhiệm vụ đưa ra những tiêu chuẩn cụ thể. Ngoài ra, Bộ Thương mại sẽ hỗ trợ bằng biện pháp tăng thuế áp vào hàng may mặc nhập khẩu và các ngân hàng trong nước sẽ dành các khoản tín dụng ưu đãi cho các nhà tạo mẫu và thợ may trong quá trình thiết kế và sản xuất thử.

Lực lượng Vệ binh cách mạng (Basij) gần đây cũng tổ chức nhiều cuộc biểu tình tại Tehran lên án nhiều thanh nữ thủ đô đã cố ý vi phạm tiêu chuẩn trang phục phụ nữ Hồi giáo khi mặc áo khoác ngắn và chật, choàng khăn màu sặc sỡ, thậm chí mặc quần lửng khi ra đường trong mùa hè.

Iran từ trước đến giờ không có quốc phục, chỉ có trang phục của các nhóm dân tộc, bộ lạc thiểu số sống trên lãnh thổ này. Từ đầu thế kỷ 20, do ảnh hưởng của nước Nga và Anh, âu phục trở nên phổ biến trong nam giới.

Trong nỗ lực canh tân đất nước, đức vua Reza Pahlavi đã bắt chước Kemal Ataturk - tổng thống đầu tiên của nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ - cấm phụ nữ trùm tóc khi ra khỏi nhà. Ngày 7-1-1936, khi hoàng hậu cùng hai công chúa xuất hiện trước công chúng trong âu phục, đội mũ thay vì trùm khăn, được triều đại Pahlavi coi như ngày giải phóng phụ nữ Iran.

Tuy nhiên quyết định này đã gặp phải sự chống đối mạnh mẽ của giới giáo sĩ vì cho rằng không đúng với tinh thần đạo Islam. Nhiều phụ nữ cũng không dám tuân theo vì sợ bị coi là không giữ đạo. Rốt cuộc Shah Reza Pahlavi đã áp dụng biện pháp mạnh buộc họ phải bỏ choàng khăn.

Sau Cách mạng Hồi giáo 1979, nam giới Iran vẫn mặc âu phục, chỉ không thắt cà vạt vì cà vạt bị xem như một dấu ấn của triều đại Pahlavi. Riêng nữ giới phải mặc áo choàng dài rộng màu đen che phủ đường nét thân hình (chador) và trùm kín tóc khi ra khỏi nhà.

Dưới thời tổng thống có khuynh hướng cải cách Khatami, việc kiểm soát trang phục phụ nữ của lực lượng cảnh sát tôn giáo được nới lỏng hơn nên nhiều phụ nữ tại thủ đô Tehran đã thay chador bằng áo khoác kiểu Âu, tương tự như áo vét nữ nhưng dài, rộng hơn.

Từ khi Tổng thống Ahmadinejad lên cầm quyền, một số nghị sĩ bảo thủ trong Quốc hội Iran đã đôi lần đề cập việc ban hành một “đạo luật trang phục” để chấm dứt việc mặc âu phục ở cả nam lẫn nữ.

Trong lời kêu gọi tuần qua, Tổng thống Ahmadinejad đã đề nghị quốc phục tương lai cần có nhiều thể loại, màu sắc cho người dân chọn lựa và ít tốn kém. Tuy người ta vẫn chưa hình dung trang phục mới này sẽ như thế nào nhưng có tin đồn là sẽ tương tự như áo của người Pakistan hay Ấn độ.