Phóng to

Chỉ cần bị rớt, mũ bảo hiểm dỏm sẽ bị bể như thế này. Ảnh: HTD

Chỉ cần 25.000 đồng, người tiêu dùng có thể dễ dàng mua linh kiện về lắp rắp thành mũ bảo hiểm.

Đi “chợ” phụ kiện

Sau hơn một tháng lân la trong giới kinh doanh sản xuất mũ bảo hiểm, chúng tôi vỡ lẽ việc cho ra đời một chiếc mũ bảo hiểm hiện nay quá dễ dàng. Dễ đến nỗi chỉ cần chưa đến 25.000 đồng, một người bình thường cũng có thể mua phụ kiện về ráp lại thành một chiếc mũ bảo hiểm có đầy đủ các tiêu chuẩn để lưu hành.

Để xác thực, chúng tôi đã theo chân đi chợ phụ kiện với một thương lái chuyên lắp ráp mũ bỏ mối cho các sạp bán lẻ lề đường. Chợ bán phụ kiện làm mũ bảo hiểm thực ra là hai cơ sở KQ và ĐT nằm ngay mặt tiền đường Hòa Hảo, phường 7, quận 11.

Bước vào cửa hàng KQ, không cần rào đón, chúng tôi hỏi mua ngay 5.000 cái mút xốp (phần lót trong của mũ bảo hiểm). Bà chủ cửa hàng này trả lời: 6.000 đồng/mút, lấy số lượng nhiều bớt cho 500 đồng mỗi cái. Thế gáo nhựa bao ngoài tính sao? Bà chủ nói: “13.000 đồng/cái, mua nhiều sẽ bớt cho chút đỉnh”. Tiếp đến giá dây đeo 2.000 đồng, khóa bấm nón 2.000 đồng... Như vậy nếu tính gộp tất cả từ cối, mút xốp, quai đeo... thì một chiếc mũ bảo hiểm mua tại chợ này giá chưa đến 25.000 đồng. Trong khoảng thời gian chưa đầy 30 phút tiếp chúng tôi, bà chủ cửa hàng KQ đã tranh thủ bán phụ kiện cho hàng chục người.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, hai cơ sở này mỗi ngày bán sỉ hàng chục ngàn mút xốp và vỏ bọc ngoài của mũ bảo hiểm cho đại lý khắp toàn quốc. Hai cửa hàng này còn bán lẻ các phụ kiện cho khách hàng mua về tự lắp ráp thành mũ bảo hiểm.

Đua nhau làm mũ dỏm

Khảo sát tại các chợ đầu mối phân phối mũ bảo hiểm như Bình Tây (quận 6), Tân Bình, An Đông... thì giá bán mũ bảo hiểm cho thương lái đi các tỉnh miền Tây và miền Trung chỉ khoảng 40.000-55.000 đồng/cái. Theo thông tin từ Câu lạc bộ Mũ bảo hiểm - Thời trang, hiện nay mỗi ngày có khoảng 10.000 mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn được bán về các tỉnh qua chợ Bình Tây.

Ông Lê Bảo Quốc - Giám đốc Công ty Sản xuất mũ bảo hiểm Hoàng Long ở Tân Bình cho biết để làm ra chiếc mũ bảo hiểm giá rẻ, nhẹ thì hiện nay nhiều cơ sở tự hạ chuẩn chất lượng. Như dùng loại mút xốp rẻ tiền, không đạt chất lượng, còn phần vỏ ngoài thì dùng nhựa tái chế... Máy móc thiết bị dùng để sản xuất thì “hiện đại” nhất chỉ có máy ép đinh tán khoảng hai triệu đồng, còn công nhân là những lao động thời vụ.

Phóng to

Một điểm bán phụ kiện làm mũ bảo hiểm kém chất lượng tại phường 11, quận 6, TP.HCM. Ảnh: MAI THẢO

Ông Quốc khẳng định, cơ quan quản lý có lấy một trăm mẫu nón bày bán ngoài đường đi kiểm nghiệm thì có đến 99 mẫu không đạt tiêu chuẩn chất lượng (hai tiêu chuẩn quan trọng là độ hấp thu xung động và độ đâm xuyên - PV). Sở dĩ có việc như trên là do cơ quan quản lý đã thả nổi cho doanh nghiệp tự công bố chất lượng. Vì thế có cơ sở lấy mẫu vào kiểm định tại Trung tâm Kỹ thuật 3 đạt yêu cầu nhưng về lại sản xuất mẫu khác hoặc lấy giấy chứng nhận mẫu đạt yêu cầu đó dùng cho nhiều mẫu nón khác nhau. Riêng phần con tem CS gắn vào mũ, các cơ sở nhỏ tự thiết kế rồi ra đường Nguyễn Chí Thanh (quận 5) mua đề-can về sản xuất đại trà. Vì thế đợt kiểm tra 24 cơ sở sản xuất mũ bảo hiểm cuối tháng 8 vừa qua, Thanh tra Sở Khoa học-Công nghệ và Môi trường TP.HCM đã phát hiện 22 cơ sở sản xuất mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn chất lượng, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Khảo sát mới đây của Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam cho thấy hơn 80% mũ bảo hiểm bày bán ngoài thị trường hiện không đạt chất lượng.

Có siết được chất lượng?

Xử nhẹ, lờn thuốc Có một thực tế là việc xử phạt quá nhẹ đã khiến các cơ sở làm ăn chụp giựt không ngán ngại. Khi vi phạm bán hàng kém chất lượng, doanh nghiệp chỉ bị phạt hành chính, tịch thu hàng hóa. Mức phạt như vậy đã không có tác dụng răn đe nếu so lợi nhuận thu về hàng tỷ đồng của những người sản xuất mũ bảo hiểm gian dối.

Ông Trần Văn Dũng - Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật 3 thuộc Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cho biết sắp tới mặt hàng mũ bảo hiểm sẽ được kiểm soát chặt theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia 2 (QCVN 2:2008). Theo đó, từ ngày 15-11, các doanh nghiệp phải tiến hành và hoàn thành việc chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy (dấu CR) đối với từng kiểu mũ bảo hiểm. Lần áp dụng quy chuẩn mới này sẽ bài bản hơn lần cấp dấu hợp tiêu chuẩn CS như trước. Lý do việc chứng nhận hợp quy sẽ được thực hiện theo phương thức thử nghiệm mẫu điển hình và đánh giá quá trình sản xuất của doanh nghiệp, như phiếu kiểm tra nhập nguyên liệu, quy trình sản xuất và cơ quan chức năng kiểm tra đột xuất...

Ông Đỗ Hữu Trí - Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Các nhà sản xuất mũ bảo hiểm - Thời trang chất lượng cao cho biết dù áp dụng quy chuẩn mới nhưng nếu thiếu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng thì vẫn khó kiểm soát chất lượng mũ bảo hiểm. Ông Trí cho biết sắp tới câu lạc bộ sẽ mở ra nhiều showroom bán hàng ở các tỉnh. Mũ bảo hiểm bày bán trong các cửa hàng này đều có dấu hợp quy CR và qua một lần kiểm tra chất lượng của câu lạc bộ. Vì thế, đây là nơi mà người tiêu dùng có thể tìm đến mua mũ bảo hiểm mà không phải lo lắng về chất lượng.

Doanh nghiệp phải có trách nhiệm sản xuất MBH đảm bảo tiêu chuẩnMũ bảo hiểm: Kiểu gì cũng được, nếu đạt chuẩnĐà Nẵng: 100% mẫu mũ bảo hiểm thời trang không đạt chất lượng22/24 mẫu mũ bảo hiểm không đạt chất lượng!