Phần lớn các ý kiến đều tập trung phân tích thực trạng nền kinh tế, chỉ ra những hạn chế còn tồn tại, đồng thời đề xuất các giải pháp mang tính đột phá nhằm tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững trong thời gian tới. Xuyên suốt trong các tham luận của Đảng bộ Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Chính phủ, Hà Nội và TP.HCM bật lên rõ tinh thần mạnh dạn đổi mới nhằm khai thác triệt để dư địa tăng trưởng.

Tiềm năng còn rất lớn chưa được khai thác

Trong tham luận của mình, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đã làm rõ các giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030. Phó trưởng ban Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận sau 40 năm đổi mới, dù đạt được nhiều thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử, nền kinh tế nước ta vẫn bộc lộ không ít hạn chế, yếu kém. Tăng trưởng kinh tế chủ yếu vẫn theo chiều rộng, chưa đạt được những mục tiêu đề ra; sự chênh lệch phát triển giữa các vùng, các địa phương còn lớn; nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Đáng chú ý, tiềm năng phát triển của nhiều khu vực và ngành kinh tế vẫn còn rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Các động lực tăng trưởng quan trọng như vốn đầu tư, năng suất lao động, đổi mới công nghệ tuy đã được quan tâm nhưng hiệu quả còn thấp hoặc chưa có chuyển biến rõ rệt. Quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và triển khai các đột phá chiến lược còn diễn ra chậm, chưa đi sâu vào chiều sâu. Trong khi đó các nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn chưa thực sự bền vững.

Theo ông Tuấn, để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm, yêu cầu đặt ra là phải khẩn trương tiếp tục tiến hành cuộc đổi mới về kinh tế lần thứ hai với tư duy đột phá, cùng sự vào cuộc đồng bộ, mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện hơn. Dù thừa nhận việc đạt được mức tăng trưởng cao và bền vững ở ngưỡng hai con số là thách thức lớn, song ông cũng khẳng định Việt Nam vẫn có đủ điều kiện, tiềm năng, dư địa, trí tuệ và quyết tâm chính trị để thực hiện mục tiêu này.

Thực tế cho thấy hiệu quả chung của nền kinh tế hiện vẫn còn thấp; nếu được cải thiện sẽ tạo ra động lực tăng trưởng đột phá. Các khu vực kinh tế đều còn nhiều dư địa để phát triển. Nhiều nguồn lực và động lực mới chưa được khai thác một cách mạnh mẽ và hiệu quả, đặc biệt là từ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; công nghiệp văn hóa; các mô hình kinh tế mới; không gian phát triển mới của các địa phương sau sáp nhập cũng như giá trị thương hiệu quốc gia, thương hiệu doanh nghiệp và sản phẩm Việt Nam. Đáng chú ý nhiều việc trước đây từng được cho là khó thực hiện hoặc kéo dài nhiều năm chưa đạt kết quả, nhưng thực tế những năm gần đây cho thấy chúng ta đã làm được, thậm chí làm rất nhanh và hiệu quả.

Giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển

Phần tham luận của Chính phủ cũng nhìn nhận rõ cần đổi mới mạnh mẽ để "giải phóng" nguồn lực cho phát triển. Trình bày tham luận, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thẳng thắn chỉ ra giai đoạn phát triển mới đòi hỏi Chính phủ phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Đổi mới không chỉ về tư duy phát triển mà còn ở phương thức quản trị và năng lực tổ chức thực hiện, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong thời gian tới. Trong đó việc tiếp tục tạo đột phá trong xây dựng và hoàn thiện thể chế được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa then chốt.

Theo bà Trà, thể chế không chỉ là khuôn khổ pháp lý mà còn là động lực thúc đẩy phát triển, cần đi trước, mở đường và dẫn dắt. Khi thể chế được hoàn thiện đồng bộ, minh bạch và khả thi, các nguồn lực trong xã hội sẽ được khơi thông, khát vọng phát triển được đánh thức, niềm tin được củng cố và ý chí vươn lên của toàn dân được nhân lên.

"Chính phủ tập trung thể chế hóa kịp thời các định hướng lớn của nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời từng bước xây dựng khung khổ thể chế mới cho những lĩnh vực then chốt như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và các mô hình phát triển phù hợp với xu thế mới", bà Trà cho hay.

Song song với hoàn thiện thể chế, theo bà Trà, Chính phủ nỗ lực tạo dựng môi trường phát triển thông thoáng, ổn định và minh bạch hơn. Một khuôn khổ pháp lý có tính dự báo cao không chỉ giúp doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh mà còn tạo nền tảng vững chắc để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đây cũng là tiền đề quan trọng để huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.

Cùng với các động lực truyền thống, bà Trà cho hay các không gian phát triển mới và các mô hình sản xuất, kinh doanh hiện đại tiếp tục được khai thác. Các hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo từng bước hình thành và phát triển, góp phần tạo sức lan tỏa, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Trong tiến trình đó, vai trò của kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và đầu tư nước ngoài tiếp tục được phát huy hài hòa, bổ trợ cho nhau, phù hợp với định hướng phát triển chung.

Để tạo nền tảng lâu dài cho tăng trưởng, việc phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại tiếp tục được quan tâm. Các nguồn lực được khơi thông và sử dụng hiệu quả hơn, tập trung cho những công trình hạ tầng có tính kết nối cao trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, viễn thông, hạ tầng số, logistics, y tế, giáo dục, thể thao và văn hóa. Đồng thời, chất lượng và tiến độ đầu tư từng bước được cải thiện; hợp tác công - tư được đẩy mạnh, tạo điều kiện để huy động tốt hơn nguồn lực xã hội cho phát triển.

Hoàn thiện thể chế mang tính chiến lược

Từ thực tiễn, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đề xuất 5 nhóm giải pháp, trong đó nhấn mạnh việc đẩy mạnh các đột phá về thể chế kinh tế, nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển cơ sở hạ tầng. Hoàn thiện thể chế được xác định là giải pháp mang tính chiến lược, có vai trò xuyên suốt trong quá trình đổi mới kinh tế, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển trên tất cả các lĩnh vực.

Đổi mới và hiện đại hóa nền quản trị quốc gia

Cùng với đầu tư hạ tầng, việc đổi mới và hiện đại hóa nền quản trị quốc gia tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu tất yếu. Hiệu quả phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp ngày càng được coi trọng và lấy làm thước đo cho hoạt động của bộ máy hành chính. Trên nền tảng đó, Chính phủ thúc đẩy xây dựng nền hành chính dân chủ, pháp quyền, hiện đại và chuyên nghiệp; đẩy mạnh phát triển chính phủ số, xã hội số và công dân số trên cơ sở dữ liệu được kết nối, chia sẻ thông suốt giữa các bộ, ngành, địa phương. Trong mọi chính sách phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu được lồng ghép như một yêu cầu xuyên suốt.

"Việc phân cấp, phân quyền tiếp tục được thực hiện theo hướng rõ ràng, gắn với phân bổ nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương. Trọng tâm là nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, nhất là ở cơ sở...", bà Trà nói.

Lực lượng công an: trách nhiệm công vụ - phục vụ

Tham luận của Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh trong nhiệm kỳ tới công tác công an tập trung thực hiện "3 mục tiêu chiến lược của Đảng: hòa bình, ổn định; phát triển bền vững, chất lượng cao; nâng cao mọi mặt đời sống nhân dân".

Lực lượng công an đổi mới mạnh mẽ tư duy bảo vệ an ninh quốc gia từ thực hiện "trách nhiệm công vụ" sang "trách nhiệm công vụ - phục vụ", từ "mệnh lệnh, phục tùng" sang "mệnh lệnh, phục tùng và chủ động đề xuất, kiến tạo phát triển".

"Không chỉ bảo vệ vững chắc an ninh Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy, tuyệt đối không để đất nước bị động về chiến lược, mà chủ động đi trước, biến thách thức thành cơ hội cho phát triển đất nước, không ngừng củng cố tiềm lực an ninh, gia tăng đóng góp cho hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới", Bộ trưởng Lương Tam Quang nói.

Ông cũng nhấn mạnh tập trung duy trì vị thế đất nước trong nhóm các quốc gia hàng đầu về an ninh, an toàn trên thế giới; xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân. Lực lượng cũng tăng cường bảo vệ an ninh chế độ, an ninh văn hóa, tư tưởng, an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ yếu nhân, cán bộ cấp chiến lược, tinh hoa trong giới khoa học công nghệ; giải quyết cơ bản các yếu tố tiềm ẩn phức tạp về an ninh, trật tự, không để xảy ra bị động, bất ngờ.

Cùng với đó chủ động nhận diện, bảo vệ vững chắc an ninh trên các không gian, lĩnh vực mới; đấu tranh hiệu quả với các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; phấn đấu xây dựng 50% xã trên cả nước, 18 địa phương không ma túy, tiến tới không tội phạm. Lực lượng Công an nhân dân tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt tiến trình chuyển đổi số quốc gia, tạo nền tảng thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới hành chính, kiến tạo niềm tin số, xây dựng xã hội số, công dân số, phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, công nghiệp dữ liệu...

Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất

Một nội dung khác là xây dựng lực lượng công an cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, "Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất", đi đầu trong công tác an sinh xã hội, củng cố vững chắc thế trận lòng dân.

"Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên kỷ luật sắt, kỷ cương nghiêm, bản lĩnh thép, tinh thông nghiệp vụ, pháp luật, công nghệ, nhân văn, gần dân", đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh.

Thông cáo báo chí ngày làm việc thứ 3 Đại hội XIV của Đảng

Ngày 21-1, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục làm việc cả ngày tại hội trường để thảo luận về các văn kiện Đại hội.