01/01/2004 16:59 GMT+7

Giải thưởng Hội nhà văn VN năm 2003: Một mùa đúng vụ

THẠCH LINH (Báo TT&VH)
THẠCH LINH (Báo TT&VH)

Hội nhà văn VN đã công bố giải thưởng văn học xét trao cho những tác phẩm xuất bản trong năm trước. Giải thưởng hằng năm có năm được năm không vì mùa vụ văn chương cũng lắm khi thất thường. Năm 2003 này nhìn vào danh sách giải vừa được công bố có thể thấy đây là một mùa đúng vụ.

Y3nkyCx9.jpgPhóng to
Tác phẩm Lý luận phê bình đoạt giải B của Hội nhà văn VN
Hội nhà văn VN đã công bố giải thưởng văn học xét trao cho những tác phẩm xuất bản trong năm trước. Giải thưởng hằng năm có năm được năm không vì mùa vụ văn chương cũng lắm khi thất thường. Năm 2003 này nhìn vào danh sách giải vừa được công bố có thể thấy đây là một mùa đúng vụ.

Trước hết ở mảng dịch văn học và lý luận phê bình, hai cuốn sách được giải đã trúng với dự đoán và mong đợi của nhiều người.

Lý luận phê bình

Tập Cây bút đời người của Vương Trí Nhàn như là kết tinh và tổng kết một đời viết phê bình nghiên cứu của tác giả.

Họ Vương có một lối tỉ mẩn trong nghề, một con mắt biết nhìn những khía cạnh khác nhau của những đời văn, một lối viết nhẹ nhàng và thâm trầm. Tên sách đã nói rõ quan niệm của người viết sách: Anh đi tìm cái mối tương quan liên hệ giữa văn và đời của các tác gial ớn của văn học nước nhà, dùng đời soi vào văn, cắt nghĩa văn, không thần thánh hóa văn chương quá nhưng cũng không biến nó thành thông tục thô thiển, anh muốn tìm hiểu và giúp người khác hiểu tại sao người ấy văn ấy.

Giải thưởng Hội nhà văn VN năm 2003 (không có giải A)

Văn xuôiGiải B: Cơn giông, tiểu thuyết của Lê Văn Thảo. ThơGiải B: - Ảo giác của Tuyết Nga- Mùa không gió của Lê Thành Nghị- Thơ lục bát của Trần Mạnh Hảo- Lễ tẩy trần tháng tư của Inrasara.Lý luận phê bình:Giải B: Cây bút đời người của Vương Trí NhànDịch văn học:Giải B:Đàn hương hình, tiểu thuyết của Mạc Ngôn,Trần Đình Hiến dịch.

Ngoài ra Hội Nhà văn còn trao tặng thưởng cho tác phẩm của Phạm Hải Anh, Phạm Hoa và Nguyễn Nhật Ánh.

Những tác giả lớn nhỏ đã quen thuộc lâu nay, đã mòn chán dưới nhiều cây viết khai thác lục xới, ngỡ chẳng có gì mới nữa nói về họ, khám phá về họ, nhưng đọc Vương Trí Nhàn thấy họ có cái lạ, cái khác, lắm khi ngạc nhiên, bất ngờ và...khó chịu. Và như vậy họ Vương đã có công làm mới lại những giá trị cũ khi anh đề nghị và đưa ra một cách nhìn của anh về giá trị đó.

Dịch văn học

Trần Đình Hiến lại một bất ngờ khác, khi trong biển dịch văn học rộng rãi và xô bồ của thời mở cửa, anh biết khai thác thế mạnh của mình (vốn tiếng Trung và sự am hiểu văn học của Trung Quốc nhờ vào quá trình công tác ở nước bạn) để chọn được một tác giả có tầm vóc và sức nặng ngay ở đại lục và cần mẫn chuyên chở giá trị đó sang Việt ngữ.

Ngay từ tiểu thuyết Báu vật của đời, tên người dịch đã đi kèm tên tác giả như một bảo chứng và bảo đảm. Đàn hương hình, cuốn tiểu thuyết có thể nói là hay nhất của Mạc Ngôn (theo sự xếp lọai gần đây nhất của TQ) đã làm sửng sốt và thán phục bạn đọc VN qua sự chuyển dịch sống động và chính xác của Trần Đình Hiến.

Không có Đàn hương hình có lẽ chưa phải đã nhiều người Việt chịu phục văn tài Mạc Ngôn. Cũng có thể nói không có bản dịch của Trần Đình Hiến thì Mạc Ngôn khó chinh phục được người đọc Việt.

Trước đó Cây bút đời ngườiĐàn hương hình đã được nhận giải thưởng chính thức của Hội nhà văn Hà Nội.

Văn xuôi

Văn xuôi năm nay vào giải là tiểu thuyết Cơn giông của Lê Văn Thảo. Một tác phẩm có sự chuyển hướng đề tài và cách viết của một nhà văn đã sớm định hình trong dư luận. Cách kể chuyện giản dị mộc mạc đã thêm phần sâu lắng và đa phức khi động đến những số phận con người hôm nay, dù đã kinh qua chiến tranh, nhưng cuộc sống hiện tại còn nhiều giăng mắc. Đọc truyện Lê Văn Thảo người ta thấy tin cậy và ấm lòng, không chỉ vì sự chân thực của câu chuyện, mà vì cách nhìn cuộc đời và con người của nhà văn.

Thơ

So với văn xuôi chỉ có một tác phẩm đoạt giải, thơ có bốn tập đăng quang.

Ảo giác của Tuyết Nga, là những lắng sâu chiêm nghiệm của một phụ nữ, một người tình, một người mẹ, trên hết là một con người, về những cảnh đời và lẽ đời đang sống hôm nay. Thơ Tuyết Nga lặng lẽ gợi sâu vào những cảm giác nhiều khi như bất chợt, mong manh nhưng ai đã nếm trải thì mãi ám ảnh, day dứt.

Mùa không gió của Lê Thành Nghị xao xác với những kỷ niệm tuổi thơ nơi quê nhà, trăn trở với những cảnh huống trên đường đời và hoài niệm khi thời gian trôi, mọi lẽ thường hằng đã mỉm cười trước mặt con gnười.

Lễ tẩy trần tháng tư của Inrasara mới lạ ở những suy tư và ngẫm nghĩ phát đi từ một góc hồn Chăm của một nhà thơ đào sâu vào vốn văn hóa dân tộc mình mình để nghĩ rộng ra những vấn đề chung của đất nước, của thời đại. Thơ Inrasara có nhiều tìm tòi đổi mới cách nói, cách cảm.

Những tác phẩm trên đây đều được trao giải thưởng và đều là giải B.Sự định giá như vậy là đúng. Chỉ tiếc, trong tương quan với thơ, lẽ ra ở giải văn xuôi có thể đưa tập truyện ngắn Đi hết đường mưa của Phạm Hải Anh từ tặng thưởng lên giải thưởng. Đây là một tác giả nữ, từng đạt được học vị tiến sĩ về thơ Lý Bạch ở tuổi ngoài đôi mươi, mấy năm qua sống ở nước ngoài, văn chị vừa truyền thống vừa hiện đại, đọc chị thấy phận người vừa nhẹ nhõm vừa trĩu nặng. Đây là cây bút sẽ còn đi được xa. Việc tác phẩm này được vào giải năm nay của HNVVN là một dấu hiệu cởi mở, một khích lệ đối với những người viết văn xa xứ nặng lòng với tiếng Việt và quê Việt.

Giải thưởng 2003 HNVVN, một mùa đúng vụ, nhưng hy vọng những vụ mùa lớn vẫn đang ở phía trước, khi những tác phẩm viết ra được in, được đọc, được bàn luận, phán xét trên những phẩm chất văn học đích thực.

THẠCH LINH (Báo TT&VH)
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất