Phóng to

Chị Trần Thị Tiến Hương (Q.Tân Phú, TP.HCM) chọn mua xe đạp điện. Theo chị, số tiền không phải mua xăng đi xe gắn máy sau một năm sẽ đủ bù cho tiền mua xe đạp điện này (ảnh chụp chiều 22-7). Ảnh: THANH ĐẠM

TT - Khi xăng dầu tăng giá, nhiều người dân đã quay sang chọn những phương tiện, cách thức đi lại ít tốn kém nhất. Ông N.V.H., nhà trên tỉnh lộ 10, Q.Bình Tân, TP.HCM, nói: "Từ lúc xăng lên 14.500 đồng là tôi đã tính chuyện vợ chồng phải đi làm chung xe để tiết kiệm. Nếu tính giá xăng ở mức 19.000 đồng/lít thì từ việc đi xe chung, mỗi tháng gia đình tôi tiết kiệm gần 500.000 đồng tiền xăng".

Ông H. cho biết ông làm việc ở một công ty trên đường Hoàng Văn Thụ, Q.Phú Nhuận, còn bà xã làm một công ty khác trên đường Hàm Nghi, Q.1. Hai công ty cách xa nhau hơn 5km, thời gian làm việc chệch nhau nên trước đây vợ chồng ông H. phải đi hai xe máy.

Vợ chồng gắn bó

Theo ông H., trước đây mỗi ngày vợ chồng ông phải tốn 2 lít xăng (đi và về). Như vậy, mỗi tháng xe hai vợ chồng ông ngốn 52 lít xăng, giờ thì số xăng cũng như tiền giảm gần nửa. "Mặc dù việc đưa rước có chút phiền phức, mất thời gian hơn nhưng bù lại chúng tôi tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ và tình cảm vợ chồng cũng gắn bó hơn" - ông H. tâm sự.

Trong khi đó, bà Đinh Thị Ngọc Nương - nhà trên đường Nguyễn Tiểu La, P.8, Q.10 - cho biết khi giá xăng từ từ lên bà không còn dùng xe máy đi làm nữa mà chuyển sang xe buýt. Tuy phải chờ đợi và đi bộ một đoạn từ trạm xe buýt đến công ty nhưng bà Nương vẫn tiết kiệm được một khoản tiền. Bà Nương tính toán khoảng cách từ nhà đến công ty trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Q.1 dài hơn 7km.

Trong khoảng năm ngày xe máy bà tiêu thụ 3 lít xăng. Lúc xăng còn giá 11.500 đồng/lít thì mỗi tháng bà Nương tốn 138.000 đồng tiền xăng, cộng thêm 120.000 đồng tiền gửi xe nữa là 258.000 đồng. Số tiền này tăng lên 294.000 đồng/tháng rồi lên 348.000 đồng khi giá xăng lần lượt tăng lên 14.500 đồng/lít rồi 19.000 đồng/lít. Trong khi đó, từ khi chuyển sang đi xe buýt, bà Nương chỉ tốn khoảng 130.000 đồng/tháng. Bà Nương cho hay trước thời điểm xăng tăng giá, bà cũng cho con mình đi học bằng xe đạp thay vì xe máy như trước đây.

Xe đạp tiện lợi

Phóng to

Rất đông hành khách đi xe buýt chiều 22-7 tại trạm xe Bến Thành, Q.1, TP.HCM . Ảnh: Hoàng Thạch Vân

Các cửa hàng bán xe đạp điện cho biết lượng khách đến tìm hiểu chủng loại, giá cả các loại xe ngày hôm qua đã đông hơn bình thường. Ông Út (cửa hàng xe đạp 152 Võ Thị Sáu, Q.3) nói ngày 22-7, lượng khách đến tìm hiểu về giá xe nhiều hơn ngày thường 20%. Theo ông Út, có đến 90% khách đến cửa hàng tìm hiểu về loại xe điện có bàn đạp giống như xe đạp vì tiện lợi, trong đó khách là người đi làm văn phòng và học sinh đông nhất.

Bà Tuyết Hạnh, một nhân viên văn phòng ở Q.3, xem xét mẫu xe đạp Asama và cho biết bà đang có ý định sang tháng sau sẽ mua một chiếc để tiết kiệm chi phí, vì mỗi ngày chỉ di chuyển từ nhà ở Q.Phú Nhuận đến công ty ở đường Cách Mạng Tháng Tám (Q.3) và giải pháp này khá hiệu quả thay cho chiếc Attila đang tốn nhiều xăng. Bà Huyền vừa mua chiếc Emperor màu đỏ giá 6,7 triệu đồng cho con trai đi học. Bà cho biết mỗi ngày từ Q.1 đưa đón con đến trường học ở Thanh Đa (Q.Bình Thạnh) mất thời gian và tốn tiền xăng, "mua cho cháu một chiếc xe đạp để cháu chủ động tiết kiệm được cả thời gian và tiền nhiên liệu".

Các cửa hàng bán xe đạp điện cho biết những ngày trước chỉ bán trung bình 2-4 chiếc/ngày nhưng sau quyết định tăng giá nhiên liệu, ở một vài cửa hàng lượng xe bán ra ngày 22-7 tăng đột biến. Ông Út nói: "Chỉ từ sáng đến đầu giờ chiều đã bán được bảy xe, trong khi những ngày trước cả ngày chỉ bán được bốn xe". Phần lớn khách mua xe đều cho biết do nhu cầu đi lại trong nội thành nên giải pháp mua xe đạp điện là lựa chọn điều tiết chi phí tốt nhất trong tình hình hiện nay.

Lên giá, khách bỏ đi Ông Hoàng (chạy xe ôm ở Cần Thơ): Với giá xăng hiện tại, thu nhập của tôi chỉ còn khoảng 45.000 đồng, giảm 15.000 đồng do chi phí cho xăng tăng lên. Mình lên giá cao thì khách họ không chịu đi. Mỗi người khách mình cũng chỉ xin thêm 1.000-2.000 đồng để bù vào chi phí. Các khoản chi tiêu cũng dè xẻn hơn để đảm bảo cho cuộc sống gia đình. * Ông Linh (quầy bán vật liệu xây dựng trên đường Ngô Quyền, Đà Nẵng): Chúng tôi sử dụng xe tải chở vật liệu xây dựng cho khách hàng. Vì vậy, giá xăng dầu tăng nhưng chúng tôi không thể tăng giá vật liệu xây dựng hay phí vận chuyển được vì thời gian qua một số mặt hàng tăng cao rồi. Để hỗ trợ khách hàng mua vật liệu xây dựng xây nhà, tôi sẽ triệt để tiết kiệm từng chuyến xe. Sắp xếp lại mạng lưới khách hàng trong mỗi khu vực, từng tuyến đường để vận chuyển hàng hóa khoa học nhất. Nếu như trước đây mỗi lần cúp điện thì quầy hàng chạy máy nổ, nay không thật sự cần thiết thì không sử dụng máy nổ, chịu nóng, chịu tối thôi. Ông Phạm Chí Cường (chủ tịch Hiệp hội Thép VN - VSA): Các doanh nghiệp đang mất trung bình khoảng 40 lít dầu FO khi nung 1 tấn phôi để cán ra thép. Nhưng mức tiêu hao này hoàn toàn có thể tiếp tục cải thiện theo hướng thấp hơn vì đã có doanh nghiệp trong VSA sử dụng thấp hơn mức 40 lít dầu FO nói trên khi nung. Taxi sẽ tăng giá cước 15-17% Chiều 22-7, ông Tạ Long Hỷ - phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam (Vinasun Corporation) - cho biết dự kiến trong tuần này taxi Vinasun sẽ tăng giá cước khoảng 15%. Tuy nhiên, hiện nay phải chờ các thủ tục từ phía đơn vị kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng kiểm định đồng hồ tính cước cho toàn bộ taxi thì mới tăng giá cước. Với tổng số 1.800 taxi của toàn đơn vị, thời gian điều chỉnh đồng hồ có thể kéo dài trong vài ngày tới. Theo ông Hỷ, với việc xăng tăng giá như hiện nay, mỗi taxi của Vinasun lỗ khoảng 100.000 đồng/ngày. Chính vì vậy đơn vị đã thông báo với các tài xế sẽ bù lỗ trượt giá xăng tăng trong những ngày chưa điều chỉnh cước với mức 50-60% số tiền bị lỗ. Theo dự kiến của taxi Vinasun, hiện trung bình giá cước khoảng 10.000 đồng/km (trong phạm vi 30km), sau khi tăng 15% thì giá cước sẽ là 11.500 đồng/km. Phía Tập đoàn Mai Linh cho biết trong vài ngày tới taxi Mai Linh sẽ tăng giá cước 15-17%. Với khoảng 1.800 taxi, mỗi ngày Tập đoàn Mai Linh phải bù lỗ 162 triệu đồng khi xăng tăng lên mức giá 19.000 đồng/lít.

-------------------------------

Phóng to

Ông Huỳnh Kim Tước - Ảnh: Đ.T.

TT - Ông Huỳnh Kim Tước, giám đốc Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TP.HCM, cho biết: - Chuyện tiết kiệm năng lượng không chỉ là chuyện của ngày một ngày hai, tiết kiệm trước mắt mà xa hơn, lớn hơn đó là chuyện chúng ta sẽ để dành gì cho con cháu trong tương lai...

* Các nước càng phát triển thì chuyện tiết kiệm năng lượng càng được quan tâm, vấn đề này ở VN và ở TP.HCM nói riêng, theo ông, mức độ quan tâm đang ở đâu?

- Thay cho câu trả lời, tôi xin cung cấp các chỉ số có được. Ở góc độ vĩ mô, chi phí cho năng lượng chiếm khoảng 20% GDP cả nước (riêng TP.HCM chỉ số này thấp hơn, khoảng 12%). Trên thế giới, người ta dùng một đơn vị năng lượng là chỉ số dầu qui đổi để tính toán cường độ năng lượng tạo ra GDP. Ở VN, để tạo ra 1.000 USD giá trị vật chất, chúng ta cần 500kg dầu qui đổi (TP.HCM vẫn thấp hơn, với 384kg dầu qui đổi). Ở Nhật, chỉ số này chỉ bằng 1/5 của ta, tức 100kg dầu qui đổi. Đơn giản vì cấu trúc kinh tế Nhật chủ yếu là công nghệ cao trong khi chúng ta chủ yếu là công nghệ thô, vốn tiêu tốn rất nhiều năng lượng.

Nhưng đó chỉ mới là một yếu tố. Trình độ quản lý sản xuất thấp, khả năng tiết kiệm kém, 75% công nhân của ta có trình độ trung bình và thấp... đã dẫn đến sự lãng phí vĩ mô như thế.

Còn một chỉ số khác để tính toán cho chuyện tiết kiệm năng lượng: hệ số đàn hồi! Hệ số này tính trên tỉ lệ tăng trưởng nhu cầu năng lượng và giá trị GDP. Chỉ số này càng cao thì hiệu quả càng thấp. Trung bình VN chúng ta dao động từ 1,46-1,86. Mà nếu chỉ số này chỉ cần giảm 0,1 đơn vị thì tiết kiệm được 500 triệu USD. Thời gian qua, Thái Lan đã giảm chỉ số này từ 1,3 xuống 1,1. Nghĩa là ta vẫn đi sau họ trong tiết kiệm năng lượng để tạo ra GDP.

Một chỉ báo khác quan trọng không kém: doanh nghiệp VN sử dụng năng lượng nhiều gấp 1,5-1,7 lần so với Indonesia, Thái Lan hay Trung Quốc!

Về vi mô, tức từ phía người tiêu dùng, định mức sử dụng trên đầu người của chúng ta rất thấp so với khu vực và thế giới, nhưng lại sử dụng không hiệu quả và thậm chí phung phí. Đơn cử chuyện đi lại, theo tính toán nếu bạn sử dụng phương tiện cá nhân thì tiêu tốn gấp năm lần lượng năng lượng so với sử dụng giao thông công cộng. Ở ta đến 93% người dân sử dụng phương tiện cá nhân, sự lãng phí này là vô cùng lớn. Hơn nữa, ở ta còn có thói quen sử dụng những nhóm sản phẩm có hiệu suất không cao, tiếp tục gây ra lãng phí năng lượng. Tổn thất không chỉ dành cho người tiêu dùng mà ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn năng lượng dự trữ của quốc gia.

* Ông từng có bài toán 8 tỉ USD từ tiết kiệm năng lượng hằng năm. Bài toán cụ thể đó như thế nào?

- Để có khoảng tăng trưởng từ 14-15,5%/năm, chúng ta cần đầu tư cho sản xuất và phân phối năng lượng khoảng 8 tỉ USD. Theo tính toán của chúng tôi, nếu chỉ cần các hộ gia đình, các doanh nghiệp và tổ chức tiết kiệm khoảng 10% lượng năng lượng sử dụng, chúng ta sẽ có đủ nguồn để Nhà nước không phải bỏ tiền đầu tư nữa, nghĩa là dư dôi ra cho xã hội được khoảng 8 tỉ USD! Một con số rất lớn.

Chi phí cho năng lượng chiếm 20% GDP ở ta, nếu tiết kiệm được 10% nghĩa là góp thêm vào cho tăng trưởng 2% nữa. Bài toán tiết kiệm ngỡ đơn giản nhưng hiệu quả vô cùng lớn. Với doanh nghiệp, tiết kiệm 10% năng lượng sử dụng sẽ đồng nghĩa với tiết kiệm được 3-5% chi phí sản xuất. Với TP.HCM, con số tiết kiệm được sẽ tương đương 3.000 tỉ đồng.