Ông viết bài hát này vào năm 1947, sau khi đội quân du kích Long Phú đánh thắng quân Pháp giòn giã tại vàm Rạch Già - Cù lao Dung. Bài hát bây giờ đã trở thành nhạc hiệu của Đài PT-TH Sóc Trăng và Đài truyền thanh huyện Cù lao Dung. Bài hát ca ngợi chiến công hào hùng của quân và dân Cù lao Dung năm xưa.

Phóng to

Bia chiến thắng Rạch Già - Cù Lao Dung - Ảnh: Nguồn của Tuyên giáo Sóc Trăng

Còn Cù lao Dung trong quá trình phát triển và hội nhập hiện nay ra sao? Sau khi được chia tách địa giới hành chính từ huyện Long Phú năm 2002, Cù lao Dung, nơi tập trung tám cánh cồn thành một huyện biệt lập với đất liền duy nhất của tỉnh Sóc Trăng: như khoác lên mình một chiếc áo mới. Với bảy xã, một thị trấn đã đồng loạt mọc lên điện, đường, trường, trạm rầm rộ khang trang.

Tôi có một anh bạn ở xa. Lần đầu tiên đến Cù lao Dung, từ dưới chiếc phà bước lên thấy chiếc xe buýt đậu “chà bá”, anh ngạc nhiên thốt lên: “Trời! Ở cù lao cũng có xe buýt”. Tôi sẵn trớn nói luôn: “Xin thưa, không những có mà còn là huyện có tuyến xe buýt đầu tiên của tỉnh Sóc Trăng đấy!”. Không những vậy, tuyến quốc lộ 60 nối hai tỉnh Sóc Trăng và Trà Vinh cũng đi ngang qua đây.

Và tuyến quốc lộ ngang qua Cù lao Dung sắp hoàn thành. Rồi đây những chuyến xe từ Cà Mau, Bạc Liêu lên TP.HCM nếu đi tuyến quốc lộ 60 qua Cù lao Dung, Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang sẽ ngắn bớt đoạn đường hơn 100km so với đi tuyến quốc lộ 1A.

Ẩm thực đặc trưng của Cù lao Dung là canh chua bần và bần ăn kẹp với mắm sống. Về đây, bạn vừa ngồi thưởng thức hai món ăn nổi tiếng này vừa nghe kể về truyền thuyết vua Gia Long từng qua đây và ông đặt tên cho cây bần là Thủy Liễu. Tôi nhớ một lần có ông bạn “chọc hông” tôi rằng: “Lấy gì làm bằng chứng?”.

Truyền thuyết mà. Nhưng có một điều ở Cù lao Dung hiện nay còn hai tên rạch Trường Tiền và cồn Long Ẩn. Các cụ kể ngày xưa khi Nguyễn Ánh bị nhà Tây Sơn truy đuổi đã chạy dạt đến Cù lao Dung. Đến đây ông cho quân đặt lò đúc tiền bên một con rạch. Cái rạch đó bây giờ gọi là rạch Trường Tiền. Còn cái cồn Nguyễn Ánh tá túc nay gọi là cồn Long Ẩn. Nếu bạn chưa tin về Cù lao Dung sẽ rõ.

Cù lao Dung cũng là nơi hành quân về nguồn của thanh niên trong và ngoài tỉnh. Bởi ở đây có đền thờ Bác kính yêu. Năm 1969, khi hay tin Bác mất, người dân Cù lao Dung tiếc thương và dựng lên đền thờ để hằng ngày thắp hương tưởng nhớ Bác. Nhiều lần đền thờ Bác bị địch phá hoại nhưng với sự đấu tranh kiên cường, nhân dân mới giữ được đền thờ Bác đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Và năm 2001, đền thờ Bác trên đất Cù lao Dung xa xôi được Bộ Văn hóa - thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Gần 65.000 dân sống trên đất Cù lao Dung, đa số sống bằng nghề nông. Một phần người dân ở đây trồng cây ăn trái hoặc nuôi trồng thủy sản, nhưng phần lớn người dân chuyên canh cây mía.

Với trung bình 8.000ha cây mía hằng năm, cung ứng hầu hết cho các nhà máy đường ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Cù lao Dung đã trở thành vùng chuyên canh cây mía lớn nhất cả nước. Không phải nhiều về giống và số lượng mà năng suất mía ở Cù lao Dung không thua những vùng khác. Mỗi hecta đến chính vụ năng suất không dưới 120 tấn, trữ lượng đường cũng từ 10CCS trở lên.

Cù Lao Dung cũng là nơi phong cảnh hữu tình, không khí trong lành. Biết bao văn nghệ sĩ đến đây đã ghi lại tình cảm của mình với vùng đất này bằng cả thơ, nhạc, họa, nhiếp ảnh…

Cù lao Dung là thế, một vùng đất nho nhỏ, biệt lập với đất liền nhưng lại có tuyến xe buýt đầu tiên của tỉnh Sóc Trăng, có quốc lộ 60 đi qua, có đền thờ Bác thiêng liêng và là vùng chuyên canh cây mía lớn nhất cả nước.

Cù lao Dung đang vươn mình đi lên cùng đất nước.

Ngàn năm thiên tạo đất nàyTrăm năm nhân tạo bề dày chiến công.

(Ca dao)

Phóng to Áo Trắng số 15(số 101 bộ mới) ra ngày 15/08/2011 hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này.