Phóng to

Nhóm Năm Dòng Kẻ

Chuyện hợp tan của các nhóm ca đã kéo theo quanh nó những lùm xùm...

Không có một thống kê chính thức nào về số nhóm ca đang hoạt động. Khán giả chỉ biết rằng các nhóm rất nhiều, qua những cái tên. Thường xuất hiện nhất hoặc được đánh giá cao nhất có Năm Dòng Kẻ, AC&M, The Bells, Mây Trắng, Lọ Lem... đến những nhóm "gà qué” như Hugo, Yahoo, Hạt Nắng... Lạ là với lực lượng đông đảo như vậy, giới chuyên môn vẫn cho rằng thời của nhóm ca đã đi qua.

Đứng nhiều người... thấy tự tin hơn!

Trong bối cảnh nhạc Việt đang có số ca sĩ trẻ "đông như quân Nguyên", cơ hội để một ca sĩ lọt vào mắt xanh của các biên tập viên, nhà sản xuất là cực nhỏ. Một người không đủ gây chú ý thì nhiều người chắc sẽ được chú ý hơn. Từ suy nghĩ ấy, các bạn trẻ đã đến với nhau và chia quân tiếp cận các biên tập viên, tìm đường lên sân khấu. Số khác chọn cách lập nhóm để... rèn luyện bản lĩnh sân khấu. Họ lý giải: "Đứng nhiều người... thấy tự tin hơn!".

Theo Mi Khanh, nhóm Mây Hồng: "Công việc của một ca sĩ rất nhiều. Với nhóm, mỗi người làm một việc sẽ đỡ mệt hơn". Nhóm khác cho rằng: "Khi hát nhóm, khán giả có thể thích người này người kia. Cộng lại sẽ có số fan đông hơn ca sĩ đơn".

Dù xuất phát từ đam mê ca hát hay khát vọng ngôi sao, các nhóm ca đều mong một ngày đứng vào hàng top. Thành công rực rỡ một thời của những nhóm nước ngoài như Destiny’s Child, N’Sync cùng các "tiền bối" trong nước MTV, Năm Dòng Kẻ... khiến bạn trẻ ngỡ rằng con đường chinh phục công chúng bằng hát nhóm thường dễ dàng hơn.

Họ tìm người đỡ đầu, chạy vạy tìm tác phẩm, và sẵn sàng nhận mọi show để được xuất hiện. Việc cô bé Nguyễn Thị Huyền, chỉ mới 17 tuổi, mạo danh biên tập viên Đài PT-TH Đồng Nai lừa tiền hàng loạt ca sĩ, nhóm ca như Mickey, Sa Mạc, Mũi Tên là điển hình cho thấy các nhóm sẵn sàng... mất tiền để được lên sóng truyền hình.

Xu hướng thoái trào?

Một sân khấu hạng trung trả thù lao cho ca sĩ với giá 200.000-300.000 đồng không chịu chi nhiều hơn để mời một nhóm. Anh Hải, một bầu show tỉnh, nói: "Mời nhóm đi tỉnh mình tốn chi phí nhiều hơn, trong khi với số tiền đó có thể mời hai, ba ca sĩ đơn nên tôi thường không mời nhóm. Nếu có cũng chỉ mời một nhóm để làm nóng sân khấu ban đầu hoặc kết thúc chương trình". Nhiều nhóm thừa nhận từng cam phận "hát mồi" như vậy. Nhưng cũng chính họ cho rằng đó là việc tất nhiên nếu muốn thành sao.

Nhưng khi đã có chút tên tuổi thì mỗi thành viên trong nhóm lại không chấp nhận mức thu nhập và cách đối đãi ngang hàng ca sĩ hạng B. Các nhóm ca rơi vào cảnh tan đàn xẻ nghé vì lý do kinh tế. Mô hình nhóm ca tỏ ra không hiệu quả trước áp lực thị trường. Để sống, Trio 666 đã rời sân khấu, chuyển sang công việc khác. MTV mệt mỏi vì "những gì có được chưa tương xứng với công sức", đành đập đàn trong live show, chia tay khán giả để bắt đầu con đường mới.

Lê Minh - trưởng nhóm MTV, nói về nghịch lý catsê của các nhóm ca: "Có thành viên rời nhóm hát solo, chưa thành sao đã mua nhà, sắm xe. Còn nhóm ba người, chi phí nhân ba, nhưng thu nhập cả nhóm không hơn ca sĩ đơn, mỗi người chẳng còn bao nhiêu". Trần Lập - thủ lĩnh nhóm Bức Tường - giải thích lý do rã nhóm là để các thành viên đi làm kinh tế: "12 năm quyết tâm đưa một dòng nhạc đến với công chúng nhưng tiền bạc không thu về mấy, giải thưởng cũng không có gì”. Chưa hết, trên các băngrôn giới thiệu chương trình, như một thông lệ, tên các nhóm nổi tiếng cũng phải nằm dưới tên ca sĩ solo dù ca sĩ này chưa cùng đẳng cấp.

Cố giữ lại một thương hiệu đã có, các nhóm như Tik Tik Tak, Mây Trắng, Mặt Trời Đỏ... bước vào cuộc đấu giành tên nhóm. Mà cái tên không cứu vãn được chất lượng của nhóm khi những cột trụ đã mất đi, thay bằng những tân binh yếu hơn. Tik Tak New chỉ còn hai thành viên. Không có Yến Trang, Yến Nhi, Mây Trắng có còn là Mây Trắng? Mặt Trời Mới và Mặt Trời Đỏ sẽ cạnh tranh ra sao khi họ đã từng cùng chung chiến tuyến? Nhóm Titi và Kids hôm nay không khá hơn TitiKids ban đầu.

Thời hoàng kim của những 3A, Ba Con Mèo, Techno... đã qua. Xu hướng thoái trào của các boy band, girl band trên thế giới cũng khiến nhiều nhà phê bình âm nhạc lo ngại. Lần lượt Boy zone, Take That, Backstreet Boys... tan rã.

Vì một cái tên chung

Các nhóm nhạc từng thành công đều là sự kết hợp những cá tính, những hạt nhân thật sự có khả năng cùng đam mê một dòng nhạc. Họ chọn hát nhóm để bổ sung cho nhau, tăng sức mạnh của từng cá nhân và đưa dòng nhạc đó thăng hoa. Các thành viên AC&M đều có khả năng solo với nhiều thể loại nhạc, nhưng họ hợp tác vì a capella - dòng nhạc không đụng hàng mang thương hiệu AC&M. Các cô gái của Destiny’s Child vẫn là những ca sĩ đơn không tồi, nhưng những bản R&B đầy cá tính Destiny’s Child chỉ xuất hiện khi họ đứng cùng nhau.

Nhóm hát cần được hiểu như một thương hiệu độc lập, không phải bệ đỡ cho một cá nhân. DK5 không còn Giáng Son vì lý do gia đình, nhưng các cô vẫn đứng bên nhau vì cái tên chung - Năm Dòng Kẻ. Bảo Lan cho biết: "Ai cũng biết hát nhóm là cực nhưng chúng tôi vẫn quyết tâm bảo vệ DK5 vì niềm đam mê của chúng tôi. Hơn hết, chúng tôi quí nhau như một gia đình, cùng biết mỗi người phải làm gì cho nhóm". Song giờ đây nhiều nhóm chỉ còn là mô hình của những ca sĩ yếu chuyên môn, cố bám víu vào nhau để tồn tại, rồi khi tự cho là đủ lông đủ cánh thì dứt áo ra đi.

Các nhóm ca không "chết". Chúng chỉ chìm xuống trong dòng chảy nhạc Việt và sẽ quay trở lại, khi những tài năng thật sự kết hợp với nhau trong tinh thần làm việc nghiêm túc thay vì xem nhóm như một bến tạm dừng chân.