Chương 11:

“Chính những nỗ lực chân thành và khả năng lãnh đạo đầy cảm hứng trong sự nghiệp của Hamilton đã thiết lập nền tảng, xây dựng cấu trúc và truyền thống vững chắc cho Chính phủ Mỹ”.

Tổng thống Eisenhower, năm 1956

Phóng to

TTO - Hè thu năm 1791, trong khi Madison và Jefferson đang cố gắng tập hợp lực lượng phe Cộng hoà thì tại Philadelphia, Hamilton lại mải mê nghiên cứu một số dự án, trong đó hấp dẫn nhất là bản Báo cáo về tình hình sản xuất (Report on the Manufacture) đệ trình Quốc hội Mỹ ngày 5-12-1791.

Được coi là báo cáo đổi mới nhất của ông, bản báo cáo này trình bày chi tiết quan điểm của Hamilton về thực trạng và tương lai của nền kinh tế Mỹ. Chính bản báo cáo này đã đặt ông lên ngang tầm với những nhà kinh tế học xuất sắc nhất đương thời và bản báo cáo này cũng được coi là một nghiên cứu kinh tế xuất sắc.

Trong tác phẩm này ông đã phê phán quan điểm của Adam Smith và tán thành một hệ thống kinh tế có chế độ thuế khoá bảo hộ vừa phải đi kèm với chính sách kinh tế thận trọng nhằm thúc đẩy các lợi ích quốc gia. Sau này, công trình đó của Hamilton đã truyền cảm hứng cho Friedrich List xây dựng nền tảng cho nền kinh tế Đức và chính sách cải cách chế độ thuế của Chamberlain ở nước Anh.

Bản báo cáo về tình hình sản xuất của Hamilton đi xa hơn bất cứ bản báo cáo nào trong việc định hướng tương lai của nước Mỹ và xác định vị trí của nước Mỹ trong nền kinh tế thế giới. Hamilton thúc giục Quốc hội thông qua các biện pháp khuyến khích sản xuất sao cho nước Mỹ trở nên độc lập với các quốc gia bên ngoài cả về quân sự và các nguồn cung cấp cần thiết khác. Lúc đó, bằng những quan sát của mình, Hamilton đã nhận thấy rằng nước Mỹ đã bị tách biệt khỏi nền thương mại toàn cầu.

Nước Mỹ không thể tiến hành buôn bán với Châu Âu theo những điều kiện thương mại bình đẳng và sự nhân nhượng càng làm cho họ trở thành nạn nhân của một hệ thống ràng buộc nền kinh tế Mỹ với sản xuất nông nghiệp và kìm hãm sản xuất. Những tài trợ của các chính phủ Châu Âu cho ngành sản xuất cũng làm cho các nhà máy ở Mỹ gặp rất nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh trên thị trường thế giới. Tình hình này chỉ được giải quyết nếu chính quyền Mỹ đi theo con đường của những cường quốc Châu Âu, tăng cường tài trợ cho ngành công nghiệp để thúc đẩy sản xuất trong nước.

Trong bản báo cáo này, ông cho rằng, nước Mỹ đã giành được tự do và độc lập, vì thế các hàng hoá cần phải sản xuất trong nước để trở nên rẻ hơn và sẵn có hơn. Ông viết: "Tại sao chúng ta không dùng bông được trồng trên đất Mỹ để làm ra vải mà phải chở sang bán cho người Anh rồi lại mua vải từ nước này mang về cho nhân dân Mỹ?". Vì thế, Hamilton cho rằng không ai khác ngoài chính quyền Liên bang phải đảm đương nhiệm vụ thúc đẩy sản xuất mạnh hơn nữa.

Trong bản báo cáo đệ trình Quốc hội Mỹ này, ông thông báo rằng một hiệp hội sản xuất đang được hình thành, với nguồn vốn đầu tư có thể lên tới một nửa triệu đô la với nhiều nhà xưởng sẽ sản xuất bông, giấy với qui mô lớn đáp ứng nhu cầu trong cả nước. Đó chính là "Hiệp hội những ngành sản xuất hữu ích" (Society for the Establishment of Useful Manufactures - SUM) được Nghị viện New Jersey phê chuẩn ngày 22-11-1791.

Hiệp hội này do Hamilton và cựu Thứ trưởng Tài chính, William Duer vận động thành lập sau gần hai năm nghiên cứu. Ngay từ những ngày đầu tiên nhậm chức Bộ trưởng Tài chính, Hamilton đã ấp ủ một kế hoạch lớn nhằm nhanh chóng đưa ngành sản xuất của Mỹ lên một qui mô lớn. Ngoài việc vận động Quốc hội thông qua chương trình này, ông còn vận động thuyết phục những người bạn và nhiều nhà buôn giàu có khác chủ yếu ở New York và các bang miền Bắc góp vốn cho dự án thiết lập trung tâm công nghiệp lớn đầu tiên của nước Mỹ này.

Nhờ sự vận động của ông, Dự án này đã nhận được tới gần 150.000 đô la đầu tư từ những cá nhân, đó là một nguồn vốn rất lớn khi đó. Thông qua SUM, Hamilton hy vọng sẽ tận dụng được nguồn tài nguyên phong phú của nước Mỹ để thực hiện thành công chương trình thúc đẩy sản xuất. Trong tương lai, đây chính là những tế bào của nền công nghiệp Mỹ.

Ông cũng có tham vọng thiết lập một thành phố công nghiệp dự định đặt tại New York, New Jersey hay Philadenphia. Đây là 3 trung tâm thương mại lớn của Mỹ, nơi tập trung nhiều nhà buôn giàu có nên Hamilton tin rằng dự án này sẽ nhận được sự ủng hộ tích cực.

Ngày 4-7-1792, theo đề nghị của Hamilton, các giám đốc của "Hiệp hội những ngành sản xuất hữu ích" đã hoàn toàn đồng ý chọn thị trấn Paterson cách New York chừng 30 km về phía bắc là nơi khởi công xây dựng trung tâm sản xuất đầu tiên của Mỹ.

Đó là một dự án táo bạo của Hamilton, ông hy vọng rằng thị trấn Paterson này sẽ sản xuất ra tất cả các hàng hoá mà nước Mỹ cần. Dù Hamilton không hề sở hữu bất kỳ cổ phiếu nào của Hiệp hội này, nhưng chính ông soạn thảo qui chế hoạt động, hình thành phương pháp làm việc; và vận động người nước ngoài đến đây mở các xưởng sản xuất.