Phóng to

Ernst Strasser

Phóng to

Adrian Severin

Phóng to

Pablo Zalba

Phóng to

Zoran Thaler - Ảnh: Reuters

Ngày 30-3, một trong bốn nghị sĩ bị cáo buộc trong vụ bê bối là ông Pablo Zalba (Tây Ban Nha) đã lên tiếng, cho rằng mình không làm gì sai trái. Nghị sĩ Pablo Zalba tuyên bố ông đã bị các phóng viên “lừa đảo” . Báo Sunday Times cáo buộc bốn nghị sĩ EP sẵn sàng ăn tiền để tác động sửa lại một số điều luật liên quan tới hoạt động của các ngân hàng châu Âu.

Ngày 20-3-2011, báo Sunday Times đăng bài điều tra sau chiến dịch kéo dài tám tháng, nhằm xác minh tin đồn có các nghị sĩ EP sẵn sàng “cung cấp dịch vụ tư vấn” trong các quyết định chính trị của EP. Các phóng viên đã vào vai chuyên gia vận động hành lang, với các máy quay và máy ghi âm bí mật, tiếp cận với toàn bộ 736 nghị sĩ EP. Có 14 người đã đồng ý gặp mặt các “chuyên gia vận động hành lang”, và bốn người đồng ý sẽ hỗ trợ đề nghị thay luật theo yêu cầu của họ. Đổi lại, họ sẽ nhận được khoản tiền là phí tư vấn.

Họ là ông Zalba, nghị sĩ Romania Adrian Severin và hai nghị sĩ Slovenia là Zoran Thaler và Ernst Strasser. Theo cáo buộc của Sunday Times, các nghị sĩ đã đồng ý nhận khoản tiền 141.000 USD mỗi năm để đề nghị sửa đổi luật trong nghị viện theo yêu cầu. Đây là cáo buộc rất nặng và EP tuyên bố sẽ xem xét nghiêm túc.

Đến nay, ông Thaler và ông Strasser đã từ chức, ông Severin bị khai trừ khỏi khối Đảng Dân chủ xã hội trong EP sau khi nhất định không từ chức. Tờ El Pais của Tây Ban Nha cho biết ông Zalba, thuộc Đảng Phổ thông (PP) ở Tây Ban Nha, cho rằng mình chỉ là một nạn nhân bị mắc bẫy khi “các chuyên gia vận động hành lang” yêu cầu ông đề xuất sửa hai điều trong dự luật nhằm bảo vệ người tiêu dùng. Theo Sunday Times, các phóng viên giả trang đã giải thích rõ với ông Zalba là ông sẽ được trả tiền cho công việc đó.

Ông Zalba cho biết bác một đề xuất nhưng đồng ý với một đề xuất khác vì nghĩ điều này sẽ bảo vệ các nhà đầu tư nhỏ. Ông tuyên bố lương tâm của ông trong sạch khi bỏ phiếu vì tin rằng giúp cho luật tốt hơn, chứ không phải vì tiền. Ông Zalba giải thích là ông “quá sức ngây thơ”, và các phóng viên quá lịch sự nên ông phải gặp họ ba lần để “lịch sự lại”. Ông khẳng định không nhận được đồng xu nào.

Nhưng Sunday Times có bằng chứng cho thấy ông Severin đã gửi thư điện tử tới các phóng viên, nói: “Xin thông báo những điều thay đổi theo quý vị muốn đã được đặt lên bàn đúng thời hạn”, và gửi kèm hóa đơn 12.000 euro “dịch vụ tư vấn”. Ông này nói mình không làm gì sai luật hay khác so với cung cách ứng xử bình thường. Theo luật, yêu cầu duy nhất các nghị sĩ EP không được phép làm là cung cấp tin mật, nhưng họ có quyền làm cố vấn chính trị.

Tờ Sunday Times cho biết một số điều thay đổi luật mà phóng viên giả dạng yêu cầu đã xuất hiện trên các văn kiện chính thức của EP. Nhân viên an ninh EP đã niêm phong văn phòng của các nghị sĩ liên quan để đảm bảo các bằng chứng sẽ vẫn còn nguyên. BBC cho biết văn phòng của Chủ tịch nghị viện Jerzy Buzek đang điều tra và xem xét các quy định về vận động hành lang của nghị viện có cần phải thay đổi hay không.

Cơ quan này cũng đang thẩm định các tài liệu, băng video do tờ Sunday Times trao, ngoài những thông tin mà tờ báo đã đăng tải để phục vụ công tác điều tra. Ông Buzek cũng đã tuyên bố sẽ không khoan dung với những hành động sai trái, “nghị viện sẽ tăng cường sức mạnh của các nguyên tắc đạo đức ứng xử trong các trường hợp đó”, và đưa ra tiêu chuẩn bắt buộc thực hiện đối với các cơ quan vận động hành lang ở châu Âu.

Tờ Sunday Times cho biết cả bốn người đều đang bị nhà chức trách chống tham nhũng ở từng nước điều tra riêng. Severin, cựu phó thủ tướng Romania, đã bị từ chối vào trụ sở làm việc tuần trước khi ông đang bị điều tra. Luật EP ghi rõ các nghị sĩ EP “không được nhận quà hay nhận lợi ích gì trong quá trình thực hiện nhiệm vụ”, tức là nếu có bằng chứng cho thấy họ thực hiện công việc được giao phó để nhận “lại quả” thì đó là sai luật.

Ngày 28-3, Cục Chống lừa đảo châu Âu (OLAF) thông báo bản tin trên tờ Sunday Times hôm 20-3 dẫn tới cuộc điều tra chính thức các nghị sĩ, vì nó ảnh hưởng tới uy tín của các cơ quan châu Âu, quyền lợi của công chúng nên cần phải làm rõ những nghi ngờ này.