Phóng to

Chế tạo máy xay xát gạo xuất khẩu sang thị trường Trung Đông tại Công ty cổ phần chế tạo máy Sinco - Ảnh: N.C.T.

TT - Hội nghị hợp tác VN và Trung Đông, châu Phi vừa được Bộ Ngoại giao tổ chức nhằm khai thông thị trường đầy tiềm năng ở các nước Trung Đông và châu Phi.

Không kén hàng

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Vũ Dũng, châu Phi có nhiều khoáng sản, nguyên liệu thô nhưng hàng hóa không phong phú do thiếu nhà máy sản xuất và công nhân lành nghề. Nhu cầu tiêu thụ hàng hóa tại Trung Đông và châu Phi vô cùng đa dạng, từ các mặt hàng cao cấp đến các sản phẩm bình dân. Bên cạnh đó, yêu cầu về giá và chất lượng hàng không quá khắt khe như các thị trường khác. Điều này mở ra một cánh đồng màu mỡ cho các doanh nghiệp VN. Ông A.Ghariba, trợ lý tham tán hành chính đại sứ quán Libya, nói: “Chúng tôi sẵn sàng nhập khẩu mọi hàng hóa từ VN. Mặt hàng nào chúng tôi cũng cần, như gạo và đồ gỗ chẳng hạn”.

Ông H. Mirdehghan, đại biện lâm thời Iran tại VN, nói cụ thể hơn: “Iran có nhu cầu nhập khẩu rất nhiều gạo hạt dài, chè và gia cầm từ VN. Tôi sống ở VN đã lâu và thấy đây là các sản phẩm rất phù hợp với thị trường Iran. Trao đổi thương mại giữa hai nước hiện chỉ ở mức 160 triệu USD, vì vậy tôi cho rằng tiềm năng xuất khẩu hàng VN sang Iran còn rất lớn”.

Theo Thứ trưởng Vũ Dũng, chi phí để một doanh nghiệp đi tìm hiểu thị trường ở châu Phi thường lên tới 4.000 USD/chuyến, hơi cao cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Sắp tới Bộ Ngoại giao sẽ mở đại sứ quán ở những địa bàn thật sự có cơ hội xúc tiến thương mại, hợp tác kinh tế như Saudi Arabia, Qatar và Mozambique để làm tốt hơn nữa công tác quảng bá và hỗ trợ doanh nghiệp VN. Việc xây dựng các kho ngoại quan tại Dubai, Thổ Nhĩ Kỳ... cũng sẽ được tiến hành. Các đại sứ quán trong khu vực cũng sẽ tiến hành lập các trang web để cung cấp thông tin cho doanh nghiệp.

Ông Đinh Xuân Lưu, vụ trưởng Vụ Tây Á - châu Phi (Bộ Ngoại giao), cho rằng nếu khơi đúng mạch và nỗ lực hết mức, con số 2 tỉ USD giao thương có thể trở thành gấp đôi, gấp ba trong một thời gian rất ngắn. Riêng trong lĩnh vực đầu tư, một cán bộ ngoại giao cho biết do giá dầu mỏ tăng nên các nước Trung Đông đang có nhiều nguồn vốn nhàn rỗi lớn. Nhiều nước muốn mua cổ phần trong các ngân hàng của VN và đầu tư xây khu nghỉ dưỡng, bất động sản.

Xuất khẩu thợ bậc cao, chuyên gia

Mặc dù tiềm năng đã được xác định rõ như vậy nhưng trong thực tế kim ngạch buôn bán hai chiều giữa VN và các nước khu vực Trung Đông - châu Phi năm ngoái chỉ đạt trên dưới 2 tỉ USD, chiếm trên 2% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu. Theo Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm, cần nghiên cứu xây dựng một vài mô hình hợp tác điểm để nhân rộng ra các nước khác trong khu vực. Ví dụ, với Mozambique, nên đẩy mạnh hợp tác chuyên gia trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, giáo dục và đầu tư của các doanh nghiệp vừa và nhỏ vào các lĩnh vực chế biến nông - lâm sản. Hợp tác với Nigeria, Algeria, Sudan, Angola và Madagascar về thăm dò và khai thác dầu khí kết hợp với các dự án nông - ngư phối hợp. Với các nước vùng Vịnh như Saudi Arabia, Qatar, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, hợp tác lao động và kêu gọi vốn đầu tư. Với Benin, Mali là hợp tác ba bên trong nông nghiệp, hoặc hợp tác với Israel và Nam Phi về công nghệ cao và công nghệ sinh học.

Xuất khẩu lao động là một trong bốn ưu tiên hợp tác giữa VN với khu vực Trung Đông và châu Phi được Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm đề cập. Dự kiến từ nay tới năm 2010, VN sẽ cung cấp hàng trăm nghìn lao động cho khu vực này.

Theo ông Lê Xuân Thắng - trợ lý tổng giám đốc Công ty cổ phần Tiến bộ quốc tế thuộc Bộ Giao thông vận tải, điều hấp dẫn lao động VN ở thị trường này là mức lương tối thiểu cao hơn so với một số thị trường khác và điều kiện lao động tốt hơn. Ông so sánh: “Chi phí để được đi lao động tại Trung Đông tương tự như chi phí phải trả để đi lao động tại Malaysia, tuy nhiên mức lương tối thiểu tại Trung Đông lại cao hơn, khoảng 3 triệu đồng/tháng so với mức 2 triệu đồng tại Malaysia. Bên cạnh đó, lao động tại Trung Đông không phải đóng thuế thu nhập, trong khi lao động ở Malaysia phải đóng thuế khoảng 400.000 đồng/tháng”.

Thứ trưởng Vũ Dũng nói rằng định hướng trong tương lai là VN sẽ chú trọng cung cấp lao động có tay nghề cho thị trường Trung Đông và các chuyên gia cho khu vực châu Phi. Ông giải thích rằng lao động phổ thông của VN sức khỏe không tốt bằng lao động các nước khác, vì vậy khó cạnh tranh. Ông A. Ghariba cũng cho biết Libya đang rất thiếu lao động có tay nghề cao và rất muốn tuyển một số lượng lớn từ VN.

Theo đại sứ Nguyễn Quang Khai, gần đây đã có hiện tượng một số doanh nghiệp chỉ chạy theo lợi nhuận nên đã cung cấp các lao động không đủ chất lượng. Ông nói: “Tôi rất lo nếu như các doanh nghiệp không ý thức được đầy đủ vấn đề giữ uy tín. Khu vực Trung Đông có thể nhận tới hàng triệu lao động VN, nhưng với điều kiện chúng ta phải tuyển chọn nghiêm túc”.