TP.HCM: Báo động vệ sinh, phòng ốc trường học

Bài 2:

Phóng to

Do bàn ghế không đúng qui cách, nhiều HS phải ngồi viết cong lưng như thế này Ảnh: Như Hùng

TT - Tại kỳ họp thứ 3 HĐND TP.HCM khóa VII, khi trả lời chất vấn, giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Huỳnh Công Minh - thay vì trả lời có hay không có - đã đề nghị một đại biểu HĐND cùng ông đi tìm hiểu xem nơi nào phòng ốc thiếu ánh sáng, bàn ghế không đúng qui cách.

Để “giúp” ngành GD-ĐT, chúng tôi đã đến nhiều quận huyện tìm hiểu và không khó khăn lắm để nhận ra không ít những ngôi trường có phòng học thiếu ánh sáng và bàn ghế sai qui cách...

Cũ sai, mới cũng sai!

Ông hiệu trưởng Trường THCS TPT (Củ Chi) không giấu vẻ ngao ngán khi nghe hỏi đến chuyện bàn ghế: “Phải đến 80% bàn ghế ở Củ Chi này sai qui cách”. Trường THCS TPT, toàn trường có 40 phòng học nhưng chỉ duy nhất một cỡ bàn ghế dùng cho từ khối 6 đến khối 9. Ngoại trừ những bộ bàn ghế bị hư hỏng đã sửa chữa và những bộ bàn ghế bổ sung thêm được tách rời bàn ra bàn ghế ra ghế, còn lại tất cả đều được đóng dính thành từng cặp.

Với các cặp bàn ghế này, khoảng cách giữa bàn và ghế được cố định ở một mức mà HS khó có thể thoải mái xoay người hay ra vào. Thế nên mới có chuyện ở khối lớp 9 có những HS cao nhòng phải còng lưng viết, trong khi ở khối lớp 6 không ít em phải nhoài cả người ra bàn!

Bàn ghế của Trường tiểu học TPT cạnh đó thì thuộc loại “đa chủng tộc”. Đa số vẫn là kiểu bàn ghế liền một cặp cũ kỹ. Một ít được trang bị cách đây năm năm, dạng rời nhưng thấp lè tè chỉ thích hợp cho lớp 1 hoặc lớp 2. Một số (khoảng ba phòng) thì thuộc hàng “cứu trợ”, đã xưa cũ đến mức nhiều em chỉ đặt được... nửa mông lên ghế (bởi khoảng cách bàn và ghế dính liền khá xa)!

Bàn ghế cũ sai qui cách đã đành, bàn ghế mới trang bị cũng sai. Trường tiểu học LĐC (Bình Thạnh) được xây dựng và trang bị mới toàn bộ thiết bị. Do thiếu phòng cho HS bán trú nghỉ trưa, trường đã trang bị loại bàn đa năng có hai nắp. Khi HS học, hai nắp bàn nhập thành một. Đến giờ nghỉ trưa, nắp trên sẽ được lật ra gắn khớp vào bàn thứ hai nối cả dãy bàn thành một cái giường lớn cao đến 6-7 tấc cho HS ngủ. Để các mép bàn được liền với nhau thành một khối, bàn và ghế cũng phải được thiết kế liên kết với nhau.

Theo nghiên cứu về “Tình trạng dinh dưỡng và những bệnh lý thường gặp”, nghiên cứu trên gần 2.000 học sinh cấp I-II quận Gò Vấp, TP.HCM vừa được công bố tháng mười một vừa qua, tỉ lệ học sinh dưới 8 tuổi bị suy giảm thị lực là 12,9%. Ở nhóm trên 8 tuổi, có tới 28,8% các em bị suy giảm thị lực. Tình trạng suy giảm thị lực tăng lên theo cấp học (chỉ có 14,5% học sinh cấp I bị suy giảm thị lực, nhưng ở học sinh cấp II, con số này là 36%). Một điểm đáng chú ý là tỉ lệ học sinh bán trú bị suy giảm thị lực cao hơn hẳn nhóm học sinh không bán trú. Trong khi đó, tỉ lệ vẹo cột sống chung là 39,9%. Trong đó, 37,6% học sinh cấp I và 42,6% học sinh cấp II có vẹo cột sống.

Chỉ cách đây vài năm, kiểu bàn vừa bàn vừa giường này còn được xem như một sáng kiến, được một công ty thiết bị bảo hộ độc quyền kiểu dáng và khá phổ biến ở các trường bán trú trong cả nước.

Thế nhưng sau khi sử dụng, nhiều trường đã phát hiện những chi tiết không hợp lý và sai hoàn toàn với chuẩn qui như bàn ghế liền một cặp khiến HS khó xoay xở khi thảo luận nhóm, nắp bàn khi gấp đôi đã đội bàn cao thêm vài centimet.

Theo Phòng GD-ĐT Bình Thạnh, tỉ lệ bàn ghế không đạt chuẩn ở đây chiếm đến 2/3, mà không chỉ ở cấp I, II, đa số trường cấp III cũng rơi vào tình trạng này. Mới năm ngoái, Trường THPT VTS thay khoảng 50% bàn ghế mới nhưng tất cả số bàn ghế này cũng đều sai qui cách!

Bên cạnh đó, tình trạng ánh sáng lớp học không đạt yêu cầu cũng đáng báo động. Kết quả kiểm tra của liên sở GD-ĐT và Y tế trong năm học 2003-2004 cho thấy tỉ lệ trường (được kiểm tra) không đạt ánh sáng chiếm 27%.

Cận thị, cong vẹo cột sống ngày càng tăng

Theo qui cách bàn ghế được liên sở Y tế và GD-ĐT TP.HCM thông báo đến các trường, bàn và ghế phải rời nhau, không kiềng dính liền bàn với ghế, ghế phải có thành tựa lưng, kích thước bàn ghế phải phù hợp tầm vóc của HS, thuận tiện khi HS đứng lên ngồi xuống lúc vào học, ra chơi và khi tan trường... Kích thước bàn ghế cũng được chia thành nhiều loại, từ loại dành cho HS mẫu giáo đến loại dành cho HS THPT.

Thế nhưng trong thực tế rất ít trường trang bị bàn ghế đạt chuẩn. Cách đây ba năm, Trường tiểu học ĐB (Phú Nhuận) được trang cấp khoảng 50 bộ bàn ghế được cho là đúng qui cách. Nhưng khi chúng tôi khảo sát một lớp 5 mới phát hiện nhiều thông tin đáng chú ý. Lớp có 37 HS với chiều cao trung bình 1,39m, trong đó cá biệt có em chỉ cao 1,28m và cũng có HS cao 1,55m. Còn chiều cao từ 1,4m trở lên có đến 14 HS.

Với các số đo này, theo qui chuẩn do liên sở GD-ĐT và Y tế đưa ra, HS lớp này phải được sử dụng đến bốn loại bàn ghế. Nhưng thực tế tất cả đều ngồi chung loại 5 (theo qui định là bàn ghế dành cho HS lớp 6, 7, 8 (!)). Thế nên dù được tiếng là học với bàn ghế đạt chuẩn nhưng có em vẫn còng lưng, có em mặt phải ghì gần sát bàn để viết.

Chưa nói đến yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học (HS được tăng cường tham gia làm việc theo nhóm cần phải có những bộ bàn ghế rời linh động), cơ quan y tế học đường cũng đã báo động: nếu bàn ghế ngồi học có kích thước không đúng, thiếu tiện nghi sẽ khiến HS chóng mệt mỏi, ảnh hưởng tới sự tập trung học tập của HS. Nếu sử dụng lâu dài sẽ dẫn đến các bệnh học đường như cận thị, vẹo cột sống, ngực lép, gù lưng...

Và trước hiện tượng ngày càng xuất hiện nhiều các bệnh học đường nói trên, từ năm qua chương trình y tế học đường đã phải có thêm nội dung khám và điều trị chứng cong vẹo cột sống cho HS.

-----------------------

Bài 1: Nhà vệ sinh trường học: khủng khiếp!