Ngành gỗ và nhôm Việt Nam phản ứng ra sao với thuế đối ứng?

(KTSG Online)- Trong khi Hiệp hội gỗ và lâm sản đề nghị hành động kịp thời để giảm thuế suất để tránh mức thuế đối ứng cao từ Mỹ thì Hiệp hội Nhôm thanh định hình thường xuyên cập nhật khuyến cáo và đề nghị hội viên hợp tác với cơ quan quản lý, phòng trường hợp bị áp thuế.

• Những tác động từ kế hoạch áp thuế đối ứng của Chính phủ Mỹ
• ‘Hộp đen’ công thức thuế đối ứng của Mỹ làm gia tăng bất ổn khắp châu Á

Ngành gỗ đề nghị giảm thuế nhập khẩu từ Mỹ

Ngay từ trung tuần tháng 2, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh về  “Thương mại và thuế quan có đi, có lại - thuế đối ứng” thì trong danh sách hơn 17.000 mã sản phẩm nhập khẩu vào Mỹ bị rà soát, có một số mã sản phẩm gỗ từ các thị trường xuất khẩu vào Mỹ. Cho đến thời điểm này, chưa có động thái cụ thể nào từ phía Mỹ liên quan trực tiếp đến việc tăng các mức thuế nhập khẩu đối với đồ gỗ Việt Nam vào thị trường Mỹ. Tuy vậy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam Ngô Sỹ Hoà trong văn bản mới đây gửi Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội đề xuất các bộ “ Khẩn trương xem xét và hành động kịp thời để giãn thuế suất đối với sản phẩm gỗ (đồ gỗ) nhập khẩu từ Mỹ nhằm tránh thuế đối ứng đối 25%, có hiệu lực từ 2-4”.

Lý do của đề nghị giảm thuế trực tiếp này xuất phát từ Mỹ là thị trường tiêu thụ gỗ và sản phẩm gỗ lớn nhất của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2024 khoảng 9,05 tỉ đô la Mỹ (chiếm 54,2% tổng giá trị xuất khẩu của gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam và chiếm 37% tổng giá trị nhập khẩu sản phẩm cùng loại của Mỹ). Các sản phẩm gỗ của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ thuộc nhóm sản phẩm tinh chế (đồ mộc nội ngoại thất) với thuế suất 0%. Còn ở chiều nhập khẩu từ Mỹ, năm 2024, Việt Nam nhập khẩu 323,7 triệu đô la gỗ và các sản phẩm gỗ , trong đó 300 triệu đô chủ yếu là gỗ nguyên liệu (gỗ tròn và gỗ xẻ) với mức thuế suất là 0%. Nhưng hơn 23 triệu đô la nhập khẩu còn lại là một số sản phẩm đồ gỗ, hiện Việt Nam đang áp thuế suất 20-25%. Xuất phát từ cán cân xuất- nhập khẩu với phía Mỹ chênh lệch như trên, Hiệp hội gỗ và lâm sản đề nghị các bộ có hành động kịp thời như giảm thuế đối với sản phẩm gỗ (đồ gỗ) nhập khẩu từ Mỹ) nhằm bảo vệ giá trị xuất khẩu 9 tỉ đô la, nếu phía Mỹ áp thuế 25%.

Ngành nhôm chuẩn bị sớm

Còn phía Hiệp hội Nhôm thanh định hình Việt Nam, ngay từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký lệnh tăng thuế nhập khẩu thép và nhôm lên mức cố định là 25%, không có ngoại lệ và miễn trừ (áp dụng từ 10-2-2025) thì ngay lập tức, ngành nhôm Việt Nam đối diện với giá trị xuất khẩu khoảng 479 triệu đô la qua Mỹ (năm 2024) bị ảnh hưởng. Chủ tịch Hiệp hội hôm thanh định hình Việt Nam, ông Nguyễn Minh Kế nhận định: “ Việc tăng thuế nhập khẩu lên 25% khiến các doanh nghiệp ngành nhôm lo lắng về năng lực xuất khẩu trong tương lai vì Mỹ đang chiếm khoảng 60% tổng kim ngạch xuất khẩu ngành nhôm Việt Nam”. Cụ thể hơn là nhóm các doanh nghiệp trực tiếp chịu tác động gồm các nhà sản xuất - xuất khẩu với nguy cơ giảm đơn hàng trong ngắn hạn và biên độ lợi nhuận bị thu hẹp. Nhóm các nhà sản xuất nhôm còn lại chịu ảnh hưởng gián tiếp do công suất dư thừa tại các nhà máy khi không xuất được sẽ gây áp lực trở lại các nhà máy trong nước cũng vốn đang dư thừa. Ông Nguyễn Minh Kế nhận định trong văn bản gửi hội viên hiệp hội: “Nếu không có trường hợp loại trừ nào xảy ra thì sức cạnh tranh của hàng hóa nhôm Việt Nam không có nhiều thay đổi so với các thị trường quốc tế; nhưng có lợi thế hơn hàng hóa của Trung Quốc do nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ- Trung tiếp tục leo thang”. Có điều, Hiệp hội nhôm Việt Nam và các doanh nghiệp ngành nhôm đã xác định ngay từ đầu nhiệm kỳ tổng thống mới của Mỹ, họ sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro thuế quan, sự gia tăng chi phí đầu vào nhiên liệu - hàng hóa và vận tải, khiến tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp nhôm Việt sẽ bị giảm. Điều này đã được doanh nghiệp ngành nhôm nắm được và chuẩn bị phương án mở rộng thị trường xuất khẩu để tránh phụ thuộc vào thị trường Mỹ. “Trước mắt, các nhà sản xuất- xuất khẩu nhôm Việt cần đàm phán với đối tác nhập khẩu Mỹ hoặc đối tác trung gian để chia sẻ rủi ro cho các đơn hàng đã ký”, lãnh đạo Hiệp hội Nhôm khuyến cáo doanh nghiệp và đề nghị đồng thời thảo luận phương án cho các đơn hàng tiếp theo để duy trì hoạt động giao thương với bạn hàng truyền thống.