Tòa án số: Sắp có hướng dẫn thủ tục tố tụng điện tử

(KTSG Online) – Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đang lấy ý kiến cho Dự thảo Nghị quyết hướng dẫn thực hiện thủ tục tố tụng và các thủ tục khác trên môi trường điện tử tại Tòa án nhân dân.

• Chứng cứ điện tử và cơn khát “tố tụng dữ liệu”
• Chuyển đổi số thủ tục hành chính: để không ai bị bỏ lại phía sau?

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi 2025) và Luật Giao dịch điện tử 2023, quy định rõ việc đăng ký, xác thực, giao dịch điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án. Theo đó, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn tham gia tố tụng điện tử, với giá trị pháp lý ngang bằng với thủ tục truyền thống.

Người tham gia sẽ thực hiện các bước như đăng ký tài khoản điện tử (qua VNeID, thiết bị lưu khóa bí mật…), ký và gửi tài liệu bằng chữ ký điện tử, nhận văn bản tố tụng thông qua tài khoản giao dịch điện tử đã xác thực. Giao dịch được thực hiện 24/7, kể cả ngày nghỉ, lễ, Tết.

Dự thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo mật thông tin, xác thực giao dịch bằng mật khẩu OTP, sinh trắc học hoặc các thiết bị có độ an toàn cao. Các tài liệu, chứng cứ gửi lên hệ thống sẽ được lưu trữ điện tử và có thể chuyển đổi qua lại giữa bản giấy và dữ liệu số với giá trị pháp lý tương đương.

Tuy nhiên, thủ tục tố tụng điện tử không áp dụng cho việc giao, nhận hồ sơ giữa Tòa án với Viện kiểm sát và Cơ quan thi hành án dân sự. Trường hợp hệ thống gặp sự cố kéo dài quá 3 ngày, các bên được phép chuyển sang hình thức giấy mà không bị tính vi phạm về thời hạn tố tụng.

Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của người tham gia khi nhận văn bản điện tử từ Tòa án. Nếu cố tình không tiếp nhận hoặc không phản hồi, thông điệp dữ liệu điện tử đã gửi vẫn có thể được Tòa án sử dụng để xử lý vụ việc.

Việc hoàn thiện và ban hành Nghị quyết này sẽ là bước đi quan trọng trong cải cách tư pháp và xây dựng nền tảng tòa án số. Các doanh nghiệp và cá nhân nên sớm tìm hiểu để chuẩn bị cho việc tham gia hệ thống tố tụng điện tử từ năm 2025.