Thị trường rau quả: Sầu riêng vẫn dẫn dắt, xuất khẩu sản phẩm chế biến tăng tốc

(KTSG Online) - Tháng 9-2025, rau quả trở thành điểm sáng trong bức tranh nông sản với mức tăng trưởng xuất khẩu ấn tượng, nhờ sự bứt phá của trái cây tươi và sự trỗi dậy của nhóm sản phẩm chế biến.

• Đà tăng xuất khẩu rau quả có ‘hạ nhiệt’ khi Mỹ áp thuế đối ứng 20%?
• Sầu riêng bứt phá, xuất khẩu rau quả 8 tháng tiến sát mốc 5 tỉ đô

Theo Bộ Công Thương, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 9 ước đạt 1,4 tỉ đô la, tăng 47,2% so với tháng 8 và tăng 52,7% so với cùng kỳ 2024. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong nhóm nông sản chủ lực, đưa tổng kim ngạch rau quả 9 tháng lên gần 5,8 tỉ đô la, tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Sầu riêng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, chiếm hơn 40% kim ngạch. Sau khi Trung Quốc mở cửa bằng nghị định thư xuất khẩu chính ngạch, mặt hàng này phục hồi rõ rệt trong tháng 9 nhờ nhu cầu mùa lễ hội, dù tính chung 8 tháng vẫn giảm 16,2% so với 2024. Ngoài sầu riêng, nhiều loại trái cây khác cũng tăng trưởng tốt. Chuối hưởng lợi từ xu hướng tiêu dùng bền vững tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Xoài và chanh leo mở rộng sang thị trường Trung Đông và châu Âu, nhờ đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đáng chú ý, xuất khẩu vải sang Nhật và Hàn Quốc tăng gấp đôi so với 2024, nhờ công nghệ chiếu xạ và logistics lạnh – một bước tiến quan trọng trong chiến lược giảm lệ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Rau quả chế biến cũng tăng tốc. Nhiều mặt hàng như dứa đóng hộp, xoài sấy, hạt dẻ cười, hạnh nhân… ghi nhận mức tăng gấp đôi so với cùng kỳ. Xu hướng tiêu dùng toàn cầu đối với thực phẩm tiện lợi và an toàn đang thúc đẩy ngành chế biến. Dự báo thị trường rau củ sấy khô toàn cầu sẽ tăng trưởng 8,1%/năm giai đoạn 2025–2035, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư dây chuyền chế biến sâu. Cạnh tranh trong khu vực ngày càng gay gắt. Malaysia đặt mục tiêu tăng 50% giá trị xuất khẩu sầu riêng vào 2030, trong khi Thái Lan duy trì lợi thế về logistics và thương hiệu. Điều này buộc Việt Nam phải cải thiện khâu bảo quản sau thu hoạch, tránh tái diễn cảnh “tắc nghẽn” cửa khẩu. Thách thức lớn nằm ở rào cản kỹ thuật. Trung Quốc siết yêu cầu mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, còn EU áp dụng chuẩn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nghiêm ngặt. Một số lô hàng đã bị cảnh báo, cho thấy doanh nghiệp trong nước phải nhanh chóng nâng chuẩn sản xuất. Dù vậy, triển vọng rau quả những tháng cuối năm vẫn tích cực nhờ nhu cầu cao dịp Noel và Tết Nguyên đán. Sự kết hợp giữa sản phẩm chủ lực là sầu riêng và nhóm chế biến sâu được kỳ vọng giúp ngành rau quả duy trì đà tăng trưởng bền vững.