Chuyên mục

Mua 'nước kẹo’ quá dễ dàng thì làm sao ngăn giá nhiễm độc?

LĂNG KÍNH

Câu chuyện “nước kẹo ủ giá đỗ” thuộc loại hóa chất độc hại cho sức khỏe con người sẽ còn kéo dài khi mà hiện nay, mua hóa chất này dễ như mua trà sữa.

(KTSG Online) - Quốc hội dự kiến sẽ bỏ phiếu thông qua dự thảo Luật hóa chất sửa đổi ngày 14-6 tới đây nhằm siết chặt hơn việc quản lý thị trường hóa chất, đặc biệt là những hóa chất như “nước kẹo ủ giá đỗ”, rất độc hại cho sức khỏe nhưng lại cực kỳ dễ mua. Thậm chí, nhiều người còn ví von việc mua các hóa chất này dễ như mua... ly trà sữa.

Đại biểu lo lắng khi 'người trồng giá đỗ mua hóa chất dễ dàng(1) là tựa bài báo VnExpress hôm 4-6, nói lên việc các đại biểu Quốc hội đang lo ngại việc sử dụng hóa chất tràn lan đến mức người sản xuất, trồng giá đỗ cũng dễ dàng mua được. 6-Benzylaminopurine là chất kích thích tăng trưởng tế bào tổng hợp, được sử dụng trong nông nghiệp để thúc đẩy sự phát triển của cây, kích thích ra nhánh, đâm chồi, ra hoa và làm trái cây to hơn. Bà con nông dân hay gọi nôm na là “chất kích thích” để cây trồng ra hoa kết trái nhanh, nhiều và ra đều, năng suất cao trong nông nghiệp; trong hoa cây cảnh là kích thích ra rễ, ra hoa, ra nụ… Trên thị trường hay bao bì sản phẩm, chất này hay được ghi BAP, 6BA hay Cytokinin 6BA 98% dạng bột hoặc nước pha sẵn. Điều đáng nói, hóa chất này không nằm trong danh mục lưu hành thuốc bảo vệ thực vật hay trong phân bón của ngành nông nghiệp do ảnh hưởng tới sức khỏe con người. Tất nhiên, 6-Benzylaminopurine cũng không được phép có trong thực phẩm theo quy định của ngành y tế, bởi thường hóa chất cấm hay không được phép lưu hành của hai ngành này tương đồng nhau. Thế nhưng, không phải bây giờ, khi cơ quan chức năng nhiều địa phương trong nước kiểm tra các cơ sở sản xuất giá đỗ mới phát hiện khá nhiều cơ sở có sử dụng hóa chất (báo chí và người dân gọi là “nước kẹo ủ giá đỗ”) mà hơn chục năm trước, tình hình cũng tương tự. Cứ mỗi khi ngành nông nghiệp và y tế khi kiểm tra là phát hiện, có địa phương, gần 1/3 cơ sở sản xuất giá đỗ có dùng “nước kẹo” này. Không chỉ vậy, trong sản xuất nông nghiệp, loại hóa chất này cũng được sử dụng để trồng hoa, cây cảnh vì nhiều người nghĩ chỉ “vào thực phẩm mới độc hại” còn phun trên lá, trên hoa, dưới rễ thì không sao. Người viết bài này đã đến các cửa hàng phân thuốc và dễ dàng mua được hóa chất này. Với những ai ngại đến cửa hàng thì cũng không khó để mua trên mạng. Người viết vào một nền tảng bán hàng trực tuyến có tên tuổi ở Việt Nam, tìm kiếm và thấy mua bán công khai như bất kỳ hàng hóa nào, giá từ 70.000 đồng trở lên cho chai/gói và được định danh nhóm hàng “phân bón”. Lời lẽ quảng cáo công dụng thì nhà vườn nào nghe cũng mê. Đó là, “Siêu bật chồi, kéo chồi, kích to lá và phát triển chồi non, siêu kích rễ, cành giâm cành, chiết, phôi gỗ lâu năm, tăng kích chồi ngọn, to trái, chắc trái”. Trên bao bì sản phẩm hiếm khi ghi đầy đủ tên hóa chất là 6-Benzylaminopurine mà chỉ viết tắt là 6BA trong thành phần hóa học hoặc gọi là phụ gia. Thử nhấp chuột vào một cửa hàng trực tuyến chuyên bán phân bón, người viết cũng thấy quảng bá nhiều sản phẩm phân bón có 6BA dạng bột hoặc dạng nước, đặt mua trực tuyến và thanh toán dễ dàng như mua trà sữa. Với những công ty phân bón, hóa chất có bán hàng trực tuyến, cũng có không ít công ty bán phân bón lá có chứa hóa chất 6BA với nhiều tên gọi thương mại khác nhau. Việc sử dụng hóa chất không được phép trong sản xuất thực phẩm có thể phạt nặng, với mức xử phạt hành chính từ 50 đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm nhưng nhiều nơi vẫn vi phạm. Vì vậy, để ngăn chặn tình trạng sử dụng tràn lan như trường hợp "nước kẹo ủ giá đỗ", cần siết chặt hơn nữa ở khâu mua bán thì mới có hiệu quả. Những vụ việc như giá đỗ trồng bằng hóa chất chỉ chấm dứt khi luật đủ bao quát, bít được kẽ hở để những loại hóa chất có hại như 6-Benzylaminopurine không còn được mua bán tự do như hiện nay. Hy vọng, vấn đề quản lý các loại hóa chất độc hại sẽ được siết chặt hơn nữa trong Luật hóa chất sửa đổi.
(1) https://vnexpress.net/dai-bieu-lo-lang-khi-nguoi-trong-gia-do-mua-hoa-chat-de-dang-4894236.html