(KTSG Online) – Thị trường vàng “nhảy múa khiến cơ quan quản lý phải có những biện pháp can thiệp. Đây cũng là thời điểm nhiều chuyên gia đặt lại vấn đề về tính liên quan của kim loại này tới nền kinh tế.
Các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam nên coi vàng là mặt hàng có tính thương mại hơn là mặt hàng có tính chất tiền tệ. Đồng thời sử dụng một số công cụ như thuế, lãi suất để hài hoà cung - cầu vàng trong nước và hạn chế tác động tiêu cực tới tỷ giá và ngoại hối.Tâm lý đám đông và rủi ro với nền kinh tế
Giá vàng liên tục lập đỉnh mới từ cuối năm 2023 tới nay. Cụ thể, vàng miếng SJC giao dịch ở mức 85 triệu đồng một lượng vào tháng 4-2024, rồi vượt mức 92 triệu đồng một lượng vào tháng 5, qua đó ghi nhận mức giá giao dịch cao nhất lịch sử. Bình quân bốn tháng đầu năm, giá trị giao dịch của vàng tăng 20,75%.
Bình ổn giá vàng để ổn định vĩ mô
Nhận định việc xử lý chênh lệch giá vàng không thể chỉ dựa vào nhập khẩu vàng ồ ạt để bình ổn giá, ông Nguyễn Đức Hùng Linh đánh giá, các công cụ tiền tệ như lãi suất sẽ vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các loại bong bóng tài sản, bao gồm cả vàng. Theo đó, việc cân nhắc tăng lãi suất ở mức độ hợp lý có thể sẽ là một mũi tên trúng nhiều đích, không chỉ giúp kiểm soát bong bóng tài sản mà còn hỗ trợ việc tăng trưởng kinh tế. “Ổn định cũng là một phần không thể thiếu của tăng trưởng. Chỉ khi có sự ổn định, tăng trưởng mới thực sự bền vững”, ông Linh nói. Ngoài ra, có thể áp dụng các biện pháp hành chính trở để đảm bảo sự minh bạch và ngăn chặn thao túng giá. Chẳng hạn, việc thanh tra thị trường vàng, yêu cầu sử dụng hóa đơn, điều tra hành vi thao túng... sẽ không tốn dự trữ ngoại hối (sử dụng để nhập khẩu vàng – PV) mà có thể mang tới hiệu quả cao tức thì. Về trung – dài hạn, ông Hoàng Văn Cường khuyến nghị đã đến lúc phải xây dựng thị trường vàng với đa dạng loại hình sản phẩm, phương thức giao dịch và coi vàng là một hàng hóa khá thông thường, mọi người đều có thể sử dụng. Hướng thay đổi là huyển thị trường vàng vật chất sang thị trường vàng kỳ hạn, giao dịch thông qua các hợp đồng. Cũng theo ông Cường, xu thế giao dịch của thế giới hiện là phương thức kinh doanh trên sàn kinh doanh, thông qua hợp đồng kinh doanh và tín chỉ về vàng. Cụ thể, việc mở thêm các hình thức kinh doanh vàng qua tài khoản sẽ giúp tránh lệ thuộc vào việc nhập khẩu nhiều hay ít vàng. Nhà điều hành cũng có thể sử dụng các công cụ như công cụ phái sinh để kịp thời cân đối cung cầu. Như vậy, việc điều hành rất linh hoạt và không còn tình trạng người dân mua vàng về xong để trong nhà tích trữ, làm “chết” một khối lượng tiền ở đấy. “Khi chúng ta giao dịch vàng trên tài khoản thì người dân không nhất thiết phải mang vàng về nhà, không phải mất công cất trữ. Số vàng đó được lưu thông ở trên thị trường, sẽ tạo ra sinh lợi, tạo nguồn vốn đưa vào lưu thông, mang lại nhiều tác động tốt cho nền kinh tế cũng như đảm bảo lợi ích của mỗi người dân”, ông Cường phân tích. Ông Nguyễn Việt Anh, Phó tổng giám đốc TPBank, cho rằng bất cứ người kinh doanh, nhà đầu tư hay người dân nào đều có một trong hai nhu cầu, gồm: mua – bán kiếm lời hoặc tích trữ. Với đối tượng muốn mua vàng về giữ, thừa kế, cho tặng, làm trang sức, dự phòng an toàn… sẽ phân loại vào thị trường vàng vật chất. Với đối tượng có nhu cầu về đầu tư, nên trả về thị trường tài chính. Hiện tại, tất cả cầu đó dồn hết về thị trường vàng vật chất, sẽ làm tăng lên nguồn cầu trong lúc thị trường biến động. “Nếu chúng ta khơi thông được công cụ tài chính cho những người muốn mua bán để cân bằng về giá thì chúng ta giải tỏa được rất nhiều nhu cầu về vàng vật chất. Cũng không cần nhiều ngoại tệ để nhập nhiều vàng về dập ra vàng miếng phân tán ra cho người dân nữa. Những người mua bán về giá thì chỉ ra vào thị trường tài chính, có thể là qua một trung tâm tài chính hoặc một sàn là một giải pháp chúng ta thực thi trên đó”, ông Việt Anh nói tại một toạ đàm về phát triển thị trường vàng. Theo vị này, việc phân tách hai thị trường vàng sẽ làm giảm nhu cầu về vàng vật chất, cơ quan điều hành sẽ không phải cân đối ngoại tệ xuất nhập quá nhiều khi người nhân có nhu cầu… Bên cạnh các giải pháp trên, các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam có thể quản lý cung vàng trong nước thông qua chính sách thuế, tương tự nhiều quốc gia khác. Hai sắc thuế được sử dụng là thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, không nên áp dụng mức thuế quá cao, nhắm tránh tạo ra chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế. Đồng thời, cần bảo đảm việc áp dụng công cụ thuế một cách linh hoạt theo từng giai đoạn.
