(KTSG Online) – Không chỉ tham gia quá trình vận hành của mỗi phòng ban, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) dần tạo ra những giá trị vô hình cho doanh nghiệp Việt Nam trong mắt nhà đầu tư và khách hàng.

• AI hỗ trợ xét xử: Công nghệ với cán cân công lý
• Chọn ngành trong thời đại AI: Theo xu hướng hay theo chính mình?

‘Nhân viên’ vô hình tạo giá trị hữu hình

Thay vì tìm kiếm tin tức và trao đổi với môi giới, ông Nguyễn Quang Minh (nhà đầu tư tại Hà Nội) dành khoảng 2 giờ đồng hồ mỗi ngày để nghiên cứu dữ liệu tổng quan thị trường và hoạt động của doanh nghiệp niêm yết do trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) sàng lọc, phân tích, tổng hợp theo thời gian thực. Theo ông, công nghệ là ‘cầu nối’ giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin từ nhiều góc nhìn khác nhau chỉ với một chiếc điện thoại thông minh. “AI và các công cụ phân tích giúp nhà đầu tư lọc thông tin và hiểu diễn biến thị trường hơn. Còn mạng xã hội là nơi mỗi nhà đầu tư quan sát và học hỏi từ trải nghiệm của những nhà đầu tư khác”, ông Minh đánh giá. Không chỉ ông Minh, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước cũng sử dụng AI như một công cụ phân tích, tìm kiếm cơ hội, hỗ trợ quá trình ra quyết định trong bối cảnh công nghệ này dần trở thành lớp hạ tầng mới của nền kinh tế toàn cầu. Trước đòi hỏi từ khách hàng và cổ đông, các công ty chứng khoán đã xây dựng hệ thống trợ lý AI có khả năng xử lý hàng triệu tương tác, nền tảng giao dịch tích hợp và hạ tầng dữ liệu tốc độ cao những năm gần đây. Đơn cử, Công ty chứng khoán Thiên Việt (TVS) và Công ty quản lý quỹ Thiên Việt triển khai nền tảng quản lý tài sản theo mô hình "all-in-one" (tất cả trong một) từ cuối năm 2025, giúp nhà đầu tư quan sát biến động tài sản, đăng ký giải pháp ủy thác đầu tư, nhận tư vấn từ chuyên gia và trợ lý AI theo thời gian thực. Công ty chứng khoán DNSE cũng phát triển trợ lý AI có tên Ensa nhằm hỗ trợ nhà đầu tư tra cứu thông tin, giải đáp thắc mắc và gợi ý cổ phiếu theo khẩu vị rủi ro cá nhân. “AI không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ thông tin mà còn giúp nhà đầu tư đặt lệnh lớn với mức giá được tự động tối ưu hóa”, ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch HĐQT DNSE  nói với cổ đông tại cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên 2026.

Tương tự, AI cũng giữ vai trò quan trọng trong việc tự động hoá quy trình vận hành và phân tích hành vi khách hàng tại các ngân hàng. Với HDBank, việc triển khai akaBot (giải pháp RPA - Robotic Process Automation của FPT) để tự động hóa sáu quy trình front-end và back-end giúp nhân sự có thêm thời gian để tập trung cho các tác vụ có giá trị cao hơn. Đồng thời, tiết kiệm 70% thời gian xử lý các tác vụ nhưng vẫn đạt độ chính xác gần như hoàn hảo. Tại TPBank, công nghệ AI chatbot, AI agent, trợ lý tài chính số dần thay thế tổng đài và đội ngũ chăm sóc khách hàng trong phần lớn các tác vụ hỗ trợ truyền thống, giúp mọi yêu cầu của khách hàng được phản hồi gần như tức thời. “Công nghệ giúp giảm đáng kể chi phí vận hành và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm mới ra thị trường. Nhờ vậy, ngân hàng có điều kiện tập trung nhiều hơn vào yếu tố con người”, ông Nguyễn Hưng, Tổng giám đốc TPBank nói tại một toạ đàm về cơ hội vươn mình từ chuyển đổi số. Rộng hơn, báo cáo “Xu hướng AI 2026 và định hướng chiến lược cho doanh nghiệp Việt Nam” của FPT Digital cho biết nhóm doanh nghiệp giữ vai trò trung gian tài chính (tài chính, ngân hàng, bảo hiểm) hiện tiên phong đưa AI vào mô hình vận hành nhờ sở hữu nền tảng dữ liệu mạnh, quy trình kiểm soát tốt và đã trải qua giai đoạn ứng dụng AI ở mức tác nghiệp. Với việc triển khai AI Agents vào xử lý hồ sơ, kiểm soát rủi ro và tuân thủ, các chuyên gia kỳ vọng nhóm này có thể giảm lần lượt 20% chi phí ròng và khoảng 10–25% chi phí vận hành thời gian tới.

Tái định giá của doanh nghiệp niêm yết trong kỷ nguyên AI

Tương tự Internet và điện toán đám mây trong quá khứ, AI cũng tái định hình bản đồ đầu tư toàn cầu khi sự phát triển của công nghệ này kéo theo nhu cầu lớn về chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu, bộ nhớ, hạ tầng mạng và năng lực tính toán những năm gần đây. Ông Bradley Warden, quản lý danh mục cấp cao cho quỹ khoa học và công nghệ Nomura, cho biết các doanh nghiệp trên toàn thế giới đã chi khoảng 700 tỉ đô la Mỹ cho hạ tầng công nghệ và phát triển AI. Thậm chí, tổng mức đầu tư có thể tăng thêm 50% trong thời gian tới. “Những doanh nghiệp chiến thắng trong giai đoạn đầu của chu kỳ AI chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn, bộ nhớ và năng lực tính toán. Thế nhưng, cơ hội sắp tới sẽ mở rộng sang nhóm có khả năng ứng dụng AI để tạo ra giá trị thực tế”, ông Bradley Warden nói và cho rằng doanh nghiệp y tế, chăm sóc sức khỏe, dịch vụ tài chính, ngân hàng và tiêu dùng sẽ hưởng lợi nhiều nhất.

Với thị trường Việt Nam, ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc trung tâm phân tích và tư vấn đầu tư (Công ty chứng khoán SSI), dự báo tác động của AI trong 12-24 tháng tới ở mức rất lớn với những dấu hiệu đầu tiên là tiết giảm chi phí và đánh giá hiệu quả ứng dụng ban đầu. Thế nhưng, việc giảm chi phí luôn có giới hạn. Do đó, yếu tố thúc đẩy thị trường tái định giá doanh nghiệp (re-rating) và cổ phiếu là ứng dụng AI để tạo doanh thu. “Kinh nghiệm phát triển trên thế giới cho thấy khi các doanh nghiệp bắt đầu tạo ra doanh thu từ ứng dụng AI, giá cổ phiếu và chỉ số xếp hạng (rating) sẽ gia tăng. Đi cùng với doanh thu là sự cải thiện về biên lợi nhuận”, ông Hưng nói tại sự kiện VIF 2026 Summer Summit tuần trước. Thực tế, việc ứng dụng AI đã giúp chuỗi nhà thuốc Long Châu kiểm soát chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng ở quy mô lớn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt so với các mô hình chatbot cũ. Tương tự, các ngân hàng thương mại lớn như Techcombank, VPBank hay MB đã ứng dụng AI để cá nhân hóa sản phẩm và áp dụng mức phí, hoặc lãi suất dựa trên mức độ rủi ro được tính toán tự động theo từng khách hàng. Ngoài ra, Kinh Bắc và Viglacera cũng thu hút sự quan tâm từ giới đầu tư trong bối cảnh các “ông lớn” bán dẫn như Intel, Hana Micron, Samsung đều đặt cơ sở sản xuất bên trong các khu công nghiệp do hai đơn vị này vận hành. “Tôi kỳ vọng hiệu quả này sẽ được thể hiện rõ ràng trong các báo cáo tài chính của doanh nghiệp, giúp nhà đầu tư nhìn thấy được lợi ích thực sự của công nghệ”, ông Hưng nói.