(KTSG Online) – Các vướng mắc phát sinh từ Nghị định 46 đã phần nào được tháo gỡ sau những điều chỉnh “tạm thời”, giúp hoạt động thông quan hàng hóa dần trở lại bình thường. Thế nhưng, cộng đồng doanh nghiệp vẫn chờ ban hành một định hướng thống nhất, đồng bộ giữa các bộ ngành liên quan nhằm xử lý triệt để khó khăn đang tồn tại.
Hàng hóa “thông” nhờ tạm áp dụng Nghị định 15
Tại cuộc họp, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, cho biết ngày 29-1, tức sau ba ngày áp dụng Nghị định 46, cộng đồng doanh nghiệp của địa phương có trên 1.000 xe hàng hóa nhập khẩu bị ùn ứ không thể thông quan. Theo vị này, Nghị định 46 triển khai quá nhanh, trong khi yêu cầu kiểm nghiệm có kết quả từ 7-10 ngày, cho nên, doanh nghiệp không kịp chuẩn hồ sơ dẫn đến bị ùn ứ rất lớn. Đến 23 giờ ngày 31-1 vừa qua, tình trạng thông quan hàng hóa đã dần thông suốt trở lại do thay đổi áp dụng biện pháp kiểm dịch, tức tạm thời quay trở lại áp dụng theo quy định tại Nghị định 15 được ban hành năm 2018 (trước khi có Nghị định 46, các hoạt động kiểm soát an toàn thực phẩm nông sản nhập khẩu theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP- PV). Tuy nhiên, vị đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, cho biết đây chỉ là biện pháp “tạm thời” nhằm tránh ùn ứ hàng hóa tại các cửa khẩu trong thời gian chờ “thống nhất” việc thực hiện theo nghị định 46 đang bị vướng như thực tế diễn ra những ngày qua. Ý kiến của một số địa phương, đề nghị các bộ gồm Nông nghiệp và Môi trường; Y tế; Công Thương cần sớm “thống nhất” và ban hành chính thức giải pháp áp dụng. “Hiện nay, anh em kiểm dịch cũng đang lo, bởi thực hiện nghị định 46, nhưng biện pháp kiểm dịch thực vật đang thực hiện theo nghị định 15”, vị đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh tái khẳng định.Xuất hiện tình trạng "trả đũa" từ nước xuất khẩu
Vị đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, lưu ý với hàng hóa nhập khẩu, nhất là với ngành hàng tươi sống nên thực thi theo hướng “giám sát rủi ro”, bởi thực hiện kiểm nghiệm, kiểm định dẫn đến thị trường xuất khẩu "phản ứng". “Những mặt hàng có truyền thống giao thương từ lâu với nhau, mà Việt Nam áp dụng kiểm định, kiểm nghiệm đã dẫn đến tình trạng trả đũa, tức họ ngăn cản hàng hóa của Việt Nam đi qua phía họ”, bà cho biết, nhưng thông tin việc này được tháo gỡ sau khi hàng hóa sang Việt Nam thông suốt trở lại. Còn đối với hàng nhập khẩu vào Việt Nam bằng đường biển, thông tin tại cuộc họp, cho thấy các phòng kiểm nghiệm, kiểm định được chỉ định đã có thông báo dừng, chờ hướng dẫn mới trong thực thi nghị định 46. Thời gian này, hàng hóa nhập khẩu phải nằm chờ ở cảng, khiến cộng đồng doanh nghiệp bị thiệt hại đáng kể, nhất là về chi phí. Chẳng hạn, trường hợp Công ty Hùng Hậu, một ngày riêng chi phí lưu cảng "mất" khoảng 6.000 đô la Mỹ. Trong khi, công nhân tại nhà máy ngưng việc vẫn phải trả lương và nguy cơ bị phạt do vi phạm hợp đồng rất lớn. Tuy nhiên, sau khi Bộ Công Thương ban hành công văn 699/BCT-CN năm 2026 về “kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu”, tình hình đã phần nào được tháo gỡ khi doanh nghiệp được phép đưa hàng hóa về lưu kho nhằm giảm thiểu thiệt hại. Đến ngày hôm qua, 3-2, các vấn đề như của trường hợp Công ty Hùng Hậu cũng được giải quyết. Các khó khăn, vướng mắc của Nghị định 46 tạo ra cho hàng hóa nhập khẩu đã phần nào được giải quyết sau khi có những hướng dẫn điều chỉnh tạm thời. Tuy nhiên, ý kiến của các đại biểu tham dự cuộc họp, cho rằng cần sớm thống nhất trong hướng dẫn để chính thức ban hành áp dụng, đồng thời, lùi thời gian để đảm cộng đồng doanh nghiệp, các phòng kiểm nghiệm có sự chuẩn bị, phối hợp thực hiện hiệu quả. Thự tế, ông Nguyễn Văn Tâm, Giám đốc Công ty TNHH phân tích kiểm nghiệm Việt Tín, thừa nhận đơn vị này cần thêm hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý nhà nước để thực hiện được đồng bộ, thông suốt.
