(KTSG Online) - Luật Đô thị đặc biệt khi được Quốc hội thông qua sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng, định hình mô hình quản trị đại đô thị TPHCM trong giai đoạn phát triển mới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tầm cỡ khu vực và quốc tế.
Luật Đô thị đặc biệt tạo ra khung pháp lý vượt trội để TPHCM chuyển sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, có thể bứt phá mạnh mẽ. Ảnh: Lê Vũ
UBND TPHCM vừa tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt ngày 22-5. TPHCM đã và đang được Trung ương tạo nhiều điều kiện thông qua các nghị quyết về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù, qua đó mang lại nhiều thành tựu quan trọng, tạo tiền đề khai thác hiệu quả tiềm năng. Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm vốn bị giới hạn về thời gian và đôi khi thiếu đồng bộ với hệ thống pháp luật chung và chưa hình thành được một khung thể chế đồng bộ, ổn định và lâu dài, TTXVN đưa tin.
Hiện nay, có bốn nghị quyết của Quốc hội đang còn hiệu lực về cơ chế, chính sách đặc thù cho TPHCM là Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15 riêng cho thành phố; Nghị quyết Nghị quyết số 188/2025/QH15 về đường sắt đô thị áp dụng chung cho cả Hà Nội và Nghị quyết số 222/2025/QH15 về Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam áp dụng cho cả Đà Nẵng.
Chính vì vậy, yêu cầu khách quan đặt ra lúc này là phải chuyển từ cách tiếp cận “thí điểm” sang xây dựng một khung pháp lý đặc biệt vượt trội, ổn định lâu dài nhằm hình thành một mô hình quản trị đô thị hiện đại, trở thành “đột phá của đột phá” để tạo cho TPHCM bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên phát triển mới.
Bản dự thảo mới nhất của Luật Đô thị đặc biệt (cập nhật tới ngày 19-5-2026) được xây dựng với 9 chương, 45 điều. Theo các chuyên gia, phần lớn nội dung trong quy định của Luật Đô thị đặc biệt đều gắn với tính đặc thù của TPHCM nên việc giới hạn phạm vi áp dụng chỉ đối với Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp yêu cầu thực tiễn.
Các nội dung chế định trong luật cụ thể, chi tiết để thực thi mà không cần sự hướng dẫn thông qua Nghị định của Chính phủ; thông tư của các bộ, ngành. Đây là bước tiến quan trọng trong cách ban hành luật của Quốc hội.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cũng trao đổi sâu về cơ chế, chính sách đề xuất trong dự thảo luật; các mô hình đột phá (gồm mô hình đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt thuộc thành phố, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế) và mức độ vượt trội cần thiết, điều kiện bảo đảm để các mô hình này phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
TPHCM lập Ban Chỉ đạo nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt
Ngày 18-3-2026, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đã có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo triển khai xây dựng Đề án đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
Ban Chỉ đạo gồm 12 người, do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang làm Trưởng ban. Hai Phó trưởng ban gồm: Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Lê Quốc Phong, trực tiếp chỉ đạo xây dựng Đề án tổng kết Nghị quyết 31-NQ/TW; Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được, trực tiếp chỉ đạo nghiên cứu, đề xuất xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt.
Trong gần 10 năm Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông (IPS) chúng tôi tham gia tư vấn, góp ý cho việc xây dựng, sửa đổi xấp xỉ 15 văn bản luật; cùng rất nhiều chiến lược, chương trình của Chính phủ trong lĩnh vực công nghệ số, chuyển đổi số, tất cả các công việc đó đều có sự đồng hành thân thiết của Thời báo Kinh tế Sài Gòn, nay là Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (KTSG).
Nhận thức về tính hữu hạn của đời người và sự biến hóa khôn lường của vạn vật là xuất phát điểm của nhiều trường phái triết học ở cả phương Đông lẫn phương Tây kể từ thời kỳ cổ đại.
Mỗi lần có dịp trò chuyện với các anh chị trong tòa soạn Kinh tế Sài Gòn, tôi lại nhớ tới cô bé Huệ và anh Sơn, những người tôi đã gặp ở Trạm Khí tượng thủy văn Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ), trong chuyến công tác 15 năm trước.
Trong gần 10 năm Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển truyền thông (IPS) chúng tôi tham gia tư vấn, góp ý cho việc xây dựng, sửa đổi xấp xỉ 15 văn bản luật; cùng rất nhiều chiến lược, chương trình của Chính phủ trong lĩnh vực công nghệ số, chuyển đổi số, tất cả các công việc đó đều có sự đồng hành thân thiết của Thời báo Kinh tế Sài Gòn, nay là Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (KTSG).
Nhận thức về tính hữu hạn của đời người và sự biến hóa khôn lường của vạn vật là xuất phát điểm của nhiều trường phái triết học ở cả phương Đông lẫn phương Tây kể từ thời kỳ cổ đại.
Mỗi lần có dịp trò chuyện với các anh chị trong tòa soạn Kinh tế Sài Gòn, tôi lại nhớ tới cô bé Huệ và anh Sơn, những người tôi đã gặp ở Trạm Khí tượng thủy văn Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ), trong chuyến công tác 15 năm trước.
