TP.HCM công bố 54 sản phẩm tham gia thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu

Ngày 13/3, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, hướng tới đưa nhanh kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ và tài sản trí tuệ được hình thành từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh.

Đây được xem là một trong những chính sách mới nổi bật của Thành phố nhằm hiện thực hóa các định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW, góp phần khắc phục tình trạng kết quả nghiên cứu sau khi nghiệm thu chưa được ứng dụng rộng rãi, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế.

Tham dự hội nghị có ông Đặng Minh Thông - Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM.

TP.HCM quyết tâm tháo gỡ điểm nghẽn thương mại hóa KHCN

Phát biểu tại hội nghị, ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết tỷ lệ thương mại hóa các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách Nhà nước hiện nay chỉ đạt khoảng 5%. Đáng chú ý, có khoảng 37% kết quả nghiên cứu đã sẵn sàng chuyển giao nhưng vẫn chưa được đưa vào thực tiễn, chủ yếu do vướng mắc về cơ chế định giá, thủ tục giao quyền và tâm lý e ngại rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.

Bên cạnh đó, mối liên kết giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp chưa đủ chặt chẽ, thiếu các cơ chế đủ mạnh để doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu, cùng chia sẻ rủi ro và đồng hành trong quá trình phát triển sản phẩm.

Ông Lâm Đình Thắng cho rằng những tồn tại này nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ làm chậm quá trình chuyển hóa tri thức khoa học thành giá trị kinh tế - xã hội, đồng thời làm giảm hiệu quả đầu tư của Nhà nước cho khoa học và công nghệ.

Do đó, đề án lần này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của TP.HCM trong việc khuyến khích và bảo vệ cán bộ, nhà khoa học, doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Thành phố chọn đi đầu ở những lĩnh vực khó, sẵn sàng hành động thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn thương mại hóa khoa học - công nghệ.

“TP.HCM dám thí điểm và dám chịu trách nhiệm; đồng hành, chia sẻ rủi ro với các tổ chức, cá nhân triển khai đúng quy định, đúng mục tiêu, nhằm đưa khoa học - công nghệ vào thực tiễn nhanh nhất”, ông Lâm Đình Thắng nhấn mạnh.

Mục tiêu thương mại hóa ít nhất 10 sản phẩm KHCN

Theo đó, đề án được thiết kế như một mô hình thử nghiệm nhằm thúc đẩy quá trình đưa kết quả nghiên cứu khoa học và tài sản trí tuệ ra thị trường, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong khai thác và thương mại hóa công nghệ. Đây cũng là một trong những chính sách hỗ trợ cụ thể dành cho các tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp, cộng đồng khởi nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp khoa học và công nghệ trên địa bàn Thành phố, góp phần tăng cường khả năng tiếp cận và khai thác các kết quả nghiên cứu được hình thành từ ngân sách nhà nước.

Trong giai đoạn thí điểm 2026 – 2028, Thành phố đặt mục tiêu hỗ trợ thương mại hóa thành công tối thiểu 10 sản phẩm khoa học và công nghệ, tỷ lệ tài sản trí tuệ hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách được thương mại hóa đạt khoảng 8 – 10%, đồng thời hình thành ít nhất 5 mối liên kết hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp.

Đề án hướng tới nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước dành cho khoa học công nghệ, đồng thời thúc đẩy mô hình hợp tác ba nhà “Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp” trong quá trình khai thác và ứng dụng kết quả nghiên cứu.

Trên cơ sở đó, các cơ chế mới được thiết kế nhằm chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư vào quá trình hoàn thiện và thương mại hóa công nghệ. Qua đó, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

54 sản phẩm tham gia thí điểm chính sách thúc đẩy thương mại hóa

Tại Hội nghị, Thành phố công bố danh mục gồm 54 sản phẩm khoa học và công nghệ của 29 tổ chức đăng ký tham gia Đề án, với tổng kinh phí dự kiến khoảng hơn 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hơn 200 tỷ đồng để hoàn thiện công nghệ, thử nghiệm và bảo hộ tài sản trí tuệ.

Các sản phẩm đăng ký đợt 1 thuộc nhiều lĩnh vực như: UAV - Kinh tế tầm thấp, AI - Chuyển đổi số - Đô thị thông minh, Công nghệ sinh học - Y sinh - Dược, Nông nghiệp công nghệ cao - Công nghệ sinh học nông nghiệp… đến từ các đơn vị đề xuất là các Công ty, trung tâm, trường, viện như: Công ty Cổ phần Real-time Robogtics Việt Nam, Công ty TNHH Saolatek, Công ty TNHH Service Aviation General, Trường Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQG TP.HCM, Trường Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG TP.HCM, Bệnh viện Y học cổ truyền, Viện Khoa học sự sống…

Ở góc độ nhà trường, PGS.TS Phạm Đình Anh Khôi - Giám đốc Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Công nghệ, Trường ĐH Bách khoa, ĐHQG TP.HCM - đánh giá cao việc thành phố đã ban hành đề án thí điểm chính sách về thương mại hóa và việc mời các đơn vị đăng ký tham gia đề án thí điểm. Đây là một cách làm thiết thực và thể hiện rõ tinh thần "thể chế phải đi trước một bước" đúng với tinh thần của Nghị quyết 57.

Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG sẵn sàng đồng hành cùng thành phố để đưa nhanh hơn nữa các kết quả nghiên cứu, công nghệ và tài sản trí tuệ từ ngân sách Nhà nước vào sản xuất kinh doanh, đóng góp thiết thực hơn nữa cho mục tiêu phát triển TP.HCM trở thành trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước và của khu vực.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM - đề nghị Sở Khoa học và Công nghệ chủ động phối hợp với các sở, ngành để triển khai hiệu quả đề án, đồng thời chú trọng đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp tham gia.

Theo lãnh đạo thành phố, đề án không chỉ nhằm đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn mà còn thúc đẩy mô hình liên kết “ba nhà”, trong đó Nhà nước đầu tư nguồn lực, nhà khoa học tạo ra tri thức và doanh nghiệp đóng vai trò kết nối, thương mại hóa công nghệ.

Trong quá trình triển khai, các đơn vị cần vừa làm vừa rút kinh nghiệm để hoàn thiện cơ chế, tiến tới nhân rộng sau giai đoạn thí điểm. TP.HCM cũng kỳ vọng sẽ sớm có những sản phẩm tiêu biểu mang dấu ấn “Make in Vietnam” được thương mại hóa thành công từ nguồn lực trí tuệ của thành phố, đồng thời tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để triển khai thêm các cơ chế “sandbox” trong nhiều lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ông Nguyễn Hoàng Giang - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ - cho rằng việc TP.HCM triển khai đề án thí điểm theo hướng lựa chọn các công nghệ và kết quả nghiên cứu có tiềm năng để hỗ trợ đưa ra thị trường là cách tiếp cận phù hợp với xu hướng hiện nay. Cách làm này không chỉ giúp rút kinh nghiệm từ thực tiễn mà còn có thể hình thành mô hình mẫu về thương mại hóa kết quả nghiên cứu trong khu vực công.

Theo ông Nguyễn Hoàng Giang, trong thời gian tới, khi các quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi có hiệu lực, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tiếp tục phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM để hỗ trợ chuyên môn, tư vấn chiến lược bảo hộ và chia sẻ kinh nghiệm khai thác tài sản trí tuệ.