Giải thưởng Lê Văn Thới về Hóa học Xanh 2025 thúc đẩy khoa học vì phát triển bền vững

Sáng 18/4/2026, tại TP.HCM, Hội Hóa học TP.HCM đã tổ chức lễ tổng kết và trao Giải thưởng Lê Văn Thới về Hóa học Xanh lần thứ 2 năm 2025, đồng thời phát động mùa giải năm 2026. Sự kiện quy tụ nhà khoa học, giảng viên, doanh nghiệp và các đơn vị nghiên cứu, sản xuất hoạt động trong lĩnh vực hóa học và các ngành liên quan.

Giải thưởng được tổ chức nhằm tôn vinh các công trình nghiên cứu, sáng kiến và mô hình sản xuất theo định hướng hóa học xanh - hướng đến giảm thiểu độc hại, tiết kiệm năng lượng, tận dụng nguyên liệu tái tạo và bảo vệ môi trường.

Khẳng định vai trò của hóa học xanh trong khoa học hiện đại

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Trần Lê Quan - Chủ tịch Hội Hóa học TP.HCM, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP.HCM) - cho biết, sau thành công của lần tổ chức đầu tiên năm 2023, giải thưởng tiếp tục khẳng định là một sân chơi khoa học có ý nghĩa, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp hóa học xanh trong đời sống và sản xuất.

“Những kết quả đạt được là minh chứng rõ nét cho xu hướng phát triển tất yếu của khoa học hiện đại, đó là gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, sản xuất kinh doanh với trách nhiệm bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Giải thưởng không chỉ là sự ghi nhận mà còn là động lực để các nhà khoa học tiếp tục sáng tạo vì một nền hóa học xanh”, PGS.TS Trần Lê Quan khẳng định.

Chủ tịch Hội Hóa học TP.HCM nhấn mạnh các công trình tham dự giải thưởng lần này không chỉ có giá trị khoa học mà còn mang tính ứng dụng cao, góp phần giải quyết những vấn đề thực tiễn trong nông nghiệp, y dược và bảo vệ môi trường, hướng đến phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn.

Vinh danh các công trình tiêu biểu

Tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao 2 giải chính thức (mỗi giải 40 triệu đồng) và 2 giải khuyến khích (mỗi giải 10 triệu đồng).

Hai giải chính thức được trao cho các đề tài: “Tổng hợp chế phẩm sinh học dựa trên cơ sở màng pectin thu được từ vỏ chanh dây tím và agar trong bảo quản chuối sau thu hoạch” do TS Nguyễn Thi Thương và ThS Phạm Trần Bảo Trân (Khoa Khoa học ứng dụng và Công nghệ, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành) thực hiện; và đề tài “Nghiên cứu, tổng hợp các hợp chất pheromone (dẫn dụ, xua đuổi) đặc hiệu cho côn trùng gây hại tại Việt Nam” do TS Lê Văn Dũng và PGS.TS Đặng Chí Hiền (Phòng Các hợp chất chức năng, Viện Công nghệ Tiên tiến) thực hiện.

TS Lê Văn Dũng bày tỏ, giải thưởng không chỉ là sự ghi nhận mà còn là nguồn động viên lớn đối với các nhà khoa học đang theo đuổi con đường nghiên cứu và ứng dụng hóa học xanh vì một tương lai bền vững.

“Trong bối cảnh hiện nay, hóa học xanh không còn chỉ là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu tất yếu. Việc phát triển các sản phẩm và quy trình theo định hướng xanh không chỉ giảm tác động tiêu cực đến môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế, gia tăng giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh, phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia về tăng trưởng xanh và mục tiêu phát triển bền vững.

Chúng tôi tin rằng giải thưởng sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ, thu hút thêm nhiều nhà khoa học, tổ chức, doanh nghiệp cùng tham gia, góp phần thúc đẩy nghiên cứu phát triển, ứng dụng các công nghệ xanh vào thực tiễn, hướng đến một môi trường sống xanh hơn, sạch hơn và tốt đẹp cho các thế hệ ở mai sau”, TS Lê Văn Dũng chia sẻ.

Giải khuyến khích được trao cho đề tài “Chế phẩm dầu xoa bóp từ dược liệu thiên nhiên” do Công ty TNHH SXTMDV Hoa Dược Thảo thực hiện; và đề tài “Nghiên cứu và ứng dụng pheromone trong quản lý côn trùng hại cây trồng” do TS. Châu Nguyễn Quốc Khánh (Khoa Bảo vệ thực vật, Trường Đại học Cần Thơ) thực hiện, thể hiện rõ định hướng của hóa học xanh, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững trong các lĩnh vực y dược và nông nghiệp.

Mở rộng phạm vi, phát động giải thưởng năm 2026

GS.TS Lê Ngọc Thạch, thành viên Hội đồng chấm giải nhận thấy phần lớn đề tài trong hai mùa giải vừa qua tập trung vào hóa học hữu cơ. Từ đó, ông đề xuất các nhà khoa học cần tiếp cận hóa học xanh theo hướng liên ngành, khai thác những hướng nghiên cứu tiềm năng trong lĩnh vực hóa học vô cơ, hóa học phân tích, sinh hóa, hóa dược…, nhằm mở rộng nhiều đề tài đa dạng, góp phần nâng cao chất lượng và sức lan tỏa của giải thưởng trong những mùa tiếp theo.

Tại chương trình, TS Đỗ Việt Hà - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Hóa học TP.HCM - chính thức phát động Giải thưởng Lê Văn Thới về Hóa học Xanh lần thứ 3 năm 2026.

Theo đó, giải thưởng sẽ mở rộng phạm vi sang nhiều lĩnh vực liên ngành như công nghệ thực phẩm, hóa sinh, môi trường và dược phẩm. Các đề tài sẽ được chia thành hai nhóm chính: nguyên tắc hóa học xanh và nguyên tắc kỹ thuật xanh. Đối tượng tham gia cũng được mở rộng trên phạm vi toàn quốc, hướng tới khả năng kết nối quốc tế trong tương lai.

Về cơ cấu giải thưởng, giải chính thức trị giá 40 triệu đồng, kèm kỷ niệm chương và giấy khen của Hội Hóa học TP.HCM; giải khuyến khích trị giá 10 triệu đồng. Tất cả các cá nhân và đơn vị tham gia sẽ được nhận tư vấn miễn phí từ đội ngũ chuyên gia nhằm hoàn thiện quy trình sản xuất theo định hướng Hóa học Xanh.