Vui khỏe mỗi ngày: Chăm sóc sức khoẻ tinh thần và thể chất cho sinh viên, giảng viên HCM-UTE

Chương trình do Tạp chí Khoa học phổ thông phối hợp cùng Công đoàn Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM tổ chức, với sự đồng hành của Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO và Bệnh viện Tâm thần TP.HCM.

Tham dự chương trình sẽ có BS.CKII Chu Thị Dung - Trưởng Khoa Tâm lý Y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM; BS.CKI Bùi Đức Lượng - Phó Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO.

Nhận diện stress và các vấn đề sức khỏe tinh thần thường gặp

BS.CKII Chu Thị Dung - Trưởng Khoa Tâm lý Y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM - cho biết trong quá trình thăm khám và điều trị tại Khoa Tâm lý Y học, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tinh thần của sinh viên và giảng viên đang ngày càng gia tăng. Nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần đã được cải thiện, nhiều người chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ tâm lý ngay từ giai đoạn sớm thay vì chỉ đến khám khi các triệu chứng đã trở nên nghiêm trọng.

Đối với sinh viên, những áp lực tâm lý thường gặp bao gồm áp lực học tập, thi cử và thành tích, khó khăn trong việc thích nghi với môi trường học tập mới, lo lắng về định hướng nghề nghiệp và cơ hội việc làm, áp lực từ gia đình và kỳ vọng của bản thân. Bên cạnh đó còn có các vấn đề trong mối quan hệ bạn bè, tình cảm; khó khăn về tài chính, đặc biệt đối với sinh viên xa nhà; tác động của mạng xã hội...

Đối với giảng viên, các vấn đề thường gặp như áp lực hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và công tác quản lý, áp lực từ các yêu cầu đổi mới giáo dục, chuyển đổi số và cập nhật chuyên môn liên tục. Cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình. Căng thẳng do khối lượng công việc lớn và trách nhiệm nghề nghiệp cao. Nguy cơ kiệt sức nghề nghiệp (burnout), đặc biệt ở những người làm việc trong môi trường có cường độ cao

Theo BS.CKII Chu Thị Dung, các biểu hiện thường gặp ở cả hai nhóm là căng thẳng (stress), lo âu, mất ngủ, giảm động lực học tập hoặc làm việc, các triệu chứng trầm cảm và trong một số trường hợp có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống cũng như hiệu quả học tập, công tác.

"Áp lực học tập, thi cử, nghiên cứu khoa học và công việc chuyên môn là những áp lực thường gặp trong môi trường giáo dục. Một mức độ áp lực vừa phải có thể tạo động lực giúp mỗi người nỗ lực và phát triển. Tuy nhiên, khi áp lực kéo dài hoặc vượt quá khả năng thích ứng, nó có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tinh thần", BS.CKII Chu Thị Dung chia sẻ.

Tại chương trình "Vui khỏe mỗi ngày" lần này, BS.CKII Chu Thị Dung sẽ tập trung chia sẻ 5 nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, nhận diện stress và các vấn đề sức khỏe tinh thần thường gặp. Thứ hai, các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần trong môi trường học tập và làm việc hiện nay. Thứ ba, kỹ năng quản lý căng thẳng và điều hòa cảm xúc. Thứ tư, xây dựng khả năng thích ứng và sức bền tâm lý (resilience). Thứ năm, khi nào cần tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn.

Hội chứng ống cổ tay đang có xu hướng trẻ hóa

BS.CKI Bùi Đức Lượng - Phó Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO - cho biết hội chứng ống cổ tay đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Trước đây, bệnh chủ yếu gặp ở người trung niên, nhưng hiện nay ngày càng xuất hiện nhiều ở nhân viên văn phòng trẻ, sinh viên và người mới đi làm. Nguyên nhân chủ yếu là thời gian sử dụng máy tính, điện thoại kéo dài trong học tập và làm việc.

Theo bác sĩ Lượng, phần lớn người bệnh là nữ giới hoặc những người thường xuyên thực hiện các động tác lặp đi lặp lại bằng tay như thợ may, thợ làm tóc, công nhân lắp ráp, chế biến.

Đáng lưu ý, nhiều trường hợp đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, với các triệu chứng như tê tay kéo dài, mất ngủ, giảm sức cầm nắm, thậm chí yếu tay hoặc teo cơ vùng ngón cái. Nguyên nhân là do người bệnh thường nhầm lẫn với tình trạng mỏi tay thông thường, tự mua thuốc giảm đau hoặc xoa bóp mà không được chẩn đoán, điều trị đúng cách.

Bệnh cũng thường đi kèm tình trạng đau mỏi cổ vai gáy do ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn giữa các nguyên nhân gây đau và tê tay.

Tuy nhiên, bác sĩ Lượng ghi nhận một tín hiệu tích cực là ngày càng có nhiều người chủ động đi khám ngay từ khi xuất hiện các triệu chứng nhẹ. Điều này có thể nhờ thông tin sức khỏe được truyền thông rộng rãi hơn, giúp nâng cao nhận thức về việc phát hiện và điều trị bệnh sớm.

Tại chương trình “Vui khỏe mỗi ngày”, bác sĩ Lượng sẽ tập trung chia sẻ các kiến thức giúp sinh viên, giảng viên và người lao động chủ động phòng ngừa hội chứng ống cổ tay theo tinh thần “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Nội dung chương trình sẽ giúp người xem hiểu rõ nguyên nhân, các yếu tố nguy cơ gây bệnh, đồng thời hướng dẫn duy trì tư thế làm việc đúng khi sử dụng máy tính, điện thoại để hạn chế áp lực lên cổ tay.

BS.CKI Bùi Đức Lượng cũng giới thiệu các nguyên tắc nghỉ ngơi hợp lý, cách tự kiểm tra sớm và những bài tập đơn giản giúp tăng sức bền gân cơ, hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện triệu chứng ở giai đoạn đầu.

Bên cạnh đó, chương trình sẽ chỉ ra những dấu hiệu cảnh báo cần thăm khám chuyên khoa để được điều trị kịp thời. Đặc biệt, bác sĩ Lượng nhấn mạnh mối liên hệ giữa sức khỏe thể chất và tinh thần trong quá trình điều trị. Căng thẳng, lo âu, mất ngủ có thể làm các triệu chứng đau, tê trở nên nghiêm trọng hơn, trong khi tình trạng đau kéo dài cũng dễ khiến người bệnh mệt mỏi, áp lực. Vì vậy, việc chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cần được thực hiện song song để nâng cao hiệu quả phòng ngừa và điều trị bệnh.

Kỳ vọng nâng cao chất lượng cuộc sống người học và giảng viên

Dưới góc độ nhà trường, ông Nguyễn Thanh Giang - Phó Chủ tịch Công đoàn Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM - đánh giá Chương trình "Vui khỏe mỗi ngày" là một hoạt động rất nhân văn, góp phần giúp viên chức, người lao động và sinh viên giải tỏa căng thẳng học tập, áp lực công việc, trang bị kỹ năng nhận biết và phòng ngừa các bệnh lý văn phòng. Chương trình cũng góp phần thúc đẩy lối sống tích cực, xây dựng môi trường học tập và làm việc lành mạnh, cân bằng, từ đó nâng cao chất cuộc sống.

Đây là mùa thứ 3 chương trình diễn ra tại Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP.HCM. Hiện tại số lượng viên chức, người lao động và sinh viên đăng ký đang tăng lên từng ngày nhờ hiệu ứng tích cực từ các chương trình năm trước.

Ông Nguyễn Thanh Giang kỳ vọng chương trình trang bị kiến thức thực tế để người tham gia tự nhận biết và phòng tránh hiệu quả các căn bệnh văn phòng như hội chứng ống cổ tay. Xa hơn, chương trình hướng tới mục tiêu xây dựng một môi trường nơi mọi người không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn có sức khỏe tốt để phát triển toàn diện.