TP.HCM đề xuất tài xế công nghệ, người bán hàng online tham gia BHXH bắt buộc

Bảo hiểm xã hội TP.HCM vừa có văn bản góp ý sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật BHXH, Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) và các chính sách liên quan, gửi UBND TP.HCM. Nhiều đề xuất được đưa ra xuất phát từ thực tiễn quản lý tại địa phương có quy mô dân số, lao động và doanh nghiệp lớn nhất cả nước, đồng thời là nơi các mô hình lao động linh hoạt và kinh tế số phát triển nhanh.

Theo đó, cơ quan này kiến nghị sửa đổi Điều 2 Luật BHXH theo hướng bổ sung tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào diện tham gia BHXH bắt buộc.

Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho rằng đây là nhóm lao động có việc làm và thu nhập thường xuyên, đang gia tăng nhanh cùng sự phát triển của nền kinh tế số nhưng hiện chưa được bao phủ đầy đủ bởi chính sách BHXH bắt buộc. Việc mở rộng đối tượng tham gia được kỳ vọng sẽ tăng khả năng tiếp cận các chế độ an sinh xã hội đối với người lao động trong các hình thức việc làm mới.

Đối với phương thức thực hiện, cơ quan này đề xuất nghiên cứu cơ chế thu BHXH hằng tháng thông qua các doanh nghiệp vận hành ứng dụng công nghệ, đơn vị quản lý sàn thương mại điện tử, nền tảng thanh toán và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực kinh tế số theo quy định của Chính phủ.

Theo nghiên cứu của Trung tâm Tư vấn ứng dụng Kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM công bố năm 2025, thành phố hiện có khoảng 400.000 tài xế xe công nghệ hoạt động trên các nền tảng số. Trong khi đó, thống kê của cơ quan Thuế cho thấy năm 2024, riêng khu vực TP.HCM cũ có hơn 90.200 người kinh doanh trực tuyến, trong đó gần 65.000 cá nhân và hộ kinh doanh bán hàng online.

Mở rộng diện bao phủ với lao động hợp đồng ngắn hạn

Bên cạnh lao động trên nền tảng số, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cũng kiến nghị sửa đổi điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH theo hướng người làm việc theo hợp đồng lao động, bao gồm cả hợp đồng dưới một tháng, thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

Theo cơ quan này, thực tế tại nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực xây dựng, vận tải, bảo vệ và dịch vụ cho thấy vẫn tồn tại tình trạng ký hợp đồng lao động dưới một tháng nhằm tránh nghĩa vụ đóng BHXH cho người lao động.

Số liệu từ quyết toán thuế thu nhập cá nhân các năm 2024-2025 cho thấy trên địa bàn TP.HCM có hơn 350.000 lao động thuộc nhóm hợp đồng ngắn hạn. Việc bổ sung nhóm đối tượng này được cho là sẽ góp phần hạn chế tình trạng lách luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi an sinh giữa các nhóm lao động.

Đề xuất tăng trách nhiệm của doanh nghiệp

Từ thực tế số liệu lao động do doanh nghiệp kê khai với cơ quan BHXH còn chênh lệch so với số lao động thực tế được quản lý và trả lương, Bảo hiểm xã hội TP.HCM kiến nghị bổ sung trách nhiệm của người sử dụng lao động tại Điều 13 Luật BHXH.

Theo đề xuất, doanh nghiệp cần cung cấp cho cơ quan BHXH danh sách lao động không thuộc diện tham gia BHXH, báo cáo tài chính, tờ khai quyết toán thuế doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân theo định kỳ; đồng thời thực hiện trả lương cho người lao động thông qua tài khoản cá nhân.

Cơ quan BHXH cho rằng việc bổ sung các quy định này sẽ tạo cơ sở để quản lý, đối chiếu dữ liệu lao động, kiểm tra tình hình tham gia BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp của doanh nghiệp; qua đó hạn chế tình trạng chậm đóng, trốn đóng hoặc đóng không đúng mức lương thực tế.

Kiến nghị người từ 75 tuổi được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh BHYT

Liên quan đến chính sách BHYT, Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề xuất bổ sung quy định người từ đủ 75 tuổi trở lên có thẻ BHYT được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi được hưởng.

Theo cơ quan này, hiện nay Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định người thuộc hộ cận nghèo và người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh BHYT. Tuy nhiên, những người từ đủ 75 tuổi đang hưởng lương hưu và có thẻ BHYT lại chưa thuộc nhóm được hưởng mức chi trả này.

Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho rằng việc mở rộng chính sách sẽ góp phần bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi, phù hợp với xu hướng già hóa dân số và tăng tính công bằng trong tiếp cận các chính sách an sinh xã hội.