Nhận biết sớm - điều trị đúng, bảo vệ sức khỏe xương cho hiện tại và tương lai

Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (BV ĐHYD), nhiều trường hợp loãng xương chỉ được phát hiện khi biến chứng gãy xương đã xảy ra. Điển hình như bà H. (68 tuổi) nhập viện sau một cú trượt chân nhẹ nhưng gây gãy đốt sống, kết quả đo mật độ xương DXA cho thấy loãng xương nặng. Người bệnh đã được phẫu thuật và điều trị theo phác đồ, hiện có thể vận động bình thường. Trường hợp này cho thấy bệnh loãng xương diễn tiến âm thầm, khó nhận biết sớm nhưng lại để lại hậu quả nặng nề đối với sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

PGS TS BS. Cao Thanh Ngọc – Trưởng khoa Nội Cơ xương khớp BV ĐHYD cho biết loãng xương là bệnh lý có tỷ lệ mắc cao, gia tăng theo tuổi, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh và người cao tuổi. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra các biến cố gãy xương như gãy cổ xương đùi hoặc lún đốt sống, dẫn đến giảm khả năng vận động, tăng nguy cơ tàn phế và tử vong.

Việc đánh giá đúng nhóm đối tượng nguy cơ cao đóng vai trò then chốt trong phòng bệnh chủ động. Những người cần tầm soát sớm bao gồm phụ nữ từ 65 tuổi, nam giới từ 70 tuổi, người từ 50 tuổi trở lên đã từng gãy xương hoặc có các yếu tố nguy cơ như sử dụng corticoid kéo dài hay mắc bệnh lý làm giảm mật độ xương.

Bằng phương pháp đo mật độ xương DXA kết hợp công cụ FRAX đánh giá nguy cơ gãy xương trong 10 năm, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định điều trị phù hợp. Việc hiểu đúng các chỉ số T-score và Z-score cũng giúp người bệnh nhận thức rõ hơn về tình trạng xương của mình và tuân thủ điều trị tốt hơn.

Theo ThS BS. Đặng Ngọc Sơn – Khoa Nội Cơ xương khớp BV ĐHYD, loãng xương thường không có triệu chứng rõ ràng, chỉ được phát hiện sau một chấn thương nhẹ khiến xương gãy dễ dàng. Các yếu tố như mãn kinh, thể trạng gầy, hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên, ít vận động và tiền sử gia đình có người bị gãy xương là những nguyên nhân làm tăng tốc độ mất xương. Vì vậy, bác sĩ Sơn khuyến cáo không nên chờ có triệu chứng mới đi thăm khám mà cần chủ động tầm soát định kỳ để can thiệp sớm, hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Ở góc độ điều trị, ThS BS. Nguyễn Đông Lập – Khoa Nội Cơ xương khớp BV ĐHYD cho biết hiện nay đã có nhiều loại thuốc điều trị loãng xương hiệu quả, gồm thuốc uống hằng tuần hoặc hằng tháng, thuốc truyền tĩnh mạch hằng năm và sắp tới là thuốc tiêm dưới da mỗi 6 tháng, mang đến nhiều lựa chọn phù hợp cho từng người bệnh.

Tuy nhiên, người bệnh cần kiên trì điều trị ít nhất từ 3 đến 5 năm và được đánh giá lại sau mỗi giai đoạn để điều chỉnh liệu trình phù hợp. Bên cạnh dùng thuốc, bác sĩ nhấn mạnh vai trò của bổ sung canxi, vitamin D và tập luyện hợp lý. Tuân thủ điều trị là yếu tố quyết định vì bỏ dở phác đồ sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả điều trị.

BV ĐHYD hiện triển khai mô hình quản lý người bệnh gãy xương do loãng xương theo chuẩn FLS (Fracture Liaison Service), kết hợp ứng dụng UMC Care giúp nhắc lịch điều trị và tái khám, từ đó tăng khả năng tuân thủ và phòng ngừa gãy xương tái phát.

Thông qua các hoạt động tư vấn và truyền thông, BV ĐHYD mong muốn đồng hành cùng cộng đồng trong việc chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm và điều trị đúng bệnh loãng xương, giúp duy trì vận động độc lập, giảm gánh nặng chăm sóc và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.