Hồi sinh trẻ 5 tuổi mắc tứ chứng Fallot kèm hẹp khí quản - tim bẩm sinh

Theo thông tin từ ThS.BS Nguyễn Trần Việt Tánh, Khoa Hồi sức Phẫu thuật Tim mạch lồng ngực - phẫu thuật viên chính cho bệnh nhi, bệnh nhi là Triệu M. A. (nữ, 5 tuổi), được chẩn đoán bệnh ngay từ sau sinh. Trong những năm đầu đời, bệnh nhi nhiều lần nhập viện vì viêm phổi, khò khè kéo dài.

Do tổn thương phối hợp phức tạp giữa tim bẩm sinh và đường thở, trong nhiều năm bệnh nhi chủ yếu được theo dõi bảo tồn tại các cơ sở y tế vì chưa có phương án can thiệp phù hợp.

Đầu năm 2025, tình trạng tím tiến triển nặng buộc các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 2 phải đặt stent đường thoát thất phải (RVOT) nhằm ổn định huyết động. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, và bệnh nhi vẫn đứng trước nguy cơ suy hô hấp, suy tim nếu không được can thiệp triệt để.

Sau quá trình hội chẩn chuyên sâu đa chuyên khoa, các bác sĩ của bệnh viện đã quyết định thực hiện một cuộc phẫu thuật triệt để trong cùng một lần mổ, bao gồm tạo hình khí quản và sửa chữa hoàn toàn tứ chứng Fallot.

BS Việt Tánh cho biết: “Thách thức lớn nhất của ca bệnh không chỉ nằm ở dị tật tim bẩm sinh phức tạp, mà còn ở hẹp khí quản bẩm sinh đi kèm. Nếu chỉ sửa dị tật tim mà không xử lý đồng thời khí quản, nguy cơ suy hô hấp và tử vong sau mổ là rất cao”.

Theo các chuyên gia của Bệnh viện Nhi đồng 2, mức độ khó của ca phẫu thuật tiếp tục gia tăng khi ê-kíp khi trên thực tế, các mạch máu ở khu vực phổi phát triển bất thường.

Bên cạnh đó, stent RVOT đặt trước đó bị dính chặt vào cấu trúc vòng van động mạch chủ. Khi lấy stent ra đã gây tổn thương vòng van, buộc ê-kíp phải xử trí ngay trong mổ. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong các bước này cũng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho tính mạng bệnh nhi.

“Một điểm đặc biệt về mặt kỹ thuật của ca bệnh này là việc tạo hình và mở rộng hai nhánh động mạch phổi vốn rất nhỏ và không cân xứng; nhánh động mạch phổi trái chỉ khoảng 3mm, bằng gần 1/3 kích thước nhánh phải, trong bối cảnh tình trạng của bệnh nhi gần giống bệnh lý teo phổi kèm thông liên thất.

Mục tiêu của phẫu thuật là mở rộng hai nhánh động mạch phổi sao cho sau sửa chữa đạt kích thước tương đương, khoảng 10 mm, nhằm đảm bảo tưới máu phổi cân đối lâu dài. Đây là thao tác rất khó, đòi hỏi phẫu thuật viên phải cân nhắc chính xác từng milimét, tránh nguy cơ hẹp hoặc quá tải một bên phổi”, BS Việt Tánh giải thích thêm.

Sau khi ca mổ được thực hiện, bệnh nhi từng gặp biến chứng xuất huyết phổi kéo dài, gây nhiều khó khăn trong quá trình hồi sức và cai máy thở. Nhờ phối hợp chặt chẽ, kiên trì, tình trạng xuất huyết phổi đã được kiểm soát. Hiện nay, bệnh nhi đã cai được máy thở, tự thở ổn định, tiếp tục được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu.

Hiện nay, Bệnh viện Nhi đồng 2 đang từng bước khẳng định vai trò là trung tâm chuyên sâu khu vực phía Nam trong điều trị các dị tật tim bẩm sinh và phẫu thuật khí quản phức tạp ở trẻ em, mở ra cơ hội điều trị hiệu quả cho nhiều bệnh nhi ngay tại Việt Nam.