Tuyển sinh ĐH năm 2026: Tuyển không quá 5 phương thức, đăng ký tối đa 10 nguyện vọng

Thay vì áp dụng nhiều phương thức tuyển sinh, không giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký xét tuyển thì kỳ tuyển sinh ĐH-CĐ 2026 đề xuất khống chế số lượng này bằng con số cụ thể: Mỗi cơ sở đào tạo sẽ không được tuyển sinh quá 5 phương thức và mỗi thí sinh không được đăng ký quá 10 nguyện vọng.

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý có trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026 đang được Bộ GD-ĐT tổ chức lấy ý kiến đóng góp. Không đăng ký xét tuyển quá 10 nguyện vọng Dự thảo quy chế được cập nhật và điều chỉnh theo các nguyên tắc: Bảo đảm công bằng, khách quan, minh bạch; có lộ trình điều chỉnh phù hợp; bảo đảm quyền lợi của người dự tuyển; nâng cao chất lượng đầu vào; giảm chi phí và tiết kiệm cho xã hội; khắc phục các bất cập tồn tại; hướng tới sự ổn định và bền vững của công tác tuyển sinh. Theo đó, nhiều nội dung được điều chỉnh trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh ĐH năm 2026. Thứ nhất, đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT (tức xét học bạ): Tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 6 học kỳ (lớp 10, lớp 11 và lớp 12) của tối thiểu 3 môn học; trong đó, bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30. Bộ GD-ĐT cho biết, nguồn tuyển của phương thức này là các thí sinh có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn toán, ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 16 điểm theo thang điểm 30. Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT. Đáng chú ý, ở điểm mới thứ hai, bộ đề xuất mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh; bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển với xét tuyển (không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng). Mỗi phương thức tuyển sinh phải quy định rõ các tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách thức tính điểm xét, điều kiện trúng tuyển. Thứ ba, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo khác nhau (nhưng phải sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp). Riêng đối với các chương trình đào tạo giáo viên, chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 3. Như vậy, có thể thấy, ngoài điểm sàn riêng do Bộ GD-ĐT ấn định, với quy định này, tuyển sinh khối ngành sư phạm thời gian tới sẽ tiếp tục được siết chặt đầu vào hơn. Trước khi Bộ GD-ĐT đề xuất khống chế số lượng phương thức tuyển sinh như thế này, nhiều trường ĐH đã định hướng lựa chọn phương thức xét tuyển kết hợp cho năm 2026 (nhập nhiều phương thức vào một, trong đó vừa có điểm thi tốt nghiệp THPT vừa có điểm thi đánh giá năng lực hoặc điểm học bạ…). Còn việc chỉ cho đăng ký tối đa 10 nguyện vọng/mỗi thí sinh thay vì đăng ký không giới hạn như hiện hành được dự đoán là không tác động mấy đến số đông thí sinh. Bởi theo số liệu từ năm từ 2022 trở lại đây, bình quân mỗi thí sinh chỉ đăng ký 5 nguyện vọng xét tuyển; riêng năm ngoái, con số này tăng vọt lên 9 nguyện vọng. Bổ sung người học trung học nghề vào đối tượng xét tuyển ĐH Ở nội dung điều chỉnh tiếp theo, dự thảo quy định điểm cộng trong xét tuyển bao gồm: Điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế (nhưng không dùng để xét tuyển thẳng); điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30. Điểm thành phần của từng loại điểm cộng (điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 1,5 điểm theo thang điểm 30.

Riêng đối với những chương trình đào tạo giáo viên, dự kiến chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 3. Như vậy, có thể thấy, ngoài điểm sàn riêng do Bộ GD-ĐT ấn định, tuyển sinh khối ngành sư phạm thời gian tới sẽ tiếp tục được siết chặt đầu vào.

Tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT thì phải có ít nhất 3 môn phù hợp với đặc điểm và yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo (trong đó bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn) với trọng số tính điểm xét không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang điểm 30. Đối với tổ hợp xét tuyển sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT có dùng chứng chỉ ngoại ngữ (áp dụng cho các trường hợp được miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy chế hiện hành), cơ sở đào tạo được quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo các khoảng điểm, thực hiện theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT. Cùng với đó, dự thảo bổ sung đối tượng xét tuyển ĐH bao gồm học sinh đang theo học bậc trung học nghề theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi)… Trong tuyển sinh, bộ yêu cầu cơ sở đào tạo thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm gắn với trách nhiệm giải trình; bảo đảm nguyên tắc công bằng, khách quan, công khai, minh bạch; thực hiện đúng quy định của pháp luật. Cơ sở đào tạo thực hiện tất cả biện pháp cần thiết nhằm tạo điều kiện thuận lợi và cơ hội bình đẳng cho mọi thí sinh; tuyển chọn được những thí sinh có nguyện vọng và năng lực phù hợp yêu cầu chương trình đào tạo; tổ chức xét tuyển tất cả nguyện vọng của thí sinh đã đăng ký vào trường trên hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung. Cơ sở đào tạo cũng phải phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và liên thông trong hệ thống; giúp nâng cao chất lượng đầu vào, hiệu quả tuyển sinh toàn hệ thống, tác động tích cực tới việc dạy - học ở giáo dục phổ thông. Ngoài ra, cơ sở đào tạo còn chịu trách nhiệm giải trình về căn cứ xác định phương thức tuyển sinh, tổ hợp xét tuyển, quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ, độ lệch điểm dựa trên số liệu phân tích, đánh giá và đối sánh kết quả học tập của sinh viên trúng tuyển các năm trước; có trách nhiệm xử lý đảm bảo quyền lợi của thí sinh khi phát sinh các tình huống, sự cố ảnh hưởng đến kết quả thi hay kết quả trúng tuyển của thí sinh.

Thục Trân