TP.HCM siết chặt giám sát cửa khẩu trước nguy cơ dịch Ebola xâm nhập

Sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xác định đợt bùng phát bệnh do virus Ebola chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế vào ngày 17-5-2026, ngành y tế TP.HCM đã tăng cường công tác giám sát tại các cửa khẩu nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào TP. Dù WHO hiện chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch do chưa có đủ cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội, Sở Y tế TP.HCM yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan trong công tác phòng chống dịch.

Theo đó, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) sẽ tiếp tục siết chặt giám sát tại các cửa khẩu thông qua việc theo dõi các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh; khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lưu trú; phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ. Ngành y tế TP cũng chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển an toàn khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh. Trong đó, việc phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ được xác định là yếu tố then chốt trong hoạt động giám sát cửa khẩu hiện nay. Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, theo khuyến cáo của WHO, những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi. Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất 2 kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp, cách nhau tối thiểu 48 giờ nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm. Song song đó, ngành y tế TP.HCM tiếp tục duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh nhằm sẵn sàng ứng phó nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập. Sở Y tế TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo HCDC thường xuyên cập nhật các khuyến cáo mới nhất từ WHO và Bộ Y tế, đồng thời liên tục đánh giá nguy cơ để triển khai các phương án đáp ứng phù hợp, bảo vệ an toàn sức khỏe người dân TP. Theo WHO, các khuyến cáo tạm thời hiện được chia thành 3 nhóm quốc gia. Với các quốc gia đang có dịch như CHDC Congo và Uganda, WHO yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập Trung tâm Điều hành Khẩn cấp, kiểm tra xuất cảnh tại cửa khẩu, cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày. Đối với các quốc gia có chung biên giới với vùng dịch, WHO khuyến nghị nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên và bảo đảm xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ khi phát hiện ca nghi ngờ. Riêng nhóm quốc gia không có biên giới chung với vùng dịch, WHO khuyến cáo không đóng cửa biên giới hoặc áp đặt hạn chế đi lại, thương mại do các biện pháp này thiếu cơ sở khoa học và có thể làm gia tăng nguy cơ phát tán virus qua các tuyến di chuyển không kiểm soát. WHO cũng khuyến nghị các quốc gia tăng cường hướng dẫn phòng bệnh cho khách du lịch, chuẩn bị quy trình hỗ trợ sơ tán, hồi hương đối với công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm, đồng thời không triển khai sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp của dịch bệnh.

Ebola là bệnh gì? Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Ebola gây ra, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Bệnh được phát hiện lần đầu vào năm 1976 gần sông Ebola tại châu Phi. Virus Ebola lây truyền sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc mô của người hoặc động vật nhiễm bệnh. Bệnh cũng có thể lây qua các vật dụng bị nhiễm dịch tiết như quần áo, chăn màn, kim tiêm. Người mắc Ebola thường có các triệu chứng khởi phát đột ngột như sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, đau họng. Sau đó có thể xuất hiện nôn ói, tiêu chảy, phát ban, suy giảm chức năng gan, thận và xuất huyết trong hoặc ngoài cơ thể. Theo WHO, thời gian ủ bệnh của Ebola kéo dài từ 2 đến 21 ngày. Người bệnh chỉ lây truyền khi đã xuất hiện triệu chứng. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hoàn toàn cho Ebola, tuy nhiên việc phát hiện sớm, cách ly và chăm sóc hỗ trợ tích cực có thể giúp tăng khả năng sống sót. Một số loại vaccine phòng Ebola đã được sử dụng tại các khu vực có dịch để hỗ trợ kiểm soát lây lan.

Thủy Phạm