Ôn thi tuyển sinh 10 năm 2026: Môn tiếng Anh: Hướng tới đánh giá năng lực ngôn ngữ
Tạp Chí Giáo Dục
Đề thi môn tiếng Anh tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM năm 2026 gồm 60% kiến thức nhận...
Đề thi môn tiếng Anh tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM năm 2026 gồm 60% kiến thức nhận biết, thông hiểu và 40% kiến thức vận dụng. Theo đó, đề thi nhằm hướng tới đánh giá năng lực ngôn ngữ của học sinh, không dừng ở kiến thức học thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng.Đề thi tuyển sinh 10 môn tiếng Anh năm nay có tính ổn định như năm 2025 nhằm không gây xáo trộn, áp lực cho các trường, giáo viên và học sinh (ảnh minh họa)Các mạch kiến thức chính trong đề thi
Ông Trần Đình Nguyễn Lữ (Chuyên viên môn tiếng Anh, Sở GD-ĐT TP.HCM) thông tin, định hướng đánh giá của đề thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập môn tiếng Anh năm 2026 nhằm hướng tới đánh giá năng lực ngôn ngữ không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng của học sinh mà còn yêu cầu phải đánh giá được khả năng hiểu và vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống.
Đề thi với yêu cầu đánh giá mang tính vận dụng nhằm thay đổi cách đánh giá đồng bộ với việc sử dụng tài liệu giảng dạy phù hợp, thay đổi cách dạy và học tiếng Anh từ sử dụng chủ yếu các phương pháp truyền thống sang kết hợp với phương pháp giao tiếp, lấy học sinh và việc học làm trung tâm, và ứng dụng ngôn ngữ vào tình huống thực tiễn. Hướng việc đánh giá vào các kỹ năng ngôn ngữ cụ thể, mục tiêu cụ thể cho từng mạch kiến thức.
Phạm vi đánh giá của đề thi tập trung vào các mạch kiến thức chính sau: ngữ âm; từ vựng, ngữ pháp; giao tiếp, liên hệ tình huống thực tế; viết; đọc hiểu. Trong đó, ngữ âm sẽ đánh giá cách phát âm các nguyên âm và phụ âm cơ bản, cách đặt dấu nhấn từ cho đúng; từ vựng, ngữ pháp trong đề thi sẽ kiểm tra đa dạng các loại hình từ vựng, ngữ nghĩa từ theo khung chương trình, các điểm ngữ pháp theo khung chương trình; giao tiếp, liên hệ tình huống thực tế hướng tới kiểm tra khả năng hiểu và đáp lại các tình huống đơn giản của ngôn ngữ thực tế; đối với yêu cầu viết trong đề thi sẽ kiểm tra việc viết đúng hình thức từ để hoàn thành câu có nghĩa phù hợp, viết câu đơn giản dựa trên thông tin cho sẵn, viết câu sử dụng khả năng về cấu trúc ngữ pháp, kết hợp từ; đọc hiểu bao gồm đọc văn bản độ dài 180-200 chữ và tìm thông tin, đọc và điền khuyết một văn bản độ dài 80-100 chữ.
Cấu trúc đề thi sẽ gồm 4 phần: ngữ âm; từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp; viết; đọc hiểu, với tổng số 40 câu. Cụ thể:
Phần 1 ngữ âm (1 điểm): từ câu 1 đến câu 4.
Phần 2 từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp (3 điểm): từ câu 5 đến câu 16.
Phần 3 viết (4 điểm): viết dạng đúng của từ (từ câu 29 đến câu 34); viết cụm từ phù hợp theo thông tin cho sẵn: câu 35 và câu 36; viết câu: từ câu 37 đến câu 40.
Phần 4 đọc hiểu (3 điểm): đọc và điền từ (từ câu 17 đến câu 22); đọc hiểu trả lời câu hỏi: từ câu 23 đến câu 28.
Đặc biệt, điểm mới của đề thi tiếng Anh năm nay là có 2 câu hỏi mới về viết cụm từ phù hợp theo thông tin cho sẵn. Câu hỏi này kiểm tra khả năng đọc chú thích trong từ điển để tìm kiếm thông tin ngôn ngữ và vận dụng kiến thức, đòi hỏi học sinh trong quá trình học phải hình thành được thói quen tra từ điển một cách thông minh, khoa học, vận dụng từ, cụm từ vào các bối cảnh tình huống cụ thể, không quá lệ thuộc vào công nghệ thông tin trong học tiếng Anh.
Tăng khả năng vận dụng ngôn ngữ vào đời sống
Ông Trần Đình Nguyễn Lữ cho biết, về tổng thể, 60% kiến thức trong đề thi ở mức nhận biết, thông hiểu; 40% kiến thức ở mức vận dụng. Trong đó, chỉ riêng phần kiến thức về ngữ âm chiếm 10%, còn lại các phần từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp; viết; đọc hiểu - mỗi phần chiếm 30% kiến thức trong đề thi.
Đối với phần vận dụng trong đề thi, tập trung chủ yếu ở các phần kiến thức: từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp với 10% mức độ vận dụng - ở các câu 13, 14, 15, 16; viết và thông hiểu chiếm 30% mức độ vận dụng - ở các câu 30, 31, 32, 34, 38, 40 và các câu 18, 19, 20, 21, 27, 28.
Năm nay là năm đầu tiên kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM diễn ra theo quy mô của TP.HCM mới, hợp nhất giữa 3 địa phương TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu; chính vì vậy đề thi có tính ổn định như năm 2025 nhằm không gây xáo trộn, áp lực cho các nhà trường, giáo viên và học sinh, phụ huynh. Tuy nhiên, đề thi vẫn được tăng cường tính vận dụng theo mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không quá chú trọng vào kiểm tra ngữ pháp của học sinh mà nghiêng nhiều vào kiểm tra năng lực vận dụng, sử dụng ngôn ngữ, từ vựng của học sinh trong các bối cảnh, tình huống cụ thể.
Chính vì thế, người phụ trách chuyên môn tiếng Anh của Sở GD-ĐT TP.HCM khuyên học sinh trong quá trình học không nên học vẹt, học tủ, cũng tuyệt đối không quá ôm đồm ngữ pháp mà cần rèn, luyện tập nhiều để hình thành kỹ năng, tăng cường sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống cụ thể theo chủ đề gần gũi.
Đối với ngữ pháp, học sinh cần hệ thống để nắm chắc ngữ pháp cơ bản đã học. Ngữ pháp chắc chắn sẽ hỗ trợ tốt cho học sinh trong quá trình làm bài, giúp sử dụng từ vựng một cách hiệu quả. Đối với việc học từ vựng, học sinh nên học theo chủ đề, học từ với cụm từ, gia đình từ, chứ không nên học từ vựng một cách đơn lẻ. Để học từ vựng và ngữ pháp một cách hiệu quả, các em cần chú trọng thực hành thường xuyên theo các chủ đề, chủ điểm.
Một điểm lưu ý là khi học sinh tiếp cận với các tài liệu ôn tập bổ trợ, các kênh tự học, các đề thi thử tuyển sinh trên mạng xã hội hoặc sách tham khảo thì cần có sự cân nhắc, để đảm bảo phù hợp với mạch kiến thức, yêu cầu đánh giá của đề thi tuyển sinh của TP.HCM. Việc học các kênh tự học, sách tham khảo không phù hợp không chỉ khiến các em mất thời gian trong quá trình ôn tập mà còn có thể dẫn tới sai lệch kiến thức, ảnh hưởng đến kết quả bài thi tuyển sinh.
Tăng khả năng vận dụng ngôn ngữ vào đời sống
Ông Trần Đình Nguyễn Lữ cho biết, về tổng thể, 60% kiến thức trong đề thi ở mức nhận biết, thông hiểu; 40% kiến thức ở mức vận dụng. Trong đó, chỉ riêng phần kiến thức về ngữ âm chiếm 10%, còn lại các phần từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp; viết; đọc hiểu - mỗi phần chiếm 30% kiến thức trong đề thi.
Đối với phần vận dụng trong đề thi, tập trung chủ yếu ở các phần kiến thức: từ vựng, ngữ pháp, giao tiếp với 10% mức độ vận dụng - ở các câu 13, 14, 15, 16; viết và thông hiểu chiếm 30% mức độ vận dụng - ở các câu 30, 31, 32, 34, 38, 40 và các câu 18, 19, 20, 21, 27, 28.
Năm nay là năm đầu tiên kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập tại TP.HCM diễn ra theo quy mô của TP.HCM mới, hợp nhất giữa 3 địa phương TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu; chính vì vậy đề thi có tính ổn định như năm 2025 nhằm không gây xáo trộn, áp lực cho các nhà trường, giáo viên và học sinh, phụ huynh. Tuy nhiên, đề thi vẫn được tăng cường tính vận dụng theo mục tiêu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, không quá chú trọng vào kiểm tra ngữ pháp của học sinh mà nghiêng nhiều vào kiểm tra năng lực vận dụng, sử dụng ngôn ngữ, từ vựng của học sinh trong các bối cảnh, tình huống cụ thể.
Chính vì thế, người phụ trách chuyên môn tiếng Anh của Sở GD-ĐT TP.HCM khuyên học sinh trong quá trình học không nên học vẹt, học tủ, cũng tuyệt đối không quá ôm đồm ngữ pháp mà cần rèn, luyện tập nhiều để hình thành kỹ năng, tăng cường sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống cụ thể theo chủ đề gần gũi.
Đối với ngữ pháp, học sinh cần hệ thống để nắm chắc ngữ pháp cơ bản đã học. Ngữ pháp chắc chắn sẽ hỗ trợ tốt cho học sinh trong quá trình làm bài, giúp sử dụng từ vựng một cách hiệu quả. Đối với việc học từ vựng, học sinh nên học theo chủ đề, học từ với cụm từ, gia đình từ, chứ không nên học từ vựng một cách đơn lẻ. Để học từ vựng và ngữ pháp một cách hiệu quả, các em cần chú trọng thực hành thường xuyên theo các chủ đề, chủ điểm.
Một điểm lưu ý là khi học sinh tiếp cận với các tài liệu ôn tập bổ trợ, các kênh tự học, các đề thi thử tuyển sinh trên mạng xã hội hoặc sách tham khảo thì cần có sự cân nhắc, để đảm bảo phù hợp với mạch kiến thức, yêu cầu đánh giá của đề thi tuyển sinh của TP.HCM. Việc học các kênh tự học, sách tham khảo không phù hợp không chỉ khiến các em mất thời gian trong quá trình ôn tập mà còn có thể dẫn tới sai lệch kiến thức, ảnh hưởng đến kết quả bài thi tuyển sinh.
