NSND Mỹ Uyên: Đưa những dấu son thương hiệu kịch 5B trở lại

Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ TP.HCM vừa ra mắt khán giả phiên bản tái dựng kịch bản “Ngôi nhà thiếu đàn bà” của cố tác giả Ngọc Linh. Đây cũng là vở kịch khởi động dự án tái dựng những dấu son chói lọi của thương hiệu sân khấu 5B.

Nhận “mưa” lời khen Lần “về nhà” của tác phẩm này được đông đảo giới mộ điệu nghệ thuật quan tâm bởi khi lần đầu tiên xuất hiện vào 2005, tác phẩm nhanh chóng tạo được tiếng vang trong giới chuyên môn. Ngay sau suất khai diễn, bản dựng với bàn tay biên tập của NSND Mỹ Uyên, ý tưởng đạo diễn của nhân tố trẻ Hứa Mạnh Dũng đã nhận về “mưa” lời khen cũng như không thiếu những giọt nước mắt thấu cảm cùng các nhân vật trên sân khấu. Kịch bản “Ngôi nhà thiếu đàn bà” đặt ra câu hỏi muôn thuở: “Nếu có cơ hội được gặp lại người đã khuất, chúng ta sẽ nói gì?”. Song, ngòi bút đầy sáng tạo của tác giả Ngọc Linh lại bày soạn một hoàn cảnh ngược lại, những linh hồn mong muốn trải lòng điều gì nhất, còn lưu luyến gì chưa tỏ với người dương gian mà chưa thể siêu thoát. Vở kịch mở màn bằng một tai nạn bi thương cướp đi vợ và con gái ông Hải, đột ngột quá đỗi và vượt ngưỡng chịu đựng ngay cả với một doanh nhân bản lĩnh thương trường mấy chục năm. Đặc ân của Thần thời gian cho phép linh hồn hai mẹ con - bà Uyên và bé Hạnh - được ở lại ngôi nhà cũ, để chứng kiến những tâm tư thầm kín của người chồng, người cha đáng thương và đồng thời biết được bí mật giấu kín bấy lâu của người bạn nối khố Diễm, của cô vedette trẻ trung Loan và sự chân thành, bao dung của hai dì cháu Ngọc - Triều đối với gia đình mình. Trong vở, tác giả không dựng lên một nhân vật phản diện rõ nét. Mà ở một chiều kích nhìn nhận, cái chết có thể được xem là phản diện bất đắc dĩ để tất cả các tuyến nhân vật va đập và soi chiếu lẫn nhau. Suy cho cùng, không có ai phạm lỗi trong câu chuyện này. Gia đình ông Hải, bà Uyên, bé Hạnh; những người đàn bà liên quan như cô Diễm, Ngọc, Loan và cậu ca sĩ si tình Triều đều là nạn nhân của hai tiếng “giá như”. Hầu như khổ đau, oán trách và nuối tiếc đều xuất phát từ sự lặng im, từ những cảm xúc chần chừ chưa được gọi tên cho đến lúc đã quá muộn màng.

Những ký ức khó quên! Vở kịch “Ngôi nhà thiếu đàn bà” kiến tạo nên những khoảng ký ức và cảm xúc lớn lao với cá nhân NSND Mỹ Uyên. Cách đây hơn 20 năm, khi lần đầu vở được dàn dựng, chị cũng đảm nhận vai diễn bà Uyên và cùng với những anh chị, đồng nghiệp bấy giờ đem đến những suất diễn trào dâng cảm xúc cho giới mộ điệu sân khấu phía Nam. Do đó, chị lựa chọn kịch bản này để khởi động dự án tái dựng chuỗi tác phẩm “vàng son” đã góp phần tạo nên thương hiệu kịch 5B mấy mươi năm qua. NSND Mỹ Uyên cho biết: “Ngay từ khi đảm nhận vai trò quản lý Nhà hát kịch 5B, tôi luôn xác định phải tạo bệ đỡ cho các tài năng trẻ, cho các bạn có sân chơi và làm nghề tử tế. Tôi rất vui khi biết Hứa Mạnh Dũng tuy là đạo diễn trẻ nhưng lựa chọn một kịch bản sâu sắc như “Ngôi nhà thiếu đàn bà” để thử sức tốt nghiệp. Tôi trân quý tinh thần đó và mong muốn với cơ hội trao cho bạn để bước ra sàn diễn chuyên nghiệp, những tác phẩm “vàng son” của sân khấu 5B cũng có được đời sống và hơi thở trẻ trung, tiệm cận khán giả hôm nay. Trong tinh thần nâng bước kể trên, tôi cũng không ngần ngại lựa chọn những gương mặt trẻ khác như Trần Đại Chính, Nguyễn Đoàn Ngọc Diệp, Trần Hằng Nghi, Thu Cúc, Tạ Lâm vào những vai diễn nhiều sức nặng nội tâm. Tôi nhìn thấy bản thân mình ở trong các bạn, cũng như luôn nhớ về những cơ hội mà thầy, cô, anh chị đã cho mình ở giai đoạn đầu vào nghề và bây giờ tôi tâm niệm phải là người truyền ngọn đuốc nghệ thuật đó cho thế hệ kế thừa”. Ở phiên bản tái dựng 2026, nhiều hiệu chỉnh về lý lịch và sáng tạo mới đã được đưa ra để khoác chiếc áo mới mẻ của thời đại lên tinh thần nhân bản của kịch bản gốc, song vẫn giữ được hồn cốt mà tác giả Ngọc Linh gửi gắm. Nhân vật Thần thời gian do Trần Tuấn Kiệt đảm nhiệm có thể được đánh giá là đổi mới quan trọng, vừa giúp đem đến tiếng cười duyên dáng vừa nhấn mạnh hơn vào thông điệp thương yêu khi chúng ta còn thời gian bên nhau. Vở “Ngôi nhà thiếu đàn bà” này đánh dấu lần tái ngộ của 3 nghệ sĩ trẻ Trần Tuấn Kiệt, Trần Đại Chính và Hứa Mạnh Dũng sau thành công của nhạc kịch “Ảo quan” gây tiếng vang cuối 2025 vừa qua. Tuy ở lần gặp lại này, cả 3 đảm nhận những vị trí công việc khác nhau nhưng cùng mang một tinh thần sáng tạo và lao động nghiêm túc, chỉn chu nhất để tác phẩm đến với công chúng một cách trọn vẹn. Chia sẻ thêm về chuỗi dự án tái dựng tác phẩm kịch nói thương hiệu 5B, “bà bầu” Mỹ Uyên cho biết đang bước vào giai đoạn tiền kỳ với kịch bản “Trong hào quang bóng tối”. Đây là một kịch bản Tây Ban Nha, được NSND - nhà giáo Trần Minh Ngọc phiên dịch và đã đem lại nhiều giải thưởng nghệ thuật cho ê-kíp sáng tạo, biểu diễn tại Nhà hát Kịch 5B. NS Mỹ Uyên bộc bạch: “Khi nào còn sức khỏe, còn những cộng sự thì tôi vẫn nỗ lực để gìn giữ và giới thiệu lại những tinh hoa kịch nói tại điểm diễn này đến với khán giả. Dẫu biết rằng con đường đó nhiều thử thách nhưng tôi tin rằng cứ đi rồi sẽ đến”. Vở có sự tham gia của NSND Mỹ Uyên, Vũ Trần, Minh Thảo, Tạ Lâm, Thu Cúc, Trần Đại Chinh, Hứa Mạnh Dũng, Trần Tuấn Kiệt, Quốc Cường, Nguyễn Đoàn Ngọc Diệp, Trần Hằng Nghi…

Anh Khôi