Sáng 14-6, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, phát biểu tại hội nghị toàn quốc tập huấn về tổ chức và hoạt động của tổ chức Đảng, chính quyền, MTTQ, các đoàn thể chính trị ở cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh những vấn đề quan trọng cần quán triệt về tổ chức bộ máy chính trị, trong đó có việc sắp xếp địa giới hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Phân cấp phân quyền mạnh mẽ

Ông lưu ý phải xác định đây là cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy chính trị, phải làm quyết tâm, quyết liệt, đồng lòng, đồng chí, đồng bộ, đồng loạt, đồng thời.

Theo người đứng đầu Chính phủ, đã là cách mạng thì có những thuận lợi, phải phát huy tối đa để tạo sức mạnh, tạo động lực. Nhưng đồng thời cũng không ít khó khăn, vướng mắc, vì chuyển từ trạng thái này sang trạng thái kia cần độ trễ, sự thích ứng nên phải kiên trì, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, mở rộng dần, không cầu toàn, không nóng vội.

Thủ tướng nhắc lại ý kiến phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm: Chúng ta làm cách mạng tổ chức bộ máy lần này không chỉ tạo ra không gian phát triển mới, động lực phát triển mới, với phạm vi, đối tượng rộng hơn, lớn hơn, mạnh mẽ hơn, toàn diện hơn; mà quan trọng nhất là chuyển đổi trạng thái của bộ máy chính trị từ thụ động giải quyết các vấn đề của người dân, doanh nghiệp sang kiến tạo, chủ động giải quyết các công việc, vấn đề.

Ông yêu cầu phải quán triệt tinh thần này sâu sắc hơn, tuy nhiên cũng cần phải khiêm tốn, chờ đợi hiệu quả của cuộc cách mạng này tác động tới kinh tế-xã hội.

Thủ tướng cho biết cuộc cách mạng cũng là một giải pháp, cùng với các giải pháp khác góp phần thúc đẩy tăng trưởng từ 8% trong năm nay và 2 con số trong những năm tới, thực hiện 2 mục tiêu 100 năm đã đề ra.

Bày tỏ mong đợi chính quyền địa phương hai cấp sẽ thực sự chuyển đổi trạng thái như vậy, Thủ tướng cho biết Trung ương cũng phải chuyển đổi. Các bộ, ngành, cơ quan ở Trung ương giữ vai trò kiến tạo, không làm công việc cụ thể mà tập trung thực hiện các nhóm nhiệm vụ quản lý nhà nước, như xây dựng kế hoạch; xây dựng thể chế, pháp luật; xây dựng cơ chế, chính sách; thiết kế công cụ để kiểm tra, giám sát...

Một nội dung quan trọng khác, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường giám sát, kiểm tra, xóa bỏ cơ chế xin cho. Thủ tướng lấy ví dụ trong đánh giá tác động môi trường, một cục ở Bộ mà xem xét tất cả các dự án trên toàn quốc thì sẽ dẫn tới chậm trễ, kéo dài, thậm chí tiêu cực.

Thủ tướng cho biết qua rà soát tổng số 5.076 văn bản quy phạm pháp luật, có 152 nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phân cấp cho chính quyền địa phương, 913 nhiệm vụ cấp bộ, Bộ trưởng phân cấp cho chính quyền địa phương và 1.248 nhiệm vụ, thẩm quyền được xác định để phân định thẩm quyền.

Trên cơ sở đó, các bộ, cơ quan đã trình Chính phủ ban hành 28 Nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo ngành, lĩnh vực, cùng với Nghị định về trung tâm dịch vụ hành chính công; phân định rạch ròi giữa chức năng quản lý nhà nước ở Trung ương và chức năng tổ chức thực hiện ở địa phương.

Sắp tới, ông cho hay sẽ tiếp tục rà soát để tiếp tục phân cấp, phân quyền, tăng cường hậu kiểm, giảm tiền kiểm.

Chính quyền phải sát dân, trách nhiệm hơn

Thủ tướng cho rằng khi từ 63 tỉnh, thành phố còn 34 tỉnh, thành phố với dân số mỗi địa phương cơ bản trên 2 triệu người và thực hiện chính quyền hai cấp, bỏ cấp huyện thì công việc nhiều hơn, phạm vi quản lý rộng hơn, phức tạp hơn. Bởi vậy, các cấp ủy, chính quyền cần chủ động, sáng tạo, linh hoạt, trách nhiệm phải cao, sát dân hơn.

Ông dẫn chứng cơ quan chủ quản, chủ đầu tư các dự án phải quyết định việc đấu thầu, chỉ định thầu hay giao nhiệm vụ, như vậy thì bộ máy mới tinh giản. "Bây giờ phân cấp, phân quyền rồi, giao quyền cho, giao trách nhiệm cho anh phải làm", Thủ tướng nói.

Đồng thời, người đứng đầu Chính phủ lưu ý các cơ quan, cấp ủy, chính quyền phải chủ động kiểm tra, giám sát, về vấn đề liên quan đến mối quan hệ của các cơ quan trong hệ thống chính trị; mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, đặc biệt là ở cấp cơ sở phải thực sự là một mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, thông suốt.

Cấp ủy phải cụ thể hóa các chủ trương, đường lối ở cấp trên, phải chủ động, linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể để bổ sung những vấn đề mới, xử lý những vấn đề nảy sinh mà nhân dân mong muốn và yêu cầu.

Thủ tướng đề nghị cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp và MTTQ, đoàn thể chính trị-xã hội phải lắng nghe tiếng nói của người dân, doanh nghiệp.

Ông lấy ví dụ nếu địa phương có trung tâm triển lãm quy hoạch thì người dân giám sát việc thực hiện quy hoạch sẽ tốt hơn. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu phải cầu thị lắng nghe các ý kiến để mạnh dạn sửa đổi, hoàn thiện thể chế.