Chia sẻ tại Họp báo giữa kỳ tài khóa 2025 ngày hôm nay (8-10), ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện Văn phòng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA Việt Nam) cho biết, JICA sẽ tập trung hơn nữa vào các nhu cầu thực tiễn của Việt Nam.

"JICA đặc biệt chú trọng đến 4 trụ cột cải cách mà Việt Nam đang hướng tới để trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045: Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Thúc đẩy hội nhập quốc tế; Xây dựng và thi hành pháp luật; Phát triển kinh tế tư nhân".

Thông tin về định hướng hợp tác hoạt động của JICA trong thời gian tới, Trưởng đại diện Văn phòng JICA Việt Nam nhấn mạnh đến bốn định hướng trụ cột.

Thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Về thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, và chuyển đổi số, JICA Việt Nam ưu tiên xây dựng nền tảng cho các ngành công nghiệp định hướng tương lai như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. JICA hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái nghiên cứu thông qua hợp tác với các trường đại học và trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu.

Ngoài ra, JICA cũng hỗ trợ Việt Nam triển khai các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua việc thúc đẩy hợp tác giữa các tổ chức Việt Nam và Nhật Bản nhằm phát triển và ứng dụng công nghệ tiên tiến.

Thúc đẩy hội nhập quốc tế

Hợp tác quốc tế giúp thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế thông qua việc chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm của Nhật Bản cũng như các nước trên thế giới.

JICA đã hỗ trợ Việt Nam xây dựng sân bay, cảng biển, đường bộ, cầu, đường sắt và hệ thống thông quan, qua đó góp phần nâng cao tính kết nối đa tầng giữa Việt Nam và các quốc gia khác, bao gồm cả Nhật Bản.

JICA sẽ tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế của Việt Nam, đồng thời chú trọng đến hiệu ứng cộng hưởng với ba trụ cột cải cách còn lại.

Xây dựng và thi hành pháp luật

JICA bắt đầu hỗ trợ Việt Nam phát triển hệ thống pháp luật và tư pháp từ năm 1996, dưới sự hướng dẫn của cố Giáo sư Akio Morishima, người đã được cố Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc đề nghị hỗ trợ Việt Nam xây dựng Bộ luật Dân sự theo chính sách Đổi Mới vào năm 1992.

Dự án hợp tác kỹ thuật hiện nay sẽ kết thúc vào tháng 12 năm nay. Tuy nhiên, JICA đang nghiên cứu khả năng triển khai các dự án hợp tác tiếp theo. Hiện tại các chương trình đào tạo liên quan vẫn được tiếp tục thực hiện.

Gần đây Việt Nam tập trung cải thiện cơ cấu chính quyền địa phương. Để hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả cấu trúc hành chính mới, JICA đã và đang phối hợp với các cơ quan chủ chốt của Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản về mô hình hành chính hai cấp thông qua các chương trình đào tạo cho lãnh đạo Việt Nam ở nhiều cấp.

Phát triển kinh tế tư nhân

JICA tiếp tục hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân – một trong những nền tảng cho tăng trưởng bền vững thông qua các hỗ trợ về đối thoại chính sách, phát triển nguồn nhân lực, cải thiện khả năng tiếp cận tài chính, và phát triển hạ tầng tạo điều kiện kinh doanh.

Về đối thoại chính sách, Dự án Ishikawa - dự án nghiên cứu chung giữa hai nước từ năm 1995 đến 2021 - chính là một trong những dự án biểu tượng đóng góp vào phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Giai đoạn đầu của dự án hướng tới hỗ trợ Việt Nam xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm lần thứ 6 (1996–2000) trong thời kỳ đầu của quá trình chuyển đổi kinh tế theo chính sách Đổi Mới.

JICA cũng tiếp tục cung cấp vốn vay ngân hàng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản trong việc tìm kiếm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam để cùng giải quyết các vấn đề phát triển.

Cũng tại sự kiện, ông Hiraoka Hisakazu - Phó trưởng đại diện JICA cũng nói đến việc phía JICA đánh giá cao mô hình chính quyền hai cấp của Việt Nam, sẵn sàng chia sẻ với phía Việt Nam về kinh nghiệm, bài học trong phát triển chính quyền hai cấp tại Nhật Bản.

Hiến pháp mới của NB được ban hành năm 1947, trong đó quy định những nguyên tắc mới về tổ chức của chính quyền địa phương, mô hình chính quyền hai cấp tại Nhật Bản có từ khi ban hành Hiến pháp mới.

Theo đại diện JICA, nói về kinh nghiệm của Nhật Bản, Nhật Bản có mô hình 2 cấp: cấp tỉnh và cấp thị trấn, làng xã. Nhật Bản thực hiện cải cách thông qua việc cắt giảm khối lượng ở cấp làng xã rất lớn.

Trong quá trình giảm số lượng đơn vị hành chính các cấp thì việc phân chia chức năng, công việc và trách nhiệm giữa các cấp rất quan trọng. Trong quá trình lịch sử phát triển lâu dài, chúng tôi vừa tiến hành cải cách, thay đổi việc phân cấp phân quyền để có được hệ thống như ngày hôm nay.

Trong lịch sử cải cách hành chính của Nhật Bản, có nhiều cuộc cải cách về hành chính. Lần cải cách gần đây nhất cách đây khoảng 20 – 30 năm, và những người trực tiếp tham gia vào cải cách này vẫn có thể chia sẻ kinh nghiệm thực tế và hỗ trợ Việt Nam.