Sáng 5-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc phiên họp thứ 49. Phiên họp này được tổ chức thành ba đợt, kéo dài sáu ngày, với 32 nội dung chính thức và một số nội dung dự phòng.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nói đây là phiên họp quan trọng để tập trung chuẩn bị cho Kỳ họp 10, kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV, triển khai ngay những nhiệm vụ mới theo quy định của pháp luật, bảo đảm hoàn thành trọn vẹn chương trình công tác của cả nhiệm kỳ.

Tháo gỡ vướng mắc để phát triển đất nước

Theo Chủ tịch Quốc hội, trước đây dự kiến tại kỳ họp 10, Chính phủ trình 90 nội dung nhưng nay giảm xuống còn 70 nội dung. Phiên họp 49 lần này Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành phần lớn thời gian cho công tác lập pháp, xem xét 14 dự án luật, trong đó, có 7 dự án sửa đổi toàn diện, phạm vi rộng, tác động lớn.

Các dự án luật đều thông qua theo quy trình rút gọn nên cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, bảo đảm cơ sở chính trị, cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, tuân thủ các quy định về tham vấn chính sách. Tính chủ động, phản biện trách nhiệm cũng cần được phát huy với tinh thần xây dựng.

“Việc thảo luận cần tập trung vào những vấn đề cốt lõi, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn, để luật ban hành đi vào cuộc sống, tạo động lực phát triển đất nước” - Chủ tịch Quốc hội nói.

Tại phiên họp này, lần đầu tiên Ủy ban Thường vụ Quốc hội trực tiếp quyết định Chương trình lập pháp năm 2026, thay vì trước đây trình Quốc hội quyết định. Chủ tịch Quốc hội nói việc này nhằm đảm bảo chương trình có tính linh hoạt, bám sát thực tiễn.

“Chương trình lập pháp năm 2026 cần phù hợp với đặc điểm của năm 2026, năm chuyển giao bước sang nhiệm kỳ mới, đảm bảo trọng tâm trọng điểm, tập trung vào những dự án thật sự cấp thiết, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc triển khai chương trình nhiệm vụ ngay từ đầu nhiệm kỳ” - Chủ tịch Quốc hội cho hay.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng xem xét báo cáo giám sát thường niên, báo cáo kết quả giám sát của đoàn giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi luật bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành. Đồng thời, thảo luận báo cáo tổng kết nhiệm kỳ của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước và các cơ quan tư pháp.

Gác lại những dự luật thông qua theo quy trình 2 kỳ họp

Song song với tổng kết nhiệm kỳ, Ủy ban thường vụ Quốc hội sẽ thảo luận thông qua các nghị quyết liên tịch và nghị quyết hướng dẫn về hiệp thương giới thiệu, ứng cử, tiếp xúc cử tri.

“Đây là những văn bản quan trọng đối với công tác bầu cử, sự kiện chính trị trọng đại của đất nước diễn ra vào đầu năm 2026” - Chủ tịch Quốc hội nói và lưu ý các nghị quyết phải được chuẩn bị hết sức chặt chẽ, rõ ràng, dễ thực hiện, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm để quá trình hiệp thương, giới thiệu và lựa chọn đại biểu diễn ra công bằng, minh bạch, đúng pháp luật.

Ủy ban thường vụ Quốc hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Chính phủ, theo Chủ tịch Quốc hội, phải tăng cường phối hợp, phân công trách nhiệm cụ thể, không để xảy ra thiếu sót, góp phần lựa chọn được những đại biểu thật sự tiêu biểu, đại diện xứng đáng cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.

Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV, theo ông Trần Thanh Mẫn, có nhiều dự án luật sửa đổi toàn diện, các nghị quyết quan trọng nhằm kịp thời cụ thể hóa chủ trương của Đảng, đặc biệt Nghị quyết 70 về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục đào tạo…

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ tại kỳ họp 10 phải thông qua Luật Đất đai sửa đổi và Luật Quy hoạch. “Hiện nay các địa phương đang chờ hai luật này” - ông Trần Thanh Mẫn nói và cho biết các vướng mắc liên quan đến Luật Đất đai, Luật Quy hoạch đã được Trung ương, Bộ Chính trị chỉ ra.

Ông đề nghị Ủy ban thường vụ Quốc hội tập trung thảo luận kỹ lưỡng, chỉ đạo rà soát, chỉ đưa vào chương trình những nội dung đã đủ điều kiện và thông qua tại một kỳ họp, còn các dự án luật, nội dung thông qua theo quy trình hai kỳ họp thì “gác lại” sang Quốc hội khóa XVI. Ông Trần Thanh Mẫn cũng lưu ý việc gửi các tài liệu phải tuân thủ thời gian theo quy định.

Tại phiên họp, Ủy ban thường vụ Quốc hội còn thảo luận một số vấn đề quan trọng như ngân sách, đầu tư công, cơ chế tài chính, quy chế tổ chức và hoạt động của đoàn hội thẩm, xem xét báo cáo công tác dân nguyện...