Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Linh Ngọc cho biết Bình Thuận phải báo cáo cặn kẽ những tác động của việc này đối với môi trường sinh thái biển của Hòn Cau để các bộ, ngành xem xét. Ông Ngọc cho rằng mục tiêu quan trọng là bảo tồn các hệ sinh thái rạn san hô, cỏ biển, dòng chảy các loài động thực vật biển và các loài quý hiếm. Thứ trưởng Ngọc cũng cho hay trên cơ sở đánh giá, đề xuất của các bộ, ngành liên quan, cùng với báo cáo tác động của UBND tỉnh Bình Thuận, Bộ TN&MT sẽ đánh giá một cách rất thận trọng việc cắt giảm diện tích Khu bảo tồn biển Hòn Cau.
Ngày 1-12, trao đổi với chúng tôi trước thông tin này, anh Trần Công Lập, Đội trưởng Đội Tuần tra kiểm soát Khu bảo tồn Hòn Cau, nói: “Nếu việc cắt giảm diện tích nằm trong vùng phục hồi sinh thái sẽ rất nguy hiểm bởi ảnh hưởng trực tiếp đến rạn san hô nguyên thủy đang hiện hữu ở vùng này”.
Các tình nguyện viên đang dọn rác, làm sạch môi trường trên Khu bảo tồn Hòn Cau. Ảnh: PHƯƠNG NAM
Theo anh Lập, nếu cắt Hòn Cau để xây luồng hàng hải vào cảng, khi tàu trọng tải lớn vận chuyển than đi ngang khu vực này, dầu mỡ, than rơi vãi sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến bãi rạn cạn Breda, khoảng 2 km2 quần thể san hô, cỏ biển nơi đây sẽ có nguy cơ bị xóa sổ. Những tác động này cũng làm cho thảm thực vật, sứa là những thức ăn chính của rùa biển sẽ không còn. “Từ đó rùa biển sẽ biến mất khỏi vùng biển trong lành này mà gần đây chúng đã chọn để ngụ cư, không về Hòn Cau sinh sản nữa” - anh Lập rơm rớm nước mắt nói.
Cùng ngày, chúng tôi đã liên lạc với bà Bùi Thị Thu Hiền, điều phối viên của Liên minh Bảo tồn Thế giới tại Việt Nam (IUCN) một tổ chức bảo vệ thiên nhiên, hằng năm đều công bố Sách đỏ nhằm cảnh báo thế giới về tình trạng suy thoái môi trường thiên nhiên trên toàn cầu và những tác động của con người lên sự sống của Trái đất. Bà Hiền cho biết khi Thủ tướng Chính phủ ký quyết định quy hoạch các khu bảo tồn biển ở Việt Nam là đã tính toán chi tiết, khoa học chứ không thể muốn thì cắt giảm diện tích được. “Quan điểm của tôi là không nên cắt giảm diện tích Khu bảo tồn biển Hòn Cau bởi điều này sẽ là tiền lệ xấu cho các khu bảo tồn biển khác ở Việt Nam”. Bà Hiền nói thế và bày tỏ quan điểm một cách dứt khoát rằng: “IUCN không đồng ý việc cắt giảm diện tích và phản đối dự án đổ hơn 1,5 triệu m3 vật liệu, chất thải sau nạo vét mà vị trí đổ chỉ cách vùng đệm Khu bảo tồn biển Hòn Cau có 500 m”.
Trái ngược với ý kiến của các chuyên gia, UBND tỉnh Bình Thuận cho rằng: “Phần diện tích điều chỉnh giảm của Khu bảo tồn biển Hòn Cau thuộc vùng phục hồi sinh thái (206 ha) và vùng phát triển (854 ha) không tác động đến vùng lõi nên không tác động lớn đến đa dạng sinh học biển (?). Việc điều chỉnh giảm diện tích mặt nước khu vực bờ biển nhằm phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Do vậy, điều chỉnh giảm phần diện tích chồng lấn với khu bảo tồn biển là phù hợp”.
