Chiều ngày 27-7, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về kế hoạch tài chính, kế hoạch vay trả nợ công và kế hoạch đầu tư công giai đoạn 5 năm tới 2021-2025.
Xin minh oan cho hệ thống pháp luật
Tại đây, ĐBQH Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội) cho hay có sự thật gây tranh cãi lâu nay là khi đánh giá những hạn chế thì pháp luật bao giờ cũng là nguyên nhân đầu tiên. Bà dẫn chứng hàng loạt báo cáo của Chính phủ tại kỳ họp thứ I đều nêu hệ thống pháp luật, thể chế có “bất cập”, “chưa đồng bộ”, “cồng kềnh”…
“Thế nhưng hầu hết các báo cáo đều chưa chỉ ra được, đó là điều khoản nào, nội dung gì” - bà nói và tỏ ra băn khoăn khi tại phiên làm việc tuần trước của Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh không thấy các vướng mắc này được đề xuất sửa đổi…
ĐBQH Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội). Ảnh: TP
Theo đó, ĐB Mai đề nghị: “Mong Chính phủ chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật về kinh tế. Trong trường hợp thực sự có những hạn chế thì cần đề xuất phương án kịp thời sửa đổi. Còn trong trường hợp những hạn chế là do tổ chức thực hiện thì cũng cân nhắc để đánh giá, tránh gây ra những nghi ngại đối với hệ thống pháp luật”
Cùng với đó, ĐB Mai cũng đề nghị Quốc hội kịp thời rà soát, điều chỉnh trong trường hợp Chính phủ đề xuất sửa đổi để sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật, đẩy nhanh việc thực thi.
Vẫn còn cơ chế ban phát, xin cho
ĐB Mai cũng cho hay việc triển khai Luật đầu tư công 2019 đã giúp các địa phương chủ động hơn trong triển khai các dự án trên địa bàn. Tuy nhiều có những địa phương chưa thực hiện đúng quy định, quy trình…
Bà lấy ví dụ vào tháng 2-2020, một số dự án đã được phân bổ nguồn lực dự phòng vì xuất phát từ tính cấp bách, nhưng cũng chính các dự án đó chỉ sau 6 tháng khi xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn thì đã không còn là cấp bách. Điều này cho thấy nhiều khi việc xây dựng danh mục dự án không xuất phát từ nhu cầu thực tiễn mà xuất phát từ ý muốn chủ quan.
Hiện nay theo báo cáo của Chính phủ có tổng số 3476 dự án thuộc diện chuyển tiếp. Tuy nhiên, trong số đó chỉ có 2731 dự án có phương án bố trí còn lại hơn 1.000 dự án chưa có phương án phân bổ cụ thể.
Theo đó ĐB Mai nhận định điều này có thể dẫn đến hệ lụy đó là lãng phí nguồn lực, từ đó kỷ luật tài chính chưa nghiêm và đặc biệt là tạo áp lực ngân sách cho giai đoạn tiếp theo khi rất nhiều dự án mới được bổ sung.
Bà cho hay thời gian qua, Thủ tướng cũng đã kịp thời chấn chỉnh một số địa phương nhưng vấn đề này cần được lưu tâm hơn nữa. Trong thực tế việc phân bổ nguồn lực vẫn còn có những cá nhân khi được giao nhiệm vụ phân bổ vốn đã tự cho mình cái gọi là quyền ban phát, và câu chuyện về cơ chế xin - cho không biết khi nào mới kết thúc.
“Vốn đầu tư công phải cần được hiểu đó là tiền thuế của nhân dân và kể cả vốn đi vay thì người trả cũng sẽ là nhân dân, đó không phải là sở hữu của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào…” - ĐB Mai nhấn mạnh.
Theo đó, ĐB này kiến nghị cần đề cao hơn nữa tính công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện. Đồng thời, ngoài động viên những địa phương thực hiện tốt thì cũng cần xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm đạo đức công vụ.
