Thanh tra tỉnh Vĩnh Long vừa ban hành kết luận thanh tra chuyên đề các công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trên địa bàn.

Qua kiểm tra, cơ quan thanh tra phát hiện hàng loạt sai phạm tại Dự án đầu tư xây dựng công trình Tuyến số 1, đường nội ô TP Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh cũ (nay là tỉnh Vĩnh Long)

Theo kết luận, Sở GTVT Trà Vinh được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư dự án, triển khai từ năm 2006 với quy mô tám làn xe, tổng mức đầu tư hơn 160 tỉ đồng, theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng.
Dự án từng bị tạm dừng để phục vụ công tác thanh tra và được cho phép thi công lại năm 2011. Tuy nhiên, do nguồn vốn bị thu hồi và thay đổi về quy mô, giai đoạn đầu của dự án kết thúc dở dang.

Năm 2015, tỉnh Trà Vinh thống nhất cho lập lại dự án với quy mô hai làn xe, chuyển sang hình thức hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao) với tổng vốn đầu tư hơn 142 tỉ đồng. Hợp đồng số 01/2017/HĐBT được ký ngày 6-2-2017 giữa Sở GTVT và Doanh nghiệp tư nhân Bình An, với tổng giá trị hơn 88 tỉ đồng. Nhà đầu tư được giao quỹ đất hai bên tuyến đường, diện tích 34.420m² để thu hồi vốn.

Kết quả thanh tra cho thấy nhiều vi phạm nghiêm trọng trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, ký hợp đồng và thực hiện dự án. Chủ đầu tư tham mưu triển khai khi chưa khắc phục xong các sai sót đã được nêu tại kết luận thanh tra năm 2010. UBND tỉnh Trà Vinh cho phép thi công khi chưa có quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, vi phạm quy định của Luật Xây dựng.
Hồ sơ thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công do chủ đầu tư tổ chức thực hiện thay vì nhà đầu tư, không đúng quy định

Trong công tác lựa chọn nhà đầu tư, Sở GTVT lập hồ sơ không yêu cầu nhà đầu tư phải có dự án khác, sai quy định. Sở Kế hoạch và Đầu tư Trà Vinh khi thẩm định hồ sơ không phát hiện sai phạm, vẫn tham mưu UBND tỉnh phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư.
Hợp đồng BT được ký không quy định rõ nhà đầu tư phải có dự án khác trên quỹ đất thanh toán, và xác định giá đất thanh toán theo giá năm 2015 (2,63 triệu đồng/m²) trong khi công trình hoàn thành năm 2018, vi phạm quy định về thời điểm xác định giá đất tại Luật Đất đai 2013.

Việc điều chỉnh phương thức thanh toán tại Phụ lục hợp đồng số 02/PLHĐ/2018, chuyển từ thanh toán bằng quỹ đất sang thanh toán bằng tiền có bù chênh lệch lãi suất, được kết luận là không đúng quy định.
Trách nhiệm sai phạm thuộc UBND tỉnh Trà Vinh (đơn vị ban hành chủ trương) cùng các đơn vị tham mưu gồm Sở GTVT, Sở Tài chính và Sở Kế hoạch và Đầu tư Trà Vinh.

Ngày 27-12-2018, UBND tỉnh Trà Vinh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh tạm ứng 71 tỉ đồng từ Quỹ phát triển đất để thanh toán cho Doanh nghiệp tư nhân Bình An. Thanh tra tỉnh xác định việc tạm ứng này không đúng quy định, trách nhiệm thuộc UBND tỉnh Trà Vinh, cơ quan ban hành chủ trương tạm ứng.

Trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Thanh tra tỉnh xác định Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng (UBND thị xã Trà Vinh cũ) và Sở Tài chính đã lập, thẩm định phương án không đúng quy định.
Các cơ quan này giao đất ở vượt hạn mức, bồi thường đất nông nghiệp bằng đất ở, trái quy định của Luật Đất đai 2003 và các nghị định hướng dẫn. Giá đất tái định cư chỉ 100.000 đồng/m², trong khi giá giao đất dự án cho hộ dân để đủ mặt tiền 4m là 1,5 triệu đồng/m², không đúng thời điểm xác định giá đất. Dù phương án được phê duyệt từ năm 2008-2009, đến nay chưa có hộ dân nào được bố trí tái định cư.

Thanh tra tỉnh Vĩnh Long xác định trách nhiệm thuộc về nhiều cán bộ, công chức và lãnh đạo sở, ngành.
Cụ thể, ông Đỗ Văn Khê – nguyên Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh bị xác định vi phạm khi tham mưu UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư không đúng quy định.
Ông Dương Văn Ni – Phó giám đốc Sở GTVT Trà Vinh, tổ trưởng tổ chuyên gia lựa chọn nhà đầu tư, bị xác định vi phạm trong việc tham mưu thực hiện dự án BT không có dự án khác trên quỹ đất thanh toán. Lãnh đạo Sở Tài chính Trà Vinh và các công chức được giao thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư cũng bị nêu tên do áp dụng sai quy định pháp luật.

Cơ quan thanh tra kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long chỉ đạo Sở Nội vụ tham mưu kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, tập thể liên quan. Quá trình kiểm điểm, xử lý trách nhiệm, nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chuyển hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.

Ngoài ra, Thanh tra tỉnh cũng đề nghị UBND tỉnh Vĩnh Long, Sở Xây dựng và Sở Tài chính tổ chức kiểm điểm, chấn chỉnh quy trình lựa chọn nhà đầu tư, thẩm định dự án, quản lý vốn tạm ứng và quỹ đất trong các dự án PPP. UBND tỉnh được yêu cầu rút kinh nghiệm trong việc cho phép tạm ứng 71 tỉ đồng sai quy định và chỉ đạo khắc phục các vi phạm đã nêu.