Chính phủ vừa ban hành Nghị định 321/2025 hướng dẫn việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính, có hiệu lực thi hành từ 16-12-2025.
Nghị định này quy định trường hợp thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp tỉnh thì UBND cấp tỉnh tổ chức lấy ý kiến Nhân dân ở tất cả các đơn vị hành chính cấp xã thuộc đơn vị hành chính cấp tỉnh đó.
Trường hợp thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp xã thì UBND cấp tỉnh tổ chức lấy ý kiến Nhân dân ở đơn vị hành chính cấp xã đó.
UBND cấp tỉnh tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bằng hình thức phát Phiếu lấy ý kiến hộ gia đình theo mẫu quy định. UBND cấp tỉnh quyết định các hình thức phát Phiếu lấy ý kiến đến từng hộ gia đình cho phù hợp hoặc giao UBND cấp xã quyết định đối với từng đơn vị cụ thể, khuyến khích áp dụng hình thức lấy ý kiến điện tử thông qua trang, cổng thông tin điện tử của địa phương hoặc mạng viễn thông, mạng xã hội hoạt động hợp pháp, các phần mềm điện tử theo quy định.
Việc lấy ý kiến này phải bảo đảm công khai, minh bạch, thuận tiện và phù hợp với mức độ ứng dụng công nghệ thông tin tại cấp xã, tại thôn, tổ dân phố.
Trình tự, thủ tục lấy ý kiến
Sau khi xây dựng Đề án thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính, UBND cấp tỉnh có văn bản kèm theo mẫu Phiếu lấy ý kiến, tài liệu lấy ý kiến gửi UBND cấp xã; chỉ đạo, hướng dẫn UBND cấp xã xây dựng kế hoạch và tổ chức lấy ý kiến Nhân dân theo từng thôn, tổ dân phố.
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận được văn bản của UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã hoàn thành việc lấy ý kiến Nhân dân.
Trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày hoàn thành việc lấy ý kiến Nhân dân, UBND cấp xã tổng hợp và lập báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân trên địa bàn gửi HĐND cùng cấp, UBND cấp tỉnh và gửi trang, cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã.
Quy định mới nêu rõ với đơn vị hành chính cấp xã không tổ chức HĐND thì UBND cấp xã tổng hợp, lập báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân trên địa bàn gửi UBND cấp tỉnh và gửi trang, cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã.
Trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân của UBND cấp xã, UBND cấp tỉnh chỉ đạo lập báo cáo tổng hợp kết quả lấy ý kiến Nhân dân của các đơn vị hành chính cấp xã có liên quan trực tiếp gửi HĐND cùng cấp, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và trang, cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh.
Trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân của UBND cấp tỉnh, cấp xã, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và các trang, cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh, cấp xã có trách nhiệm đăng tải kết quả lấy ý kiến Nhân dân.
Công khai kết quả lấy ý kiến nhân dân
Cũng theo quy định, việc báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân về việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính phải nêu rõ quá trình tổ chức lấy ý kiến, tổng số hộ gia đình trên địa bàn, số hộ gia đình tham gia lấy ý kiến, số hộ gia đình đồng ý, số hộ gia đình không đồng ý đối với từng đơn vị hành chính cấp xã, các ý kiến khác (nếu có).
Kết quả lấy ý kiến Nhân dân về việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã đạt từ 50% trở lên tổng số hộ gia đình trên địa bàn (tính theo từng đơn vị hành chính cấp tỉnh, xã) tán thành thì cơ quan xây dựng đề án tiếp tục hoàn thiện đề án và gửi HĐND cấp tỉnh/xã để xem xét, cho ý kiến.
Riêng với trường hợp đơn vị hành chính cấp xã không tổ chức HĐND thì UBND cấp tỉnh chỉ đạo hoàn thiện Đề án gửi HĐND cấp tỉnh xem xét, cho ý kiến.
Kết quả lấy ý kiến Nhân dân phải được công khai trên các trang, cổng thông tin của địa phương và trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.
UBND các cấp tổ chức tuyên truyền, phổ biến công khai về lấy ý kiến Nhân dân đối với việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương và quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Khi phát hiện có sai sót về kết quả lấy ý kiến Nhân dân, công dân và tổ chức có quyền kiến nghị với UBND nơi lập báo cáo kết quả lấy ý kiến Nhân dân. Trong thời hạn năm ngày làm việc kể từ ngày nhận được kiến nghị, UBND nơi đó phải giải quyết và thông báo cho người kiến nghị biết kết quả giải quyết.
Theo Nghị định 321, Bộ Nội vụ là cơ quan kiểm tra, hướng dẫn UBND các cấp trong việc lấy ý kiến Nhân dân đề án thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính.
UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về chủ trương thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính; hướng dẫn, kiểm tra, phân bổ kinh phí và bảo đảm các điều kiện cần thiết cho UBND cấp xã trong việc lấy ý kiến Nhân dân theo quy định và phân công của UBND cấp tỉnh.
Bộ Nội vụ nêu lý do phải thay đổi tiêu chí phân loại đơn vị hành chính
(PLO)- Theo nhận định của Bộ Nội vụ, nếu tiếp tục áp dụng các tiêu chí, thang điểm và ngưỡng phân loại đơn vị hành chính cũ sẽ dẫn đến tình trạng kết quả phân loại không còn sát với thực tế, làm sai lệch đánh giá về vị trí, vai trò, mức độ phát triển của từng địa phương.
