Chiều 4-1, Ban Kinh tế Trung ương, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương tổng kết thực hiện Nghị quyết 26 của Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã tổ chức Hội thảo "Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và và đô thi giai đoạn 2021-2030, định hướng đến 2045".
Doanh nghiệp muốn tuyển kỹ sư nông, lâm nghiệp chứ không muốn tuyển nông dân
Tại hội thảo, nguyên Phó trưởng Ban thường trực Ban Kinh tế Trung ương Cao Đức Phát trăn trở về nội lực doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp khi một năm sản xuất 22 triệu tấn thức ăn chăn nuôi nhưng hơn 50% là doanh nghiệp FDI và chủ yếu nhập khẩu nguyên liệu.
"Tức là nông nghiệp Việt Nam vẫn phụ thuộc nước ngoài”- ông Phát nhấn mạnh và đặt vấn đề cần xác định vai trò, vị trí của nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong giai đoạn tới như thế nào? Kiến nghị với Đảng về phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp ở nông thôn, nâng cao chuỗi giá trị theo hướng nào?
Ban Kinh tế Trung ương tổ chức hội thảo làm cơ sở tổng kết Nghị quyết 26 của Trung ương khoá X về "tam nông".
TS. Hồ Sỹ Ngọc, Viện Kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng nông nghiệp đóng vai trò rất lớn trong đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, là “trụ đỡ” của nền kinh tế, xã hội và góp phần rất lớn vào kim ngạch xuất khẩu của đất nước. Tuy nhiên thực tế, rất ít lãnh đạo địa phương mặn mà với phát triển nông nghiệp, họ thường quan tâm, đầu tư thiên lệch cho sản xuất công nghiệp.
“Chính sách hạn điền hiện nay cũng tạo ra rào cản trong phát triển nông nghiệp"- ông Ngọc nói thêm.
Đồng tình, GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh lưu ý cần quan tâm nguồn nhân lực ở khu vực nông nghiệp, nông thôn. "Ly nông bất ly hương cần có đánh giá mới, không phải chỉ nhằm vào số lượng mà cả chất lượng. Không chỉ giữ đội ngũ lao động thuần túy ở lại nông thôn mà cả nhóm có nguồn lực tài chính, trình độ, chất xám ở lại nông thôn, thay vì chạy ra thành phố"- ông Lợi nhìn nhận.
Chia sẻ kinh nghiệm từng là phó chủ tịch tỉnh miền núi, TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội cho hay ông đã nhìn thấy sự bất cập trong đào tạo nghề ở nông thôn. "Ba tháng đào tạo cho người nông dân, nay học trồng nấm, ít lâu sau trồng rau… sao mà hiệu quả được? Không cải thiện được chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn sẽ khó tạo ra sự đột phá"- ông Thanh nói.
Cũng theo ông Thanh, việc chuyển đổi mô hình nông nghiệp công nghệ cao ở nông thôn không dễ dàng vì thực tế mô hình thành công chủ yếu là trí thức, người có nguồn lực, tri thức từ thành phố, thậm chí là từ nước ngoài về làm. Doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp cũng muốn tuyển dụng kỹ sư nông, lâm nghiệp chứ không thiết tha tuyển dụng nông dân bởi trình độ và tác phong làm việc…
Xóa bỏ khoảng cách giữa thành thị và nông thôn
Kết luận hội thảo, Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Duy Hưng cho biết nông nghiệp, nông dân và nông thôn là lĩnh vực có tính chiến lược quốc gia và đặc biệt là phát triển nông nghiệp là phát triển lĩnh vực thế mạnh của Việt Nam, phát huy được vị thế. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã nhấn mạnh con đường phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong sự nghiệp chăm lo đời sống người dân.
Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Duy Hưng
Theo ông Hưng, nói đến phát triển nông nghiệp là phải nói đến phát triển bền vững. Theo đó, kinh tế phải hiệu quả, đáp ứng nhu cầu cuộc sống và đáp ứng xuất khẩu. Phải coi ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số là một trong những động lực tạo đột phát trong lĩnh vực nông nghiệp, xóa bỏ khoảng cách giữa thành thị và nông thôn. Nếu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số thành công sẽ biến mỗi người dân thành một doanh nhân, mỗi hợp tác xã thành doanh nghiệp và ngành nông nghiệp sẽ chuyển hướng thành công…
Cùng với đó, cần chú trọng yếu tố bảo bệ môi trường, hướng đến kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn... Rất nhiều nước đặt ra rào cản nông sản nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu trách nhiệm xã hội.
Ngoài ra, ông Hưng lưu ý việc bảo tồn và phát triển văn hóa con người Việt Nam cũng được Đảng xác định là nội dung quan trọng, là động lực phát triển được lồng ghép trong ba đột phá (thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực) trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
"Khi hai nước có kinh tế như nhau, người dân có cùng mức hưởng thụ như nhau thì sự khác biệt chỉ còn là vấn đề văn hóa. Người ta chỉ nhìn thấy sự khác nhau giữa các quốc gia là vấn đề văn hóa”- ông Hưng nói và cho rằng với 60-70% người dân cả nước sinh ra từ nông thôn thì việc giữ gìn văn hóa, nếp sống tốt đẹp ở nông thôn là hết sức quan trọng.
Phó trưởng ban Kinh tế Trung ương cũng nhấn mạnh việc sửa đổi thể chế, chính sách cũ nhằm thiết kế chính sách đồng bộ, tạo ra đột phá. "Chúng ta đặt mục tiêu xây dựng một lớp nông dân mới, họ chính là kỹ thuật viên, công nhân, là chuyên gia… trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Để người nông dân là trung tâm, nông thôn là nền tảng, nông nghiệp là động lực để phát triển thì người nông dân phải là chủ thể và Nghị quyết mới cần phải làm rõ điều này"- ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh.
