Ngày 24-5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026, chủ trì phiên họp toàn thể của Hội đồng để xét duyệt danh sách đề nghị Chủ tịch nước đặc xá tha tù trước thời hạn cho các phạm nhân đủ điều kiện.

Đặc xá được thực hiện chặt chẽ, công khai, đúng quy định

Dự phiên họp có Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Thứ trưởng Bộ Công an; ông Đặng Văn Dũng cùng lãnh đạo Văn phòng Chủ tịch nước, TAND Tối cao, VKSND Tối cao, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ, đại diện Bộ Quốc phòng và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh chính sách khoan hồng, nhân đạo đối với người phạm tội là truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Pháp luật vừa bảo đảm tính nghiêm minh, xử lý nghiêm các đối tượng chủ mưu, cầm đầu, tái phạm nguy hiểm, vừa tạo điều kiện cho người phạm tội thành khẩn, ăn năn hối cải sửa chữa sai lầm, tái hòa nhập cộng đồng.

Theo Phó Thủ tướng, nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, chào mừng Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Chủ tịch nước đã ban hành Quyết định số 457/QĐ-CTN ngày 7-4-2026 về đặc xá năm 2026 và Quyết định số 481/QĐ-CTN ngày 9-4-2026 về việc thành lập Hội đồng tư vấn đặc xá.

Thực hiện quyết định của Chủ tịch nước, Hội đồng tư vấn đặc xá đã ban hành hướng dẫn triển khai cụ thể. Dù thời gian ngắn nhưng số lượng hồ sơ rất lớn, trên 10.000 hồ sơ, các bộ, ngành và thành viên Hội đồng đã khẩn trương triển khai, bảo đảm công tác đặc xá đúng quy định pháp luật và đúng tiến độ.

Theo báo cáo của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, các tổ thẩm định liên ngành đã tiến hành kiểm tra, rà soát hơn 10.000 hồ sơ đủ điều kiện đề nghị đặc xá tại các trại giam, trại tạm giam thuộc Bộ Công an, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và các trại giam do Bộ Quốc phòng quản lý.

Việc xét, đề nghị đặc xá được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, công khai, dân chủ, khách quan và minh bạch. Hồ sơ được kiểm tra qua nhiều cấp với sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng cùng sự giám sát của các tổ chức xã hội và nhân dân.

Tại phiên họp, Hội đồng tư vấn đặc xá xem xét danh sách phạm nhân đủ điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách phạm nhân không đủ điều kiện đặc xá, đồng thời xem xét hồ sơ người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù đủ điều kiện theo quy định của Chủ tịch nước.

Để bảo đảm việc xét duyệt đúng pháp luật và đáp ứng yêu cầu của đợt đặc xá, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các thành viên Hội đồng tập trung xem xét kỹ lưỡng từng trường hợp cụ thể, đánh giá công khai, minh bạch, bám sát tiêu chuẩn và điều kiện theo Luật Đặc xá.

Hơn 118.000 người được đặc xá từ năm 2009 đến nay

Theo Bộ Công an, từ năm 2009 đến nay, Nhà nước đã thực hiện 12 đợt đặc xá cho hơn 118.000 người.

Trong đó, giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2016, thực hiện Luật Đặc xá năm 2007, có 7 đợt đặc xá với 87.097 người được tha tù trước thời hạn, gồm 85.974 phạm nhân và 1.123 người đang được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.

Sau khi Luật Đặc xá năm 2018 có hiệu lực thay thế luật cũ, từ năm 2021 đến năm 2025, Nhà nước tiếp tục thực hiện 5 đợt đặc xá cho 31.320 người, gồm 31.298 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù và 22 người được hoãn hoặc tạm đình chỉ chấp hành án.

Bộ Công an đánh giá phần lớn người được đặc xá sau khi trở về địa phương đã nhanh chóng tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống và làm ăn lương thiện. Nhiều người trở thành doanh nhân, tích cực tham gia hoạt động xã hội tại địa phương.

Tỷ lệ tái phạm tội trong số người được đặc xá ở mức rất thấp. Riêng đợt đặc xá gần nhất năm 2025, đến nay mới có 13 trong tổng số 22.089 người được đặc xá tái phạm, chiếm tỷ lệ 0,06%.

Theo Bộ Công an, kết quả các đợt đặc xá thời gian qua tiếp tục khẳng định chủ trương nhân đạo, nhất quán của Đảng và Nhà nước trong việc bảo đảm quyền con người, tạo điều kiện cho người phạm tội có cơ hội sửa chữa sai lầm và tái hòa nhập xã hội.

Để công tác đặc xá năm 2026 đạt hiệu quả, Bộ Công an kiến nghị các địa phương, tổ chức đoàn thể tiếp tục quan tâm công tác tái hòa nhập cộng đồng; tăng cường tuyên truyền, tránh kỳ thị người được đặc xá; đồng thời hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm, giúp người được đặc xá ổn định cuộc sống, hạn chế tái phạm.

Sau phiên họp ngày 24-5, Hội đồng tư vấn đặc xá sẽ tổng hợp danh sách phạm nhân đủ điều kiện để trình Chủ tịch nước xem xét, quyết định.