42 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc

Nên có bảo tàng chiến tranh biên giới phía Bắc

(PLO)- Một bảo tàng hay một phòng trưng bày trong bảo tàng với đầy đủ chứng tích của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc là điều rất nên có.
Hè năm ngoái, đoàn cựu chiến binh của Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM có dịp đến thăm các di tích lịch sử của vành đai lửa nơi biên giới. Chúng tôi đã đến viếng các nghĩa trang, các nhà tưởng niệm các chiến sĩ và nơi diễn ra những trận đánh ác liệt bảo vệ biên giới phía Bắc kéo dài suốt từ năm 1979 đến 1991.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại đài tưởng niệm Pò Hèn (xã Hải Sơn, TP Móng Cái, Quảng Ninh).

Mấy năm gần đây, việc tổ chức kỷ niệm và tưởng niệm về ngày 17-2 và những năm tháng hào hùng đó được tổ chức đàng hoàng, trọng thể. Nhiều nhà tưởng niệm anh hùng, liệt sĩ dọc biên giới được xây dựng, các nghĩa trang được đầu tư và chăm lo, việc tìm kiếm hài cốt các liệt sĩ được làm chu đáo. Và từ năm 2020, những phim tài liệu chỉ đích danh và nêu đúng tên sự kiện được công khai trình chiếu trên kênh truyền hình quốc gia. Đó là điều mà Nhân dân hoan nghênh, thấy rất ấm lòng.

 "Sự thật lịch sử thì không ai được phép lãng quên. Bởi phải thấu hiểu chiến tranh mới cảm nhận trọn vẹn giá trị của hòa bình; phải am tường quá khứ mới hội đủ sức mạnh để hướng tới tương lai"

Nhân dịp về thăm chiến trường xưa lần ấy, tôi ngỏ ý đi thăm bảo tàng chiến tranh biên giới phía Bắc. Các anh ở bộ chỉ huy quân sự các tỉnh, bộ đội biên phòng và ban quản lý các nghĩa trang nói không có bảo tàng như thế ở vùng biên giới phía Bắc. (Ở Bảo tàng Lịch sử quân sự tại Hà Nội có một phòng chuyên đề trình bày khái quát bằng hình ảnh và sơ đồ về cuộc chiến này - NV). Các anh ấy nói nếu có bảo tàng thì cũng chẳng có gì, còn gì để trưng bày cả…

Khi về Hà Nội và TP.HCM, tìm hiểu kỹ tôi mới thấy đau xót. Có một giai đoạn các thông tin về cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc dường như ít được nhắc đến. Có lẽ vì vậy mà các chứng tích về những tội ác của quân xâm lược Trung Quốc trong cuộc chiến này hầu như không được lưu giữ, bảo vệ để giờ đây chúng ta có thể trưng bày... 
Trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc ấy, chúng ta đã tiêu diệt hàng trăm xe tăng, phá hủy hàng ngàn khẩu pháo, xe cơ giới… Thế nhưng đến nay khó mà tìm ra được những xác xe tăng, những nòng pháo, những bộ quần áo tù binh… năm xưa.
Đó là chưa nói trước khi rút đi, kẻ thù đã điên cuồng đốt cháy, đập phá, san thành bình địa làng mạc, trường học, bệnh viện, nhà máy, đường sắt của các thành phố, thị xã, làng mạc sát biên giới… Ấy thế mà giờ đây, đến một thanh ray còng queo, một bức tường bị đạn bắn, một mái nhà dân bị đốt cháy… cũng không còn lưu lại được. Có lẽ vì thế mà tư liệu, chứng tích về cuộc chiến tranh vệ quốc này còn lại quá ít.
Chỉ với những bức ảnh và thước phim tư liệu quý giá mà chúng ta được xem trong những năm gần đây, ai cũng thấy cuộn trào trong huyết quản biết bao nhiêu tình cảm thổn thức, tự hào. Vì vậy, một bảo tàng hay một phòng trưng bày trong bảo tàng với đầy đủ chứng tích của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc là điều rất nên có!
Lịch sử là ghi chép, là lưu giữ các di tích, di vật lại một cách trung thực, khách quan, khoa học. Và sự thật lịch sử thì không ai được phép lãng quên. Bởi lẽ phải thấu hiểu chiến tranh mới cảm nhận trọn vẹn giá trị của hòa bình; phải am tường quá khứ mới hội đủ sức mạnh để hướng tới tương lai.

 Cuộc chiến đấu trên chiều dài hơn 1.200 km 

Rạng sáng 17-2-1979, pháo binh Trung Quốc bất ngờ bắn phá các mục tiêu trong lãnh thổ Việt Nam, mở màn cuộc xâm lược. Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của quân và dân Việt Nam chính thức bắt đầu.

Từ bên kia biên giới, hơn nửa triệu quân địch cùng hàng ngàn xe tăng, xe cơ giới tràn qua đồng loạt tấn công từ Pa Nậm Cúm - Lai Châu đến Pò Hèn - Quảng Ninh trên chiều dài 1.200 km với cuồng ngôn “dạy cho Việt Nam một bài học”. Nhưng chúng đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của dân và quân ta ở nơi biên ải Tổ quốc.

Bị thiệt hại nặng nề và thời điểm này các quân đoàn chủ lực của Việt Nam từ Tây Nam kéo về đã cơ động lên biên giới phía Bắc, vào vị trí chiến đấu, sẵn sàng tiêu diệt quân xâm lược, quân bành trướng buộc phải chấp nhận thất bại, tuyên bố rút quân vào ngày 5-3-1979. Nhưng sau ngày 16-3-1979, quân xâm lược Trung Quốc vẫn chiếm đóng một số điểm cao ở các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Tuyên.

Tháng 4-1984 đến tháng 5-1989, hàng chục vạn quân phương Bắc lại tràn xuống phương Nam, đánh chiếm biên giới Vị Xuyên. Cả dân tộc Việt Nam oằn mình bước vào cuộc chiến chống xâm lấn biên giới.

Đừng bỏ lỡ

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

Tự hào 50 năm Thành phố mang tên Bác - Kỳ 3: TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái chăm lo toàn diện cho người dân

(PLO)- Sau 50 năm mang tên Bác, TP.HCM không chỉ ghi dấu bằng tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế, mà còn từng bước hoàn thiện hệ thống chăm lo người dân. Từ giáo dục, y tế đến an sinh xã hội, thành phố đang mở rộng các chính sách và mô hình phục vụ, hướng tới nâng cao chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của nhân dân.

Đọc thêm

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Hãy giữ mãi chất 'người Pháp Luật'

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Hãy giữ mãi chất 'người Pháp Luật'LENS

(PLO)- Giữa báo Pháp Luật TP.HCM và tôi có sự đồng điệu về tư duy pháp lý - dân sinh. Tờ báo mang tính chất chính trị - pháp lý này là diễn đàn thân thuộc để tôi nêu quan điểm, góc nhìn của mình về lập pháp, giám sát tối cao bằng ngôn từ rất bình dân, gần gũi với đại chúng.

Thành lập Ban Nghiên cứu phát triển TP.HCM

Thành lập Ban Nghiên cứu phát triển TP.HCM

(PLO)- Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM quyết định thành lập Ban Nghiên cứu phát triển. Ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM làm Trưởng Ban.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất nhiều chi phí

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất nhiều chi phí

(PLO)- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải kiên quyết xử lý tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thủ tục rườm rà và cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan, địa phương. Đặc biệt, không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp.

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

36 năm Pháp Luật TP.HCM: Những ngày đầu giữ lửa

(PLO)- Theo TS.LS Phan Trung Hoài, TS.LS Phan Đăng Thanh, nhà báo Lê Thọ Bình, luật sư Nguyễn Minh Tâm và những người góp sức xây dựng báo Pháp Luật TP.HCM qua nhiều thời kỳ thì các bài viết chính luận, ký sự pháp đình, phân tích pháp lý của báo đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng bạn đọc.

Logistics thông minh và FTZ: Dư địa tăng trưởng mới cho TP.HCM

Logistics thông minh và FTZ: Dư địa tăng trưởng mới cho TP.HCM

(PLO)- Việc xây dựng hệ sinh thái logistics thông minh gắn với Khu thương mại tự do và áp dụng cơ chế thử nghiệm chính là những hạ tầng kích hoạt năng suất mới, hứa hẹn kéo giảm chi phí, thu hút FDI chất lượng cao và mở ra dư địa phát triển khổng lồ cho TP.HCM.