Trong khi nhu cầu tiêu thụ trong nước không tăng, thậm chí giảm vì có nhiều sự lựa chọn từ nhiều sản phẩm, thực phẩm khác trong nước lẫn nguồn cung hàng nhập khẩu.
Nguyên nhân nữa khiến nông sản Việt Nam lao đao là do quá phụ thuộc vào thị trường TQ. Nguồn cung vượt cầu cũng chính do thông tin từ thị trường TQ tác động lớn.
Ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An đang trồng chuối xuất khẩu sang Nhật Bản và cả TQ, cho biết nông dân trồng tự phát không nghĩ đến đầu ra, bên cạnh đó khâu bảo quản và chất lượng của sản phẩm chuối hạn chế nên TQ quay sang mua của Philippines là điều dễ hiểu. “Chưa kể các hộ nông dân trồng chuối không theo tiêu chuẩn nào nên không đảm bảo chất lượng yêu cầu của nước nhập khẩu, các DN trong nước muốn bao tiêu sản phẩm cũng khó” - ông Huy chia sẻ.
Quay lại với con số tổng đàn 30 triệu con heo trên khắp cả nước, nếu nói cung vượt cầu thì số liệu này lại phản ánh không chính xác vì tính ra lượng đàn heo tăng không nhiều. Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, cho rằng con số còn cao hơn nữa vì người nuôi tự phát rất nhiều, nhất là các tỉnh phía Bắc, trước đây thương lái TQ phải vào tận Đồng Nai để thu mua heo số lượng lớn vì các địa phương ngoài Bắc ít trang trại quy mô lớn. Thế nhưng khi TQ giảm mua, giá heo rớt thảm mới “lộ” ra nhiều trang trại các tỉnh phía Bắc lượng heo tồn đọng rất lớn.
Theo ông Công, con heo cỡ lớn phụ thuộc thị trường TQ khi không có đầu ra thì khó lòng bán được vì loại heo này mỡ nhiều nên người tiêu dùng trong nước không mua.
Ông Nguyễn Hồng Sơn, Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT, cho hay người sản xuất chạy đua theo phong trào, không quan tâm đầu ra bán cho ai. Đặc biệt, đa phần người dân sản xuất được sản phẩm nhưng khi bán đều không có hợp đồng rõ ràng với người mua, chủ yếu bán qua thương lái, dẫn đến đầu ra bấp bênh, không ổn định, lúc lượng cung tăng cao thì bị ép giá.
Nói về quy hoạch, ông Sơn cho biết quy hoạch của nhiều loại nông sản đang bị phá vỡ, không điều chỉnh được. Mặc dù Nhà nước có đưa ra quy hoạch nhưng nông dân không thực hiện theo quy hoạch, các vùng sản xuất, các địa phương mỗi nơi làm một kiểu, không hề có sự liên kết với nhau.
