“Tư tưởng Hồ Chí Minh từng dạy rằng học để làm việc, làm người, làm cán bộ, phụng sự giai cấp và nhân dân, Tổ quốc. Muốn vậy, phải cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Thiết nghĩ đây cũng là một trong những căn cứ để tìm ra triết lý giáo dục Việt Nam…”.
ĐB Cao Đình Thưởng (Phú Thọ) đặt vấn đề trong phiên thảo luận về dự án Luật giáo dục, sáng 15-11.
ĐB Cao Đình Thưởng cho rằng việc nhồi nhét kiến thức vào học sinh khiến nhiều em hoảng loạn, chán nản.
"Người lớn nghĩ ra nhiều điều để nhồi nhét vào đầu trẻ"
Về công tác đào tạo giáo viên, ông cho là cần chọn học sinh có phẩm chất, năng lực tốt vào học sư phạm, đồng thời nâng cao vị thế và có chế độ ưu đãi đối với nhà giáo. Bên cạnh đó, tiến tới giáo viên mầm non hay phổ thông đều có trình độ đại học.
“Nếu đào tạo bác sĩ hết sáu năm thì đào tạo giáo viên không nhất thiết hết boond năm, có thể 2,5 năm… Đào tạo giáo viên hết sức quan trọng, có câu nói rằng “giáo dục đàn ông thì được một con người, giáo dục phụ nữ thì được gia đình nhưng giáo dục một người thầy thì được một thế hệ”. Thiết nghĩ đó là điều chúng ta cần suy nghĩ và hướng tới…” - vị ĐB nhấn mạnh.
Đối với chất lượng và phương pháp dạy học, ĐB Phú Thọ cho hay hiện nay chất lượng dạy học chưa cao, chậm đổi mới, nặng về dạy chữ, kiến thức hàn lâm, nhẹ về dạy kỹ năng sống và đạo làm người, hướng nghiệp…
Ông cho là giáo dục đang phức tạp hóa những vấn đề hết sức đơn giản. “Ví dụ, học sinh lớp 1 chỉ cần đạt mục tiêu biết đọc biết viết, học sinh phổ thông chỉ cần biết kiến thức phổ thông. Nhưng hiện nay ta đang hàn lâm hóa…” - ông nói.
ĐB Thưởng cho rằng nguyên nhân trên do người lớn nghĩ ra quá nhiều điều để nhồi nhét vào bộ óc còn non nớt của trẻ, làm cho việc học tập trở thành áp lực, gánh nặng quá lớn, một bộ phận không nhỏ trẻ sợ học, chán học.
Từ đó, vị ĐB cho rằng không thể bắt trẻ học để trở thành “ông nọ, bà kia” khi các cháu không thích và không đủ năng lực. “Thử hỏi có mấy học sinh giỏi văn quốc gia trở thành nhà văn, nhà thơ lớn? Phải cho các em phát huy năng lực một cách hợp lý nhất” - ĐB Cao Đình Thưởng nói và yêu cầu cần rà soát, điều chỉnh kỹ lưỡng sách giáo khoa. Chương trình học phải nhẹ nhàng, dễ hiểu, dễ dạy, dễ học.
Học là để thi nhưng thi để làm gì?
Ngoài ra, vị ĐB cũng kiến nghị cần có một bộ sách giáo khoa thống nhất trên cả nước. Vì ý kiến của cử tri, phụ huynh rất muốn như vậy. Đồng thời, sách giáo khoa phải được thẩm định, kiểm soát chặt chẽ, tinh gọn, mang đặc sắc Việt Nam và hiện đại theo chuẩn quốc tế.
Về thi cử, nhất là tốt nghiệp THPT, theo ĐB Cao Đình Thưởng, không phủ nhận nguyên tắc dạy học phải được đánh giá bằng thi cử nhưng hiện nay thi cử trở thành áp lực rất lớn, gánh nặng quá lớn và bị hiểu rất sai lệch.
Từ mục tiêu học để làm việc, làm người, trở thành học để thi nhưng theo ĐB, thi để làm gì thì không phải ai cũng trả lời đúng, dẫn đến mất phương hướng, gây hoang mang và dẫn đến nhiều tiêu cực như thời gian qua.
Vị ĐB đề nghị sau mỗi quá trình học của học sinh phải đánh giá qua kiểm tra, thi cử nhưng tổ chức thi thế nào cho phù hợp, đánh giá đúng thực chất và ít tốn kém thời gian, công sức, tiền bạc của nhân dân.
Bên cạnh đó, ĐB đề nghị không tổ chức thi THPT quốc gia như hiện nay. Việc đánh giá tổ chức thi tốt nghiệp THPT nên giao cho các sở GD&ĐT và các trường THPT ở địa phương tự đánh giá, thi cử.
“Có chăng chỉ nên tổ chức một kỳ thi quốc gia để chọn học sinh vào các trường đại học, tổ chức chặt chẽ từ ra đề, coi thi, chấm thi, xét tuyển, làm thế nào để chọn đúng người, loại bỏ tiêu cực…” - ĐB Cao Đình Thưởng nhấn mạnh.
